Ikusteco eta ere observatzeco

Noiz bait dugu iracurtzen prensan hau titularra (Gara, martitzena 31 maiatza 2016, 15 or)

Elkargo bakarra egituratzeko lanak gidatuko dituen batzordea abian da 

eta iracurric hori titularra baldin iracurleac ikusten ez badu mezuan ezer laztasunic ez dago deus commentatzecoric guehiago. Baina nic nola causitzen dudan hori titularra guti informativoa ipintzen dut titularra beste modu guehiago asequiblean, holan

Abian da batzordea zeinak gidatuko dituen lanak egituratzeko elkargo bakarra 

(Elkargo Bakarra?) 

ondoren hemen sequentziatua an segmentu informativoac

Abian da 

Abian da batzordea 

Abian da batzordea zeinak 

Abian da batzordea zeinak gidatuko dituen 

Abian da batzordea zeinak gidatuko dituen lanak 

Abian da batzordea zeinak gidatuko dituen lanak egituratzeko 

Abian da batzordea zeinak gidatuko dituen lanak egituratzeko elkargo bakarra
(Elkargo Bakarra?)

Ba daquit ezen ezarri dudan auquerea ez dela possible bakarra, baina bai hobea indudablequi.

Biac zilegui, ez ostera equivalente informativoqui

Dugu iracurtzen prensan (Gara, eguaztena 18 maiatza 2016) hau titularra

Aurrerapauso gehiago lortzeko lan egingo duela esan du Sortuk 

(Gara, eguaztena 18 maiatza 2016) 

Nolanahi nic causitzen dut hobequi titular hori kin beste redactione hau

Sortuk esan du lan egingo duela lortzeko aurrerapauso gehiago

Titular ez asqui ulergarriac supituqui

Dudalaric iracurri hau titularra (Gara, eguaztena 4 maiatza 2016, Ikusmira, Beñat Zaldua, kazetaria)

Gezurrak, eta albiste izan behar ez luketen egiak

naiz ohartu ze nahi duena / duqueena esan dela hauxe

Gezurrak, eta egiak zeinak ez luketen izan behar albiste 

Dirudienez, nola ulertzen bait dut nic, albiste izan behar ez luquetenac da referitzen soilic ki eguiac eta ez ki guezurrac.

Azquen finean, mezua da

Gezurrak, eta egiak 

(kin emparau complementerio guziac)

Zergatic ez da errespetatu behar originala, ahal delaric

Esaten da prensaco titular hontan esan duela Francisco Etxeberriac -forenseac- zeinac ez daquien euscaraz eta orduan ondorioaz titularraren originala ez da euscaraz emana baizic gaztelaniaz, diolaric horrec titularrac holan (Hitza, Lea-Artibay, Mutriku eta Busturialdea, baricua 22 apirila 2016)

"Gure jendartea ez dago giza eskubideen arloan hezituta" 

Seguru nago ze originalean esan du zeozer honacoric

"Nuesta gente no está educada en ..." 

Delaco "no está educada" hori zergatic ez da errespetatzen hemen traductionean nola "ez dago hezituta (edo hobeto educatua / edukatua)"? Noiz orduan titularra litzateque honelatsu

"Gure jendartea ez dago hezituta (edukatua) giza eskubideen arloan" 

"no está educada" = "ez dago hezituta" 

(Hezi, bezatu eta educatu ez dira nehondic ere synonymo.)

Zer impedimentu othe dago hemen errespetatzeco originala? Admisibleac edo inadmisibleac othe dira horiec lizentziac? Ez al da logicoago, ahal delaric eta ez dagoelaric ezinic, errespetatzea originala? Zein da ba motivoa hola jocatzeco, aritzeco, traducitzeco?

Informatu differentequi

Dudaric ez dago ze ba daudela auquera differenteac expresatzeco eta ere emaiteco titularrac prensan. Halan comparatu ahal ditugu bi ondoco titular hauec bat prensan aguertua (Gara, larunbata 16 apirila 2016, 14 or) eta bestea nic ezarria nola bere alternativea. Hara

1)

Behar gehien dutenak laguntzarik gabe ez uzteko eskea Gipuzkoako Aldundiari

2)

Eskea Gipuzkoako Aldundiari ez uzteko laguntzarik gabe behar gehien dutenak 

edo 

Eskea Gipuzkoako Aldundiari ez uzteko laguntzarik gabe dutenak behar gehien 

Qualitatea an sequentzia informativo yago logicoa

Dudalaric iracurtzen hau ondoco titularra an class media (Gara, azteazquena 23 martchoa 2016, 21 or)

Sarkozy ustelkeriarekin lotzen duten entzunketak ontzat eman dituzte 

zait occurritzen ze eman ahal da hori titularra anhitzez hobequi eta gaberic atzeracarguea. Esateraco holan, respetatzen dela gainera sequentza anhitzez logicoagoa

Ontzat eman dituzte 

Ontzat eman dituzte entzunketak 

Ontzat eman dituzte entzunketak lotzen dutenak

Ontzat eman dituzte entzunketak lotzen dutenak Sarkozy


Ontzat eman dituzte entzunketak lotzen dutenak Sarkozy ustelkeriarekin / corruptionearequin


Ez al da auquera alternativoa hobea ezi aguertua prensan? Niri zait iruditzen evidentea erantzuna, ez duena ambivalentziaric ez aporiaric.

Replica (edo traductione) ahalic guehien fidela

Izan gabe ere perfectionistea esan ahal dut ezen hau principioa dela -dathorrena tituluan- zuzena eta onhargarria, bethi ere bere eceptione possible guziequin, ezen

replica batec -casu hontan traductione batec- behar luqueela izan ahalic guehien fidela

Hori diot zeren iracurtzen bait dugu textu bat inglesez izquiriatua gainean maniki bateco aitzinaldea (ikusi ahal da photo hori an Gara, emakumeen nazioarteko eguna, 4 or, linka ezin izan dut lortu tamalez) non iracurtzen dugu verticalean izquiriatua an delaco manikia goitic behiti hauxe

I 

WAS'T 

BORN 

TO BE 

A 

VICTIME 

non ikusten dugu arguiqui hiru bloque edo segmentu informatico ezen
1) I wasn't born
2) to be
3) a victim
edo

(I 

WAS'T 

BORN)

(TO BE)

(A 

VICTIME)

Euscaraz, aitzitic, hau jarri dute horren traductione

Ez nintzen biktima izateko jaio 

Zergatic, casu hontan Garac, du traducitu "I wasn't born" nola "Ez nintzen ....... jaio" ordez-eta nola originalean "Ez nintzen jaio ......"? Zergatic ez da nahi errespetatu originala noiz-eta errespetatu ahal den errazqui gaberic ezein problema communicativo ez ezertarico? Eta ere respectuz hiru segmentu informativoac zergatic ez da errespetatzen ere originalaren sequentzia berbera? Ezen

1) I wasn't born
2) to be
3) a victim 
---------------
1) Ez nintzen jaio
2) izateko
3) biktima 

Eta halatan euscal traductionea litzateque

Ez nintzan jaio izateko biktima 

edo tcharrenean ere 

(Ez nintzan jaioa biktima izateko)

Non dago problemea e traductore horiec? Zer du, duque tcharric horrec traductioneac?
Zer du tcharric casu hontan replicac -traductioneac- izan dadin ahalic guehien fidela?

Besteric litzateque baldin phrase hori izan balitz esana euscaraz zeren gu ari gara orai buruz nola traducitu ahalic hobequien eta -zergatic ez- fidelen, respectuz claro originala.

Eraicuntza berrico hitz hybridoac (velodromo)

Nola animalietan halantche ere hitzetan ba dira direnac hybriddoac ezen composatuac kin bi parte -nic ez dut ezagutzen bi partecoac baino- direnac ethorquiz hizcuntza differentetacoac.

Azquen egun hauetan hor ibili gara entzuten edo ere iracurtzen sarri hitz hybrido bat zein bait da velodromoa (izquiriaturic ezein arrazoin gabe belodromoa, non da errespetua ki culturea daribilgularic hitz commun internationalac?).

velodromo = velo + dromo

Velodromo hitzac ditu bi parte, lehena velo zein dathorren latinetic duelaric significatzen euscaraz  laster, fite eta bigarren partea dromo dathorrelaric grecotic significantuz bidea. Sortuac dira holaco eta bestelaco hitz asco oraitsuqui tik escuac e cientificoen collectivoa, dira hitz relativoqui modernoac eta nola esan bait dugu inventatuac ganic cientificoac.

Halan ere televisione (tele grecotic esucaraz urrun eta visione latinetic euscaraz visionea). Aitzitic microscopio hitzac non bi parteac datoz grecotic (micro ttipi, scopeo beguiratu edo so eguin) ez da hitz bat zerabiltena greco classicoec Christo baino lehenagoco mendetan baizic oraintsuqui sortua, uste dut, frantzesean.

velodromo = velo (lat) + dromo (gr) 

lasterbide

Atzecoz aurrera edo symmetricoqui

Baldin ondoco hau titularra (Gara, astelehena 29 otsaila 2016, 18 or)

Atzerritarrak kanporatzeko legea gogortzeari ezezkoa, Suitzan 

ba dugu listatzen eta numeratzen da gueratuco holan

1) Atzerritarrak, 2) kanporatzeko, 3) legea, 4) gogortzeari, 5) ezezkoa

baina sequentzia hori badugu ipintzen atzecoz aurrera edo symmetricoqui da gueratzen hola

5) ezezkoa, 4) gogortzeari, 3) legea, 2) kanporatzeko, 1) atzerritarrak

Ezezkoa gogortzeari legea kanporatzeko atzerritarrak, Suitzan

Mathahamiac

Ba da orai lauramar ta bost (45) urthe joan nintzela lehenbizicoz Zuberoara etchalde batera deitzen Garatenia -Gatia- Arhaneco cartielean an Lakarri herria Atharratze ondoan Ibar Escuinean ikasteco hango zuberoaco euscararen variantea edo dialectoa. Eta nola zendu bait da orai etcheco anderea Aña Mari Aguer, ezcondu aitzin Urruty, bere 103 urthe eta 3 hil zituela joana naiz, prefosta, ehozquetetara.

Zeremoniaren ondoan, zembaitsu non nire ere gomitatua nintzen kin neure emaztea, joan gara ahamen baten hartzera Lakarrico ostatu Primus izenecora. Izan da edateco tchocolate beroa eta jateco pastac clase differentetacoac. Hantche erraiten daut ondoco mahaico emazte batec escaintzen duela niri hartzeco nahi duziea mathahamiaric? Eta nola ez nengoen sobera segur zer zen escainia eta gutiago zer zen mathahamiac daucot galdetu nola du izena frantzesez? Dudalaric entzuten arrapostua emazte hori ganic crêpes.

Hara hor nic ez nequien hitz bat zeina ez daquit aguertzen den ere hizteguietan.

mathahamiac = crêpes

SVO eta bere beste alternativa bi ohicoenac (SOV eta OVS)

Noiz izaten bait dugu auquera bat baino guehiago eguiteco zeozer -casu hontan, esan edo expresatu- ez dira horiec auquerac valioquideac izaten zeren auquera batzuc dira yago effectivoac ezi besteac nahiz batzutan guziac dira onhargarri.

Halan da ze gaur dugu iracurtzen hau titularra non da erabiltzen SVO structura syntacticoa (Gara, eguaztena 17 otsaila 2016)

Greziak bete du iheslarien inguruan Europar Batasunak eskatu diona 

S, subjectua (Greziak)
V, verbua (bete du)
O, objectua (iheslarien inguruan Europar Batasunak eskatu diona)

Baina, jaquina, hori titularra izquiria edo redacta zitequeen ere

SOV forman

Greziak iheslarien inguruan Europar Batasunak eskatu diona bete du

edo OVS forman zeina da ikustenago egungo egunean

 Iheslarien inguruan Europar Batasunak eskatu diona bete du Greziak 

Argui dago, behintzat niretzat, ze izanic ere correctuac grammaticalqui hiru auquerac direla valio communicativo edo informativo differentecoac non auquera batzuc dira hobeac communicativoqui ezi besteac.

Nic, nolanahi, lehenengo auquerea zaina bait da SVO hori jarrico nuque informativoago honelatsu non sequentzia informativoa doaqueen fluidoago non utzico nuqueen complementua azquenean

Greziak bete du Europar Batasunak eskatu diona iheslarien inguruan 

Ostera, eguncari berean orri batzuc aurrerago dugu iracurtzen beste titular hau (erabiliric OVS)

Jantoki zerbitzua ematen ari direnak iruzur egin dutenak direla salatu du Ehigek

O, objectua (Jantoki zerbitzua ematen ari direnak iruzur egin dutenak direla)
V, verbua (salatu du)
S, subjectua (Ehigek)

Hemen ere izan ahal zen, nahi izan balitz, nolatsu bestean

Greziak bete ditu ............. 

Ehigek saltu du ................ 

Esateraco holan

Ehigek salatu du ze jantoki zerbitzua ematen ari direnak direla egin dutenak iruzur

Aurrerago eguin informationean

Dudalaric iracurtzen ondoco titularra
(Hitza, Lea-Artibai, Mutriku eta Busturialdea, martitzena 2 otsaila 2016)

Gizartearen aktibazioa eskatu dute, bake prozesuan aurrera egiteko 

iruditzen zait dela titular garbia eta erraz ulertzecoa edo irestecoa. Baina nola plaza hau, blog hau da gogoeta eguiteco bethi ere hobeto beharrez zait iruditzen dala logicoago informativoqui honelaxe redactatu izan balitz hori titularra:

Gizartearen aktibazioa eskatu dute, aurrera egiteko bake prozesuan 

Berba batean,  

................................, bake prozesuan aurrera egiteko 

 ..............................., aurrera egiteko bake prozesuan

Bigarren auquera hortan aurrerago eguiten da mezua hedatzeracoan zeren mezua doa cateatuago sequentzialqui. 

Redactatzeco modu lar desegoquia

Dugularic iracurtzen
(Gara, eguena 14 urtarrila 2016, 12 or, Independentistak sareak topaketa irekiak egingo ditu, etzi, Lakuntzan)

Xedea egitasmoa sortu zenetik igaro diren sei urteotan burutu duen lanaren balantzea egin, egungo egoera sakon aztertu eta euskal mogimendu independentistak aurrera begira garatu behar duen estrategia eta lan ildoak ondo zehaztea da.

zeina bait da berdinqui

Xedea egitasmoa sortu zenetik igaro diren sei urteotan burutu duen lanaren balantzea egin, egungo egoera sakon aztertu eta euskal mogimendu independentistak aurrera begira garatu behar duen estrategia eta lan ildoak ondo zehaztea da.

Beraz,

Xedea da .................................................................

Othe da phrase hau aceptablea informativoqui? Niretzat da lar desegoquia informativoqui.

Hurrenquera segmental logicoagoa?

Ascotan logico conceptua eta informativo conceptuac dagoz anhitz relationatuac, dudaric gabe. Halan da ze eretchiric dela ondoco -beheco- titularraren hurrenquera lar desegoquia -esaten ahal litzatequeela ere dela sano desegoquia hurbil dagoena tik opacotasun informativoa- naiz enseatzen topatzen alternativa yago egoquia, informativoa.

Hemen ba delaco hori titularra

Bera kargutik kentzeko erreferenduma egitera desafiatu du Madorok oposizioa 

(Gara, eguena 7 urtarrila 2016)

eta orai horren alternativa "hobetua"

Madorok desafiatu du oposizioa egitera referenduma kentzeko kargutik bera

Gogoan hartzeco moducoa

Ondoren iracurri ondoco titular hau

Kutxabank-ek eta Adegik lankidetza hitzarmena berritu dute 

(Gara, martitzena 5 urtarrila 2016) 

(SOV, subjectu, objectu, verbu)

gogoetatu ahal da possible zela beste titular hau ere

Kutxabank-ek eta Adegik berritu dute lankidetza hitzarmena 

(SVO, subjectu, verbu, objectu)