Monday, January 15, 2018

Curiositateac nakar

Nagoela iracurtzen euscarazco articulu bat dut topatzen aiphua hon Chea non dioen ze esan zuela

"Galtzen den borroka bakarra bertan behera uzten dena da" 

halan gogoa ethorri zait jaquiteco nola zen hori aiphua originalean exactuqui zeren badaquit ez zela izan euscaraz aiphu originala eta izaiten ohi naiz mesfidati ki aguertu ohi denari translationetan. Halan topaturic an internet dut ikusi ze zelan hau originala

"La única lucha que se pierde es la que se abandona" 

Hori original phrase hori ikusiric zait iruditzen ze aisa errespetatu ahal dela guehiago originala eziez nola aguertu bait da delaco articuluan, esateraco honelatsu baina atchiquiago originalari nola structuraz hala ere lexicoaz

"Borroca bakarra zeina da galtzen da hura zeina den abandonatzen"

Friday, January 12, 2018

Hobetzen balitz redactionea, hobe guziontzat

Dut iracurtzen titulu hau

Arabako Auzitegiak iruzur zantzuak ikusi ditu Iruña-Veleian 

eta tituluaren pean ondocoa (Gara, lehen pagina, ostirala 12 urtarrila 2018)

Eliseo Gilen, bere bazkide baten eta lankide baten aurkako epaiketa egin egingo da, Arabako Auzitegiak Iruña-Veleiako arkeologia aztarnategiko zuzendari ohiak aurkeztutako helegiteak partzialki onartu arren, kalte eta iruzur zantzu nahikoak ikusi dituelako eta, ondorioz, epaiketa egiteko erabakia berretsi duelako. Erabakia behin betikoa da eta ezin da aurkako helegiterik jarri. 

Ez daquit ea beste nehorc ez duen ikusten hor redactione desegoquia, nic bai. Behintzat subordinatu ondoco hau redacta zitequeen claruago, aise.

... Arabako Auzitegiak Iruña-Veleiako arkeologia aztarnategiko zuzendari ohiak aurkeztutako helegiteak partzialki onartu arren, ... 

Ibon Sarasola academicoa bera ere mintzo da behintzat azquen aldion buruz mesedeac dakartzanac aurreratzeac verbua, baina ideia hori ez da hain erraz sartzen cascoan antza. Batzuec ardura guti zembat den textua ulergarri edo dificultoso.

Sunday, January 07, 2018

Importantzia insignificantea

Esan dit nire lagun adinquide batec, email bidez, ze nire commentarioa buruz comparatu bi phrase hauec duela importantzia insignificantea. Baliteque izatea holan. Ez naiz sartuco discusionean zeren importantziarena ascotan da relativoa edo zelan hartu nahi duzun delaco affaira hori.

Halan, gaur ere nahi dut commentatu zerbait izango dena batzuentzat eguingo dudan commentarioa edo critiquea insignificantea (edo erabiliz nire adinquidearen verbea huskeriatxoa).

Halan, entzun dut televisionean, ETBn ze Tuteran guizon bat dagoela hospitalean

garun heriotzean 

halan guero ohartu naiz, eguinic ahaleguin extra bat, ze nahi zutela esan ezen guizon hori zegoela

heriotz cerebralean 

Hau da nire gaurco commentarioa edo critiquea daucalaric beharbada batzuentzat importantzia insignificantea edo dela diodana soil husqueriatchoa. Ba liteque. Baina euscaldunoc zeinac ez dagozen purismo peco orbitan dugu ulertzen hobeto heriotz cerebrala ezi garun heriotza. Anhitzez realago da euscaran heriotz cerebrala ezi bestea, indudablequi, da facto bat.

Thursday, December 28, 2017

Ezin dut ulertu nola ez diren conturatzen

Ezin dut ulertu nola ez diren conturatzen, garen conturatzen ze anhitzez gaitzago dela ulertzen ondoco mezua (EITB informativoac, 28 abendua 2017 inocente / inuzente eguna)

Ertzaintzak erasotzaile guztiak identifikatu ditu 

ezi beste hau zein da anhitzez errazagoa ulertzen

Ertzaintzak identifikatu ditu erasotzaile guztiak 

Ba gagoz ala ez gagoz alde euscara hobe eta asequibleago bat?

Tuesday, December 19, 2017

Madaricatu bastarta edo salvatore valiotsua?

Beharbada norbait pensatzen ari da zein den dilemea hartzeco zerbait batzuec nola madaricatu bastart noiz aitzitic bestetzuc hori gauza bera har dezaqueten nola salvatore valiotsu. Ta hori da -gaurco casu hontan- "zein" particula anaphoricoa, eta globalqui anaphorico guehienac.

Halan dutenac hori particulea nola madaricatu bastar dute publicatzen bere lehen paginaco lehen noticia honela  (Berria, martitzena 19 abendua 2017)

PSEk ez du babestuko 4.113 tortura kasu egiaztatu dituen dokumentua 

Aitzitic dutenac hori particulea -zein- tzat particula positivotzat zeinac laguntzen duen textuco mezuaren comprensionea luquete goico mezua honelaxe redactatuco

PSEk ez du babestuko dokumentua zeinak egiaztaten dituen 4.113 tortura 

Behingoz behar guenituzque baztertu behar maniac, mania caltegarriac fite, ahal bezain fite.


Saturday, December 02, 2017

Parisek ez du ... jartzen

Dut iracurtzen hau titularra interneten
Parisek ez du ETAren disolbatzea presoen egoeran aldaketak emateko aurretiazko baldintzatzat jartzen
iruditzen zait daudela sobera urrun "ez du" eta "jartzen"

... ez du ... jartzen ...

eta intentionearequin eguiteco titularra digeribleago tzat iracurlea nic dut paratzen honela  
Parisek ez du jartzen aurretiazko baldintzatzat ETAren disolbatzea presoen egoeran aldaketak emateko
edo 
Parisek ez du jartzen aurretiazko baldintzatzat ETAren disolbatzea aldaketak emateko presoen egoeran
Niretzat da evidentea titular horiec duten differentzia qualitativoa. 

Sunday, November 12, 2017

Nic behar izan dut reiracurri eta ere analysatu

Funtsean dioena subtitularrac da hau

... zerbitzua garatzeko ... lanean arituko da 
edo 
... zerbitzua garatzeko lanean arituko da kin ...

non phrasea osoric da ondocoa (Gara, domequea 11 azaroa 2017, 27 or, Maite Ubiria Beaumont / Baiona)
Ipar Euskal Herriaren "argazki orokorra" eskaini nahi duen zerbitzua garatzeko Industria eta Merkataritza Ganberarekin (MIG) eta Pirinio Atlantikoetako Hirigintza Agentziarekin elkarlanean arituko da
non ulertzeco hori phrasea errazago hobe redactatu izan balitz honelatsu, botaric aitzinera hori "elkarlanean arituko da", honelatsu
Ipar Euskal Herriaren "argazki orokorra" eskaini nahi duen zerbitzua garatzeko lanean arituko da Industria eta Merkataritza Ganberarekin (MIG) eta Pirinio Atlantikoetako Hirigintza Agentziarekin
edo ere baldin sobera scrupuloric ez baguendu eta zinez baguengoz alde effectivoago informatu, honan 
Ipar Euskal Herriaren "argazki orokorra" eskaini nahi duen zerbitzua garatzeko lanean arituko da kin Industria eta Merkataritza Ganbera (MIG) eta kin Pirinio Atlantikoetako Hirigintza Agentzia
Bide berri hobeei nor jarri daquioque contra? Zer daucagu contra bide berri hobeac edo technologia -gure casu hontan linguistico- mesedegarriac? Zergatic baztertu -bazterrera bota- auquera mesedegarriac?

Tuesday, November 07, 2017

Zembat handi da muntzo social hau?

Blog hontan berean lehenagocoan Erroteta-c 3 muntzotan sailcatzen ditu personac zein ari dira lanean alde euscararen dynamiquea, ezen euscalzale activoac. Ikus hementche bere commentarioa edo eritzia.

Bere 3 muntzo horietaco 3.a holan describatzen du noiz ari dira horiec 3. muntzocoac euscararen alde kin bere conceptione linguistico beraien baithacoa. Nic galdetzen dut nire baithan zembateraino othe  da hau analysia eguiazcoa eta zembat handi othe da socialqui? Hara, bere aburua
3)
Azkenik, bada euskal izkribatzaile kasta bat zeinak badakien, gutxi-asko, besarkatua duten idazkera altubianoa ez dela egokia izkribuak airoski antolatzeko eta testuen komunikarragitasuna seguratzeko. Funtsean, eredu altubianoan kokaturik daude bainan pairatzen dituzte minki eta zinki eredu horrek ezartzen diozkaten mentsak eta ezintasunak. Izerdi hotz ederrik isurtzen dute bi hitz euskaraz josteko, bainan hargatik berdin atxikiak dirade eredu altubiano antzuari, ezen etsita daude (norbaitek hala irakatsirik, noski) ordenamendu horixe dela euskararen berezko ordenamendu naurala, eta irudi zaie ordenamendu antikomunikatibo horrexen kausaz dela euskara hizkuntza bat bakana, berezia eta munduko beste ezein hizkuntza ez bezalakoa, eta hori pentsaturik loriatzen dira euskararen ustezko berezitasun estruktural horretan, zeina iduri zaien ez ments eta gabezia latza bainan zerutikako golardo ezin aski prezatuzkoa, eta, hala, uste pueril horrekin bihotza beroturik eta fantasia anitz eginik, saiatu beharrean elementu bereizgarri horiek bazterturik euskara hurbilarazten auzo hizkuntza handien egituretara, beren indar guztia jartzen dute indartzen eta zurkaizten ustezko berezitasun sintaktiko horiek, zeinarekin ez duten besterik lortzen, luzara, salbu areago sakontzea beren burua ehortziko duten hobia. Horretan iduri baitute urkabean paratutako gizaseme bat zeinek, saiatu beharrean kentzen bere lepotik fin gaizto eginaraziko dion soka, ari den soka hori laudatzen eta bilurra koipeztatzen, amoreagatik errazago egin dezan bere lana, zein ez baita besterik baizik laudatzaile ergel itsu horri bizia kentzea.

Ez dakit hiru izkribazale suerte horietatik zeinek duen izkribatu Erramun jaunak ekarri daukun esaldia, baina ez dut dudarik egiten hiru familia edo talde horietako baten kide behar duela izan, ezinbestez.

Pedagogia anitz beharko da izkribazale horiei begiak irekitzeko. Baina zer erranen daukot nik horretaz Erramun jaunari, zeina pedagogia hori egiten ari den sutsuki iragan eztakit zenbat urte honetan, eta orain arte bildu duen fruitu bakarra izan baita euskal intelligentsiaren irri-murrikak eta medisentzia erdeinatiak?

Zure,

Xabier Erroteta.

Monday, October 23, 2017

Nondic zehar doa linea isoglossa hau?

Batzutan ba dira hitz batzuc dutenac significantza doblea, nola sarri, guibel, ... etc. Phraseac ere ba dira dutenac significantza doblea nola orai commentatuco dudana.

Halan esaten bada

Americara joan orduco hasi zen inglesa ikasten 

euscararen oestean (ez dut erabiltzen mendebal zeren da verba bat bortchaz hortara sortua zeinac esan nahi duen soil vendabal edo haize zirimola baina ez horregatio oestea edo parte occidentala) ezen oesteco euscaldunentzat esan nahi du joan baino lehen eta aitzitic beste parte handian (nire ustez) joan zen momentu beretic aitzina.

Jaquin nahiric nondic nora iragaiten den linea isoglossa hori escatzen dut lagundu ahal luqueenari lagun gaitzan hortan. Bururatu zait esateraco ze beste batzuren artean lagundu ahal luqueela ere eibartar Koldo Zuazoc zeinac badaquien zerbait buruz variatione dialectalac eta subdialectalac.

Nahi nuque nic arguitasuna buruz puntu concretu hori eta zer esan nahi duen an euscara ez-dialectala baizic an euscara aseptico neutroa. ¿Ala acaso nola realitate sociologicoan dituen atchequitzen bi significantzac?

Sunday, October 22, 2017

Oharturic ze ... jartzen naiz pensaqueta

Nola noiz iracurri dudan ondoco titularra (Gara, 7k, 22 urria 2017, Maddi Txintxurreta)

Orbelak ezkutatzen dituen altxorrak 

ez dudan ulertu ezer jarri naiz pensaqueta zer izan othe litequeen titular horren significantza. Iruditzen zait dela asco informatione hobea baldin balego redactatua beste forma hontara

Altxorrak zeinak orbelak dituen ezkutatzen 

Baldin 2. auquerea hobea bada informativoqui zergatic ez dira erabilten auquera 2. honen antzecoac?

Thursday, October 19, 2017

Baldin nahi balitz informatu efectivoquiago

Hau titularra (Gara, 18 urria 2017, or 18, Haritz Larrañaga / Baiona)

Popo eta Anzaren kasuak, Estatu indarkeria biluzten duten bi adibide 

eman ahal da ere hobequi redactatua mesedetan euscal iracurlea honela

Popo eta Anzaren kasuak, bi adibide ze biluzten duten Estatu indarkeria

Sunday, October 15, 2017

Indiscutiblequi hobea, behintzat niretzat

Nahiz-ta ba daquidan ze ba dela zembat buru haimbat aburu esaldia, da halere indiscutiblequi hobea titular alternativo plateatzen dena ezi aguertu dena prensan edo originala. Nolanahi pozic iracurtzen nuque opinionea hon norbait' norentzat hobea den prensan aguerturico auquerea kin horregatio bere arrazoi edo discursoa zeinec defendituco luque bere positionea. Zeren bestela dirudi edo lirudique ezen gure arteacoa onenean ere dela gorren arteco dialogoa, dialogoac; noiz gainera esan ohi den ezen guzion apportationeac behar direla behintzat gutienic horiec opinioneac contrastatzeco ezen guziac behar dugula apportatu zerbait dagoena gure escutan edo entheleguan. Contrasteetaric dathorqueela arguia eta indar collectivoa.

Hemen elkarren ondoric prensaco originala (Gara, domequea 15 urria 2017, 19 or) eta auquera alternativo hobetua. Hara

 Instituzioak interesen mesedetan ez erabiltzeko eskatu dio Bilduk GHKri

eta auquera alternativoa 

Bilduk eskatu dio GHKri ez erabiltzeko instituzioak interesen mesedetan

Othe da bada nire apreciationea horren indiscutible eta evidentea? Nic baietz esaten nuque.

Thursday, October 12, 2017

Mozolo luma bacoaren ipuina

Mozolo luma bacoaren ipuina

(Peru Abarca, 1981[facsimiletic publicatu zena 1881ean], 177 eta 178 or) 


[Eguin ditut nic cambio orthographico guti eta ttipi batzuc, nola mozoloa/mozolua, aurpeguian/arpeguijan, biluzic/billosic, hain/ain, ...]



Mozoloa edo motz-oiloa da oilo-motza, ta aguertuten dau bere moztasuna aurpeguian. Ontza zerren on hutsa dan. Ez deutsa inori calteric eguiten. ¿Gura dau entzun abade jauna gure artean dabilen ipuin sona ta barre eguiteco bat?

Anchina anchina baten jaio zan mozoloa luma baga, motz motzic edo biluzic. Egoan lotsatuta aurpeguiric emon ezinda. Hasi zan uluca. Batu zirean uluetara chori asco, inguratu ta itaundu eutseen, ¿zer eban? Erantzun eutseen ¿zer izango dot? ¿Ez dacutsu danhau moztuta, luma bat baga? Hotzac iragan behar nau, ta ez daucat arpeguiric egunaz urteteco; gauchori izan beharco dot neure bizitza guztian. Emoidazuez arren bacochac lumachu batzuc; jaioco jatzuez barriac, ta ez jatzue igarrico guichi batzuc quendua gaiti. Erruquitu zirean; emon eutsezan luma ahalic onenac ta ederrenac.

Halango baten urten eban bere zuloti chito ederto jantziric. Harrotu zan dana hain apaindua burua icusiric, ta esaten eutseen beste egazti ta choriei, ez dago zuen artean ni baizen ederric. Beguira nire luma bete ta ederrei.

Eguin eben beste choriac euren batzarra, ta zinoen. Zer? Lotsatuco gaituala guztioc zantar zarrac? Eztago bera baino ichusi ta ezainagoric bere aurpegui ta gorputzean. Gueurea da daucan luma jantzi ederra. Erantzi daigun. Esan eban currilloiac, hobe izango da lehenago mandatu bat bialdutea gure aldetic, escatuten jacozala atzera, emon jacozan lumac, ta neu izango naz mandatari. Joan jacon currilloia ta emon eutsan mandatua. Mozoloa larritu zan ta damutu jacon arrotasuna hartuaz inoren mesedeacaz. Ihes eguin eban ezer erantzun baga. Haric hona dabil ezcutuz, burua egunaz aguertuten ez dabela beste chorien bildurrez. Noizbait urteten badau, darraicoz chori asco euren lumac quendu guraric, ta daroa bizitza bacar bat, eta hau, bere arrotasunaren dongaqueria gaiti.

Monday, October 02, 2017

Behar litzateque informatu hobeto

Dugularic iracurtzen prensan (Gara, domequea 1 urria 2017, 18 or, ganic Haritz Larrañaga)
Luhuson abiatuko da presoen gaia Parisera eramango duen bidaia
Ohartzen gara -azquenean- ze esan nahi duena dela
Luhuson abiatuko da bidaia .....................................
baina aguertu den titular (aldreves) hortan da gueratzen lar urrun "bidaia" hitza titularraren azquen-azquenean, eta horrec difficultatzen du asco ulermena hon titularra
Luhuson abiatuko da ......................................... bidaia
Aisa, baina, compondu ahal da problema quasic insalvable hori, holan edo honelatsu 
  • Luhuson abiatuko da bidaia zeinak eramango duen presoen gaia Parisera 
edo
  • Luhuson abiatuko da bidaia zeinak eramango duen Parisera presoen gaia 

Thursday, September 28, 2017

Sobera guti edo ez asqui ona

Dugu iracurtzen (Gara, osteguna 28 iraila 2017, 53 or)
  • Otsaileko akordioa bete ezean, EH Bildu EITBren ponentzian ez da izango 
baina irudituric hori titularra dela ez asqui ona informativoqui nic ipinten dut honela
  • Bete ezean otsaileko akordioa, EH Bildu ez da izango EITBren ponentzian