Friday, June 21, 2019

Phrase comparativoac redactatzeco modu desegoquia

Nahi dugularic comparatu casuraco "polizia baten hitzak" eta "traumatologoaren azalpen zehatzenak" hori comparaquetá eguin ahal da modu bat baino guehiagotan non redactaturic modu desegoquian edo gutiago egoquian da esateraco hau ondocoa
... laster ikasi behar izan genuen kolpeak eta zauriak eta hausturak esplikatzeko sinesgarritasun handiagoa daukala polizia baten hitzak, epaitegian, traumatologoarenazalpen zehatzenak baino.
(Koldo Izagirre)

Ez ditugu nahi erabili redactatzeracoan recursoric onenac eta aitzitic bai tcharrerac edo behitzat tcharrac.

Zergatic ez casuraco
... polizia baten hitzak ezi traumotologoaren azalpen zehatzenak

Wednesday, June 19, 2019

Ez al da titular yago informativoa?

Dugularic iracurtzen hau titularra an internet

Xabier Ezeizabarrena (EAJ) da Gipuzkoako Batzar Nagusietako lehendakari berria 

ethorri zait gogora ea ez al da gueratzen hori goico titularra tzat iracurlea yago informativoa (informativoagoa) beste modu hontara

Xabier Ezeizabarrena (EAJ) da lehendakari berria Gipuzkoako Batzar Nagusietako 

Nic uste, dudagabequi, ze bai da ascoz yago informativoa ezi goico auquerá. Baldin hori holan bada eta ikusiric eze hor 2. auqueran ez da hausten ezein "norma", zergatic ez dute aguertu behar holacoac secula? Ala hausten al du zembait "norma" zein nic ez dut ikusten?

Thursday, June 13, 2019

Possibilitateac hor dagoz

Nahiric nabarmendu possibilitate differenteac dauzcagunac gure escu ascotan eguinen dut oraingo commentario hau zeren sobera sarri ez gara ohartzen zein abanico zabala eta iraquia daucagun redactatzeco differentequi.

Halan iracurtzen dut (Gara, osteguna 13 ekaina 2019) lehenengo paginan hau titularra

Euskal gozogintza ikertu eta zabaldu zuen Joxe Mari Gorrotxategi hil da 

Gogoetatzen dut ze ba dire modu guehiago ere emaiteco hori titularra direnac guehiago edo gutiago onac respectuz ongui eta fite informatu iracurlea. Niri ethorri zaidan bat da hau

Joxe Mari Gorrotxategi hil da zeinak ikertu eta zabaldu zuen euskal gozogintza 

Possibilitate bigarren honec ¿ba al du ezer atchaquiatzeco tcharric edo ostera ezer hobe denic respectuz lehenengocoa?

Wednesday, June 12, 2019

Paradigma mental hobeac edo praxis informativo effectivoagoac

Guztiac, edo guztiz guehienac, ez daucagu ardura handiric zerbait hobetzeco noiz delacoac duen ongui edo onguisco funtzionatzen zeren bere hortan funcionatzen du eta asqui da principioz horrelaxe.

Halan pasatzen da iracurtzean hau titularra

Sei urteko espetxe zigorra Donostian ikasle bati sexu erasoa egiteagatik 

baina ikusiric hor titularrean "coscaric" ezen datorrela azquen muturrean "...gatik" explicativoa eta nahiric gainditu hori "cosca superatu ahal dena" erabiliric recurso existentea an euscara mintzatua, honelaxe gueratzen litzateque hori goico titularra  zeina da baina ulertzen errazago

Sei urteko espetxe zigorra zatio egin Donostian ikasle bati sexu erasoa 

Verba batean esanic, cambiatu eta ordeztu dugu "...gatik" dathorrena azquen azquenean hon titularra ordez-eta "zaitio", esango guenuque, anaphoricoa zeinac gaituen avisatzen aitzinetic ethorrico den arrazoinaz.

Monday, June 10, 2019

Inventu negativoa

Jaquinic ere euscaldunen artean erabilten da %100ean

pensionista 

batzuc asmatzen dute erabiliric mespretchua ki populu euscalduna

pentsioduna 

Non basatzen da guezur hori? Zer mesede dakarquigu horrec guezurrac? Ez al zegoen iraganic purismo lexicala? Ez al du merezi errespetua euscaldunen euscarac, euscara real sociologicoac?


Friday, June 07, 2019

Zeinak ... dakarren mesedea

Iracurtzen dugula hasieratic hasten dena honela
(Gara eguncaria, ostirala 7 ekaina 2019, ganic Maider Ihantzi)

Gipuzkoako bular eta ginekologia minbiziaren elkarte Katxalinek, Bergarako ordezkaritzan lan handia egiten duenak, piztuko du gaur ... 

asco laguntzen luque ki iracurlea sartzen balitz tartean particula prepositivo -edo anaphorico bat- honelaxe

Gipuzkoako bular eta ginekologia minbiziaren elkarte Katxalinek, zeinak egiten du lan handia Bergarako ordezkaritzan, piztuko du gaur ... 

Ez al da lagungarri tzat iracurlea sartzea anaphorico hori? Sartzea zein anaphoricoa?
(grecotic αναφερω edo descomposaturic αν  + αφερω ; an = aurre, phoro = eroan; aurretic eroan edo aurretic avisatu).

Wednesday, June 05, 2019

Ez dute nahi auquera effectivoena

Iracurtzen dugu an ETB1eco informativoac ondoco mezua

Maria Chivite Uxue Barkoxekin bildu da 

baina ipini ahal zen ere honela (bertin correctua baina ez qualitativoqui berdin)

Maria Chivite bildu da Uxue Barkoxekin 

Othe da discutiblea ze direla edo ez direla berdin effectivoac tzat iracurlea bi horiec mezuac, tzat euscaldun iracurlea? Ari othe gara contra gueure buruac? Conscienteago, inconscienteago?

Sunday, June 02, 2019

Differentequi eraiqui phrasea

Gara eguncarian (larumbata 25 maiatza 2019) eguin deraucote ki versolari eta idazle Miren Amuriza interview bat non an interview sarrerea dioen hac Ariane Kamio entrevistatzaileac darabilela baizic comparativoa honan

..., baina berea ez da landa giroko kontakizun bat, izateko modu zehatz baten jatorriari eta bere ondorioei erreparatzen dien obra baizik.

Ostera interviewaren barruan berac Miren Amurizac ere erabilten du hori baizic comparativoa baina honelaxe

Askotan ez da hainbeste zerbait gertatzen den ala ez, baizik zer da gertatzea?
eta hemen ere
Kontua ez da bortitza den ala ez den, baizik zergatik den.

Beraz, ikusten ditugu bi modu differente erabilteco baizic comparatuvoa daudenac gu bakoitzaren escu auqueratzea forma bata edo bestea.

Wednesday, May 29, 2019

EROSKIren euscara irreala

EROSKIc bere productuac saltzen ditu etiquetaturic gaztelaniaz, euscaraz, catalanez eta gailegoz. Halan gaur erosi dut polsa bat zeinac zekarren ze erositacoa da

ziazerbak 

nola zer diren ziazerbak nehorc nehon ez du ulertzen euscaldunen artean dut beguiratu albora eta jaquin dut ze gaztelaniaz da

espinacas 

Dudaric ez da ze euscaraz productu hori dela espinacac (edo spinacac), baina baita berdinqui beste haimbat hizcuntzatan

ingles spinach
frances  epinards
aleman Spinat
italiano spinaci
russo spinat (baina an alphabeto cyrillicoa, шпинат)
greco spanaki (σπανακι)
arabe isbinah
persa ispanag

hitza ei dathor (segun hiztegui greco etymologicoa, ετυμολογικο λεξικο 2010) ti latina
spanachium ezen dituenac arantzac edo spana, gazteleraz espina.

EROSKI eta beste guztioc errespetua ki euscara eta batez ere ki euscaldunac.

Tuesday, May 28, 2019

Hizteguiec atchequi dezaten orbita osoa e hitzac

An edozein euscal gaurco hiztegui moderno ikusten da nola hitzac hartzen dituzte bakarca eta bakarrean ordez-eta hartu hitzac kin bere orbitaco hitz-sateliteac.

Gaur nahi dut ekarri hona blogera harturic ganic Josu Lavin bi exemplu on non ikusi ahal dira bi hitz horiec -memoria, creatu- an bere amplitude zabala. Hara,

memoria
memorio
memorandum
memoranda
memorable
memorablequi
memorabletassun
memorabilitate
memoratu
commemoratu
commemorativo
commemorativoqui
commemoratione
commemoratore
commemoratu
memorial
memorialqui
memorialista
memorializatu
memorativo
memorizatione
immemorable
immemorial
immemorialqui

Hemen beste hitza kin bere orbita osoa

creatu
creatione
creativismo
creationista
creativo
creativoqui
creativotassun
creativitate
creatore
creatzaile
creatura

increatu
increativo

concreatu

procreatu
procreatione

recreatu
recreativo
recreatione
recreational
recreationista

Saturday, May 25, 2019

Ez da conveni holaco redactioneric

Iracurtzen dut hau

SAGARARTE
.................................................................................................................................
................................................................................................................. proiektua

baina hobe da izan balitz hola

SAGARARTE
Proiektua zeinak .......................................................................................................
...................................................................................................................................

(Gara, gaur8 supplementua, https://www.naiz.eus/eu/hemeroteca/gaur8/editions/gaur8_2019-05-25-07-00/hemeroteca_articles/sagardotegiaren-arima-piztu-eta-artista-gazteak-bultzatu-nahi-dituen-proiektua)

Thursday, May 23, 2019

Actionistac, akzionistak, akziodunak?

Heldu  zait ganic Berria eguncaria deia zeren naiz han
actionistá 
edo
akzionistá
Aitzitic horregatio Berria eguncariac berac ipinten du
akzioduna

Reflexionatzen dut nic ea ¿zergatic ez duten respetatzen euscaldunen euscara edo euscara real sociologico comprobable euscaldunena? Guezurrez ari dira. ¿Ez al du valio euscaldunen euscarac?

Tuesday, May 21, 2019

Egon al da dudaric?

Nahizta esaten da ze ez dago absoluturic ezertan, batzutan errazago eta ascoz aisago erabaqui ahal da epai bat alde batera edo bestera.

Halan ikusiric an ETBco informativoac ezartzen dutela pantaillaren azpian honaco mezuac
  • Asier Garitanok Abelardo ordezkatuko du
ethorten zait gogora ipintea hori mezua beste modu hontara, modu informativoqui hobe hontara
  • Asier Garitanok ordezkatuko du Abelardo
Baldin 2. auquerá bada hobea informativoqui an mass media behar luquete pensatu buruz holaco auquerac, auquera hobe qualitativoac.

Baita gaur iracurri dugu pensan an Gara hau titularra zein da structuralqui paralleloa goicoari

Lekeitioko ikastolak jasotzen ari den elkartasuna eskertu du 

zein titular ipini ahal da modu informativo hobean holan

Lekeitioko ikastolak eskertu du jasotzen ari den elkartasun 
edo
Lekeitioko ikastolak eskertu du elkartasuna ari dena jasotzen

Monday, May 20, 2019

Zein othe da euscarago?

Arbizun, Nafarroan, eguin den lasterquetaren slogana izan da hau "Leisterka denak etxiá" Nahiz intuitu dudan ze "etxiá" hori da "etchera" consultatu dut Etcharri Aranazco lagun bati zeinac esan deust ze ongui dudala intuitu ezen hango Arbizuco euscara localean "etchera" esaten da "etchiá".

Orain joanic goico gaurco titulura nahi dut galdetu zein othe da euscarago arten "etchera" eta esaterako  "pentsiodun".

etchiá 
edo 
pentsiodun

Zein realago an euscara? Niretzat ez dago dudaric zeren "etchiá" erabilten da behintzat Arbizun (nola Munitibarren "etchá") eta ostera "pentsiodun" ez da nihon erabilten nahiz-ta Academiac bere hizteguian dakarren "pentsio" eta "pentsiodun". Zergatic ez du errespetatu behar Academiac euscaldunon euscara? Behintzat hortan Academia dago realitatez campo, conscientequi realitatez campo. Ez al du eguin behar Academiac ere repasoric bere ihardunarena? Ez al ditu remediatu behar bera huts eta guezur nabarmenenac behintzat?

Sunday, May 19, 2019

Sorpresa on baina anomala

Nengoelaric iracurtzen supplementua buruz Ibilaldia Lekeition 2019 iracurtzen dut ze

... Horretarako, "abatar" baten bidez, ... 

baina nola ez nequien zer da "abatar" technologian joan naiz ki internet eta ikusi dut ze termino technologico hori da "avatar". Pensatu dut ere zer othe dakar Elhuyar hizteguiac?, seguruenez hor ere "abatar" ordez-eta "avatar" hitz internationala. Baina hara Elhuyarrec ere dakarrera eremu technologicoraco da
"avatar". 
Aitzitic Academiac ez dakar termino technologico hori, ez "abatar" eta ezta "avatar".

Baina nola hezur muinetaraino sarthua dugun ezen euscaraz ez dago v letraric nahiz-ta Elhuyarrec ekarri "avatar" ostera Ibilaldico redactore horiec ipini dute "abatar", onbeharrez eta seguruenez ere patriotismoz.