Monday, June 21, 2021

Diotso batac besteari

 Albotic zihoazela bi nesca  gazte (25 urthe ingurucoac) diotso batac besteari 

 

Mila bederatzirehun ta senta y siete-tic ...

Zergatic entzuten dira holacoac? Gainera euscaraz escolatuac izaitea da supposatzecoa. 

Verba batean, ¿zergatic entzun holacoac? Arrazoiric ba dagoque, seguru.

Saturday, June 19, 2021

Baldin eguia bada supposatua ¿zergatic da aldatzen originala, realitatea?

 Nahizta an Argia euscal astecaria (13/06/2021, 52 or) -ganic Leire Regadas- dakusgu cacotch artean "...", ezen adieraziz ze aiphu hori da exactuqui originala, du Anaïs Franquesa-c (Villafranca del Penedès, 1983) esaten titularrean ondocoa

"Polizia eredua aldatzeak ez du zigorgabetasuna amaitzea bermatzen" 


Ni, nago ze, ia seguru bere aiphua zen antzecoago kin ondoco nic supposatua, ezen

"Polizia eredua aldatzeak ez du bermatzen amaitzea zigorgabetasuna"


Baldin suppositionea eguia edo antzecotsuagoa ba ¿zergatic ez da respetatu aiphu originala? ¿Ba othe du esatecoric zerbait Leire Regadas-ec? edo edozeinec defendatzen duenac traducitzeco manera edo cambio syntactico horiec eguiteco? Nic gogo onez eta gustura jaquingo nuque argudioa alde eguin holaco cambioac. ¿Zertan duquete hobetzen aiphu originala, baina? ¿Noren mesedetan? ¿Euscaldunen?

Friday, June 18, 2021

Lar urrun: subjectua eta verbua

 Noiz dut iracurri gaur eguerdian  an ETBco informativoac ondoco oin-oharra

Indultuak 

Sanchezek ekonomia alorreko buruzagiei indultuaren aldeko jarrera publikoa defenditu izana eskertu die 


Hori iracurriric iruditu zait ze -auqueran- lar urrun daude elkarren ganic subjectua (Sanchezek) eta verbua (eskertu die). Ezen 

Sanchezek ekonomia alorreko buruzagiei indultuaren aldeko jarrera publikoa defenditu izana eskertu die

edo 

Sanchezek ................................................................................ eskertu die

 

Nic personalqui nahiric "compondu" hori mezua communicativoqui (grammaticalqui ez du behar zeren dago total correcto) proposatzen dut zerbait honelatsuco

Sanchezek eskertu die ekonomia alorreko buruzagiei defenditu izana publikoki jarrera indultuaren aldekoa 

 

¿Ez al dago yago communicativoa hau auquerea tzat edozein iracurle euscaldun?

Monday, May 31, 2021

Bat, ez da ulertzen asqui ongui

 Esateraco gaur (astelehena 31 maiatza 2021) an ETB1eco informativoac eguerdian, gaituzte informatu batetic izquirioz eta bestetic (gauza berbereraco) vozez edo verbaz noiz mintzo zen corresponsala. 

Halan zegoen izquiriatua 

birsortze tasa 

bainac momentu berean corresponsalac esaten zuen 

erreproduzio tasa 

Seguru ze ez ditu gure cerebroac berdin captatzen eta hortaz enthelegatzen horiec auquera informatico biac (birsortze tasa eta erreproduzio tasa). Gainera ba dagoque arrazoin edo justificationeren bat tzat hori desdoblea artén iracurri beguiz edo entzun belharriz. Ni nago ze, original garbi impolutoa da birsortzen tasa eta bestea erreproduzio tasa sortu da lehenengoaren rebotetic afin izan hobeto, aisago, fiteago, ... ulertua eta captatua bere significantza zeina da edozein mezuren helburua, izanic izquirioz edo verbaz ezen zer nahi du esan horrec delaco hain mezu batec. 


Baina nahi izan balute ezarri hori mezua aisago eta realago tzat edozein jarri ahal zuqueten holan 

reproduzio tasa

Wednesday, May 26, 2021

Verbaz esan edo letraz izquiriatu dira bi eremu differente

 Edozeinec (esateraco nic ere) esan ahal du euscaraz 

Nic ez dut zure bazcaria pagatuco 

baina horrec berhorrec (esateraco nic ere) izquiriatu ahal du halere hori goico phrasea beste modu differente hontara redactatua

Nic ez dut pagatuco zure bazcaria 


Bi forma edo auquera horiec indudablequi dira total correctoac biac. Baina pensatu beharco litzaque ze bat othe da ascoz hobea aguertzeco izquiriatua. Baldin 2. beheco auquera bada hobea communicativoqui sortzeco contactua artén redactorea eta iracurlea behar luque (duque?) izan ondorioz nolabaiteco preferentzia behintzat theoricoa.

Monday, May 24, 2021

Correcto izanic ere, possibilitateac bat baino guehiago

 Sarri, ascotan, gauza bat eguiteco ongui izaiten dira escura modu bat baino guehiago nahizta possibilitate differente horietan ez dira auquera guztiac berdin on respectuz hain delaco helburua. 


Halan gaur dakart hona exemplu bat aguertua an ETB1 -astelehena 24 maiatza 2021- eta guero ondoren jarrico dut nic bere auquera alternativoa, ustez dena hobea ze originala casu emanez ki gradu edo nivel communicativoa behar dena kin iracurlea edo entzulea, receptorea. Hara, lehenengo aguertua an ETB1eco informativoac nola azpiohar

Gaurtik, britaniarrak PCR proba egin gabe sartu daitezke

 

eta hemen goicoaren auquera alternativoa (ustez hobea dena communicativoqui)

Gaurtik, britaniarrak sar daitezke egin gabe PCR proba 


¿Gogoan hartzecoac eta haintzat hartzecoac (ez derrigorrez arrazoi emanic) othe dira honaco reflexioneac an mass mediaco departamendu bat? Gogoetatzea ea berdineco nivelean dagozen an ranking communicativoa auquera biac.

Saturday, May 15, 2021

Aproba redactivo alternativoa kin intentioneric onena

 Iracurriric ondoco titularra (Gaur8 15 maiatza 2021, ganic Maider Ihantzi) 

Zapatistak, Europara 

Kapitalismoaren aurrean borrokan ari diren herriekin elkartzera datoz 

eta causituric hori subtitulua da interpretatzeco lar zaila eta baita gaitza nic topatu dut horri auquera alternativoa (ustez eta intentionez hobea ze goicoa). Hara, hauxe 

Zapatistak, Europara 

Datoz elkartzera herriak ari direnak borrokatzen kontra kapitalismoa 

Niretzat da 2. auquera alternativo hau anhitz aisago ulertzen ganic edozein euscaldun, da hori bai, uste hori, apreciationea personala. 

¿Ez al da baina auquera bat ulertzeco ascoz errazagoa ze bestea? Hortaz ari behar dute an mass media.

Friday, May 07, 2021

Prest agertu da aztertzeko ...

 Gaurco -baricua 7 maiatza 2021- Berria eguncarico lehenengo noticia da hau

Europako Batasuna prest agertu da txertoei patentea kentzea aztertzeko 


Ni nago, baina, hobe litzaque hori titularra modatzea honela

Europako Batasuna prest agertu da aztertzeko ... (dena delacoa) 


nic personalqui honelaxe completatuco nuque goicoa

Europako Batasuna prest agertu da aztertzeko kentzea patentea vacunei

Monday, May 03, 2021

Verbac eta verben significantzac

 Edozein hitzec edo verbac ba du bere campotico azala eta baita, zein bait da importanteago, bere significantza edo conceptua

Halan, exemplugarri, hartzen ba dugu bi hitz familia berecoac (armen familiaco bi verba): riflea eta revolverra, horiec verbac dira differenteac azaletic -an bere irudia entzutean edo iracurtzean- baina baita eta sistut bere significantzan, ethortzen zaigula pensamentura bi irudi total differenteac revolverra (arma laburtoa) baina riflea (arma ascoz luzeagoa). Hori holan da indudablequi izquiriatzen ditugularic ere an edozein orthographian, errebolber edo errifle, nahiago luenac. 


Orain sartzen naizela gaurco gaian 

esan ze frontoietan ba dira bi marra importante dagozenac edozein partidutan, 

aurre aldean falta 

eta 

atzerago pasa

Horiec -falta eta pasa- holan dira izendatuac noiztic dugun (edo behintzat dudan nic) ezagutza. Guero, oraintsu gueroago ez dela urthe sobera oraino perspectiva zabalean, sarthu dira eta pintatu zembait frontoietaco ormetan -zorionez ez guztietan, esateraco Eibarco frontoian- horien (falta eta pasa) ordezcoac eraguinez daucagun purismo lexical "telezuzendua", nahi dutelaric horiec personac reemplazatu euscal verba horiec. Defendablea ¿othe da defendatzea ze falta hitza  eta pasa hitza ez dira euscarazco vene-venetaco aspaldi sustraitutaco verbac, zabalduac eta hedatuac euscararen dialecto, varietate eta subvarietate comarcal guztiac? 

Zerc justificatzen ahal du sartzeac reenplazatzeco horiec traditionalac: labur, motz, motza (edo ere dioenez Xabier Euzkitzec eskas) ordez an aurreco marra edo atzeco marran luze ordezteco pasa? ¿Zer justificatione duque ez bada purismo lexicala (edo ere -eguiazqui?- inferioritate complexu ez-convenigarria)? 


Verba batean, ez al dira euscara purua (edo ez asqui purua) falta eta pasa euscal hitzac; zergatic ez dira ordea zindo? Ez al dira on bethetzeco traditionalqui bethe izan duten rola? Inorc ¿ba othe du deus esatecoric gehiago completatzeco thema hau?

Thursday, April 29, 2021

Gaur atzocoaren antzeco seguida

 Atzo guenioen ze hau titulua 

Nafarroako Piriniotako Plana bertako euskalkien berreskurapena eta ikusgarritasuna bultzatzen ari da

hobe zela aguertzea beste hontara 

Nafarroako Piriniotako Plana ari da bultzatzen ...


Gaur aitzitic eta gogoan izanic atzocoa, ikusten dugu hau ondocoa zein gustatzen zaigu guehiago ze atzocoa 

Foro Sozialak eskatu du torturatu guztiak aitortzeko 

baina, bethi izaiten da batzutan bainaren bat, hobe litzaque kin beste redactione hau 

Foro Sozialak eskatu du aitortzeko... 

Nago ni delacoan informativoqui edo communicativoqui hobea. Redactatzeracoan an mass media bethi eguiten da tentuzago eta reflexivoago ze noiz ari gara verbaz informalqui. Beraz, responsabilitate guehiago prensa izquiriatuan.

Wednesday, April 28, 2021

Ez da ukatu behar evidentea

Ondoren iracurri beheco titular hau

Nafarroako Piriniotako Plana bertako euskalkien berreskurapena eta ikusgarritasuna bultzatzen ari da 

occurritu zait hobe  zela iracurlearen favorez redactatzea goicoa beste modu hontara

Nafarroako Piriniotako Plana ari da bultzatzen ...

Antza evidentea dena, casu hontan ordenatzea phraseco elementuac syntacticoqui, ez da horren evidentea guztiontzat. Nolanahi, jaquitea zer pensatzen dute eguileec dirudi missione impossiblea Euscal Herrian gaurco epocha hontan, zeren hain da gutia gure arteco interrelationea alde euscararen dynamismoa.

Friday, April 23, 2021

Visualqui ere da hobea

 Enplegua EAEn 

dudanean iracurri goico titularra an ETB1eco informativotaco oin-oharra ethorri zait instantean ze hobe izango zen ipini izan balute beste hontara hori mezua 

Enplegua an EAE 


Nola iracurtzen bait dugu beguiequin (visualqui beraz, paisajisticoqui) salvu itsuec zeinec iracurtzeco darabilten braille systema, hori auquerea da hobea inukagarriqui. ¿Argudiatu ahal da contracoric? ¿Nola? ¿Ala arrapostua dateque soilic ze hori auquerea (izanic ere hobea informativoqui) da baina euscara hori incorrectua, inadmisiblea eta ondorioz refusablea eta baztergarria?

Monday, April 19, 2021

Baldin importantea bada

 Casu emanez correctotasunari eraiki ahal dira phraseac differentequi, izanic horiec auquera redactivoac guztiac correctuac baina halere ez ordea berdin communicativoqui onac. 

Iracurtzen dut orain interneten -nire gustoz, zorionez- ondoco titularra

Asteburuko kanpaldiaren ostean, Aroztegiako lanak eten dituzte beste behin

 zorionez zeren holacoac normalqui edo behintzat usuago ikusten dira beste honetara emanac

Aroztegiako lanak eten dituzte beste behin, asteburuko kanpaldiaren ostean

 

Baldin importantziaric badu dela guertatzen hori ostean e "asteburuko kampaldia" on da -on litzaque- emaitea informatione hori aurretic.

Friday, April 16, 2021

Bai, ez edo bethi dudakor balantza ethengabean

 Dugunean gogoetatzen zerbait izanic ere theoricoqui nago ze izaiten da behintzat possibilitatearequin guero aplicatzeco realitatean. Diot hori nola prefacioa zeren dut iracurri prensan ondoco titularra 

Giza Eskubideen Zinemaldiak Oria eta Armendariz omenduko ditu 

iruditzen zaidala, niri indudablequei eta baita diaphanicoqui, ze litzaque hori titulua aisago ulertzeco kin beste redactione hau 

Giza Eskubideen Zinemaldiak omenduko ditu Oria eta Armendariz  


Othe da baina nire apreciationea neure mania personala edo jo nauela ni deformatione perceptivo batec edo ez duela horrec importantzia minimoqui transcendentalic informatzeco iracurlea ahalic effectivoen? 

Massmediacoec (eta bestec) ¿ez al luquete reflexionatu behar honelacoez?

Monday, April 12, 2021

Viva irrealitate irreala

 Nola iracurri dut erdaraz retroviral hitza nahi izan dut jaquin nola dathorren an euscal hizteguiac verba hori (zeren respectuz zembait aspectu, sentitzen dut mesfidantza handia gana euscal hizteguiac). Halan ikusi dut ze, delaco hiztegui batean, ez dathorrela retroviral hitza arten erdal hitzac baina bai ostera dathor retrovirus hitza. 

Retrovirus erdal hitza (zein da hitz amancommun internationala) euscaraz behar ei da esan eta izquiriatu

erretrobirus 

eta ondorioz (diot nic) retroviral hitzac izan beharco luque 

erretrobiral 

 

Hori ikusiric ganic gure "intelligentzia" dathort gogora oihucatzea zeren ez goaz ondo eta batez ere ez garoez ondo

viva irrealitate irreala