Saturday, December 02, 2017

Parisek ez du ... jartzen

Dut iracurtzen hau titularra interneten
Parisek ez du ETAren disolbatzea presoen egoeran aldaketak emateko aurretiazko baldintzatzat jartzen
iruditzen zait daudela sobera urrun "ez du" eta "jartzen"

... ez du ... jartzen ...

eta intentionearequin eguiteco titularra digeribleago tzat iracurlea nic dut paratzen honela  
Parisek ez du jartzen aurretiazko baldintzatzat ETAren disolbatzea presoen egoeran aldaketak emateko
edo 
Parisek ez du jartzen aurretiazko baldintzatzat ETAren disolbatzea aldaketak emateko presoen egoeran
Niretzat da evidentea titular horiec duten differentzia qualitativoa. 

Sunday, November 12, 2017

Nic behar izan dut reiracurri eta ere analysatu

Funtsean dioena subtitularrac da hau

... zerbitzua garatzeko ... lanean arituko da 
edo 
... zerbitzua garatzeko lanean arituko da kin ...

non phrasea osoric da ondocoa (Gara, domequea 11 azaroa 2017, 27 or, Maite Ubiria Beaumont / Baiona)
Ipar Euskal Herriaren "argazki orokorra" eskaini nahi duen zerbitzua garatzeko Industria eta Merkataritza Ganberarekin (MIG) eta Pirinio Atlantikoetako Hirigintza Agentziarekin elkarlanean arituko da
non ulertzeco hori phrasea errazago hobe redactatu izan balitz honelatsu, botaric aitzinera hori "elkarlanean arituko da", honelatsu
Ipar Euskal Herriaren "argazki orokorra" eskaini nahi duen zerbitzua garatzeko lanean arituko da Industria eta Merkataritza Ganberarekin (MIG) eta Pirinio Atlantikoetako Hirigintza Agentziarekin
edo ere baldin sobera scrupuloric ez baguendu eta zinez baguengoz alde effectivoago informatu, honan 
Ipar Euskal Herriaren "argazki orokorra" eskaini nahi duen zerbitzua garatzeko lanean arituko da kin Industria eta Merkataritza Ganbera (MIG) eta kin Pirinio Atlantikoetako Hirigintza Agentzia
Bide berri hobeei nor jarri daquioque contra? Zer daucagu contra bide berri hobeac edo technologia -gure casu hontan linguistico- mesedegarriac? Zergatic baztertu -bazterrera bota- auquera mesedegarriac?

Tuesday, November 07, 2017

Zembat handi da muntzo social hau?

Blog hontan berean lehenagocoan Erroteta-c 3 muntzotan sailcatzen ditu personac zein ari dira lanean alde euscararen dynamiquea, ezen euscalzale activoac. Ikus hementche bere commentarioa edo eritzia.

Bere 3 muntzo horietaco 3.a holan describatzen du noiz ari dira horiec 3. muntzocoac euscararen alde kin bere conceptione linguistico beraien baithacoa. Nic galdetzen dut nire baithan zembateraino othe  da hau analysia eguiazcoa eta zembat handi othe da socialqui? Hara, bere aburua
3)
Azkenik, bada euskal izkribatzaile kasta bat zeinak badakien, gutxi-asko, besarkatua duten idazkera altubianoa ez dela egokia izkribuak airoski antolatzeko eta testuen komunikarragitasuna seguratzeko. Funtsean, eredu altubianoan kokaturik daude bainan pairatzen dituzte minki eta zinki eredu horrek ezartzen diozkaten mentsak eta ezintasunak. Izerdi hotz ederrik isurtzen dute bi hitz euskaraz josteko, bainan hargatik berdin atxikiak dirade eredu altubiano antzuari, ezen etsita daude (norbaitek hala irakatsirik, noski) ordenamendu horixe dela euskararen berezko ordenamendu naurala, eta irudi zaie ordenamendu antikomunikatibo horrexen kausaz dela euskara hizkuntza bat bakana, berezia eta munduko beste ezein hizkuntza ez bezalakoa, eta hori pentsaturik loriatzen dira euskararen ustezko berezitasun estruktural horretan, zeina iduri zaien ez ments eta gabezia latza bainan zerutikako golardo ezin aski prezatuzkoa, eta, hala, uste pueril horrekin bihotza beroturik eta fantasia anitz eginik, saiatu beharrean elementu bereizgarri horiek bazterturik euskara hurbilarazten auzo hizkuntza handien egituretara, beren indar guztia jartzen dute indartzen eta zurkaizten ustezko berezitasun sintaktiko horiek, zeinarekin ez duten besterik lortzen, luzara, salbu areago sakontzea beren burua ehortziko duten hobia. Horretan iduri baitute urkabean paratutako gizaseme bat zeinek, saiatu beharrean kentzen bere lepotik fin gaizto eginaraziko dion soka, ari den soka hori laudatzen eta bilurra koipeztatzen, amoreagatik errazago egin dezan bere lana, zein ez baita besterik baizik laudatzaile ergel itsu horri bizia kentzea.

Ez dakit hiru izkribazale suerte horietatik zeinek duen izkribatu Erramun jaunak ekarri daukun esaldia, baina ez dut dudarik egiten hiru familia edo talde horietako baten kide behar duela izan, ezinbestez.

Pedagogia anitz beharko da izkribazale horiei begiak irekitzeko. Baina zer erranen daukot nik horretaz Erramun jaunari, zeina pedagogia hori egiten ari den sutsuki iragan eztakit zenbat urte honetan, eta orain arte bildu duen fruitu bakarra izan baita euskal intelligentsiaren irri-murrikak eta medisentzia erdeinatiak?

Zure,

Xabier Erroteta.

Monday, October 23, 2017

Nondic zehar doa linea isoglossa hau?

Batzutan ba dira hitz batzuc dutenac significantza doblea, nola sarri, guibel, ... etc. Phraseac ere ba dira dutenac significantza doblea nola orai commentatuco dudana.

Halan esaten bada

Americara joan orduco hasi zen inglesa ikasten 

euscararen oestean (ez dut erabiltzen mendebal zeren da verba bat bortchaz hortara sortua zeinac esan nahi duen soil vendabal edo haize zirimola baina ez horregatio oestea edo parte occidentala) ezen oesteco euscaldunentzat esan nahi du joan baino lehen eta aitzitic beste parte handian (nire ustez) joan zen momentu beretic aitzina.

Jaquin nahiric nondic nora iragaiten den linea isoglossa hori escatzen dut lagundu ahal luqueenari lagun gaitzan hortan. Bururatu zait esateraco ze beste batzuren artean lagundu ahal luqueela ere eibartar Koldo Zuazoc zeinac badaquien zerbait buruz variatione dialectalac eta subdialectalac.

Nahi nuque nic arguitasuna buruz puntu concretu hori eta zer esan nahi duen an euscara ez-dialectala baizic an euscara aseptico neutroa. ¿Ala acaso nola realitate sociologicoan dituen atchequitzen bi significantzac?

Sunday, October 22, 2017

Oharturic ze ... jartzen naiz pensaqueta

Nola noiz iracurri dudan ondoco titularra (Gara, 7k, 22 urria 2017, Maddi Txintxurreta)

Orbelak ezkutatzen dituen altxorrak 

ez dudan ulertu ezer jarri naiz pensaqueta zer izan othe litequeen titular horren significantza. Iruditzen zait dela asco informatione hobea baldin balego redactatua beste forma hontara

Altxorrak zeinak orbelak dituen ezkutatzen 

Baldin 2. auquerea hobea bada informativoqui zergatic ez dira erabilten auquera 2. honen antzecoac?

Thursday, October 19, 2017

Baldin nahi balitz informatu efectivoquiago

Hau titularra (Gara, 18 urria 2017, or 18, Haritz Larrañaga / Baiona)

Popo eta Anzaren kasuak, Estatu indarkeria biluzten duten bi adibide 

eman ahal da ere hobequi redactatua mesedetan euscal iracurlea honela

Popo eta Anzaren kasuak, bi adibide ze biluzten duten Estatu indarkeria

Sunday, October 15, 2017

Indiscutiblequi hobea, behintzat niretzat

Nahiz-ta ba daquidan ze ba dela zembat buru haimbat aburu esaldia, da halere indiscutiblequi hobea titular alternativo plateatzen dena ezi aguertu dena prensan edo originala. Nolanahi pozic iracurtzen nuque opinionea hon norbait' norentzat hobea den prensan aguerturico auquerea kin horregatio bere arrazoi edo discursoa zeinec defendituco luque bere positionea. Zeren bestela dirudi edo lirudique ezen gure arteacoa onenean ere dela gorren arteco dialogoa, dialogoac; noiz gainera esan ohi den ezen guzion apportationeac behar direla behintzat gutienic horiec opinioneac contrastatzeco ezen guziac behar dugula apportatu zerbait dagoena gure escutan edo entheleguan. Contrasteetaric dathorqueela arguia eta indar collectivoa.

Hemen elkarren ondoric prensaco originala (Gara, domequea 15 urria 2017, 19 or) eta auquera alternativo hobetua. Hara

 Instituzioak interesen mesedetan ez erabiltzeko eskatu dio Bilduk GHKri

eta auquera alternativoa 

Bilduk eskatu dio GHKri ez erabiltzeko instituzioak interesen mesedetan

Othe da bada nire apreciationea horren indiscutible eta evidentea? Nic baietz esaten nuque.

Thursday, October 12, 2017

Mozolo luma bacoaren ipuina

Mozolo luma bacoaren ipuina

(Peru Abarca, 1981[facsimiletic publicatu zena 1881ean], 177 eta 178 or) 


[Eguin ditut nic cambio orthographico guti eta ttipi batzuc, nola mozoloa/mozolua, aurpeguian/arpeguijan, biluzic/billosic, hain/ain, ...]



Mozoloa edo motz-oiloa da oilo-motza, ta aguertuten dau bere moztasuna aurpeguian. Ontza zerren on hutsa dan. Ez deutsa inori calteric eguiten. ¿Gura dau entzun abade jauna gure artean dabilen ipuin sona ta barre eguiteco bat?

Anchina anchina baten jaio zan mozoloa luma baga, motz motzic edo biluzic. Egoan lotsatuta aurpeguiric emon ezinda. Hasi zan uluca. Batu zirean uluetara chori asco, inguratu ta itaundu eutseen, ¿zer eban? Erantzun eutseen ¿zer izango dot? ¿Ez dacutsu danhau moztuta, luma bat baga? Hotzac iragan behar nau, ta ez daucat arpeguiric egunaz urteteco; gauchori izan beharco dot neure bizitza guztian. Emoidazuez arren bacochac lumachu batzuc; jaioco jatzuez barriac, ta ez jatzue igarrico guichi batzuc quendua gaiti. Erruquitu zirean; emon eutsezan luma ahalic onenac ta ederrenac.

Halango baten urten eban bere zuloti chito ederto jantziric. Harrotu zan dana hain apaindua burua icusiric, ta esaten eutseen beste egazti ta choriei, ez dago zuen artean ni baizen ederric. Beguira nire luma bete ta ederrei.

Eguin eben beste choriac euren batzarra, ta zinoen. Zer? Lotsatuco gaituala guztioc zantar zarrac? Eztago bera baino ichusi ta ezainagoric bere aurpegui ta gorputzean. Gueurea da daucan luma jantzi ederra. Erantzi daigun. Esan eban currilloiac, hobe izango da lehenago mandatu bat bialdutea gure aldetic, escatuten jacozala atzera, emon jacozan lumac, ta neu izango naz mandatari. Joan jacon currilloia ta emon eutsan mandatua. Mozoloa larritu zan ta damutu jacon arrotasuna hartuaz inoren mesedeacaz. Ihes eguin eban ezer erantzun baga. Haric hona dabil ezcutuz, burua egunaz aguertuten ez dabela beste chorien bildurrez. Noizbait urteten badau, darraicoz chori asco euren lumac quendu guraric, ta daroa bizitza bacar bat, eta hau, bere arrotasunaren dongaqueria gaiti.

Monday, October 02, 2017

Behar litzateque informatu hobeto

Dugularic iracurtzen prensan (Gara, domequea 1 urria 2017, 18 or, ganic Haritz Larrañaga)
Luhuson abiatuko da presoen gaia Parisera eramango duen bidaia
Ohartzen gara -azquenean- ze esan nahi duena dela
Luhuson abiatuko da bidaia .....................................
baina aguertu den titular (aldreves) hortan da gueratzen lar urrun "bidaia" hitza titularraren azquen-azquenean, eta horrec difficultatzen du asco ulermena hon titularra
Luhuson abiatuko da ......................................... bidaia
Aisa, baina, compondu ahal da problema quasic insalvable hori, holan edo honelatsu 
  • Luhuson abiatuko da bidaia zeinak eramango duen presoen gaia Parisera 
edo
  • Luhuson abiatuko da bidaia zeinak eramango duen Parisera presoen gaia 

Thursday, September 28, 2017

Sobera guti edo ez asqui ona

Dugu iracurtzen (Gara, osteguna 28 iraila 2017, 53 or)
  • Otsaileko akordioa bete ezean, EH Bildu EITBren ponentzian ez da izango 
baina irudituric hori titularra dela ez asqui ona informativoqui nic ipinten dut honela
  • Bete ezean otsaileko akordioa, EH Bildu ez da izango EITBren ponentzian

Sunday, September 24, 2017

Zein da arguiagoa informativoqui?

Nola dudagabequi da principio indiscutiblea ze behar da informatu, behintzat an medio informativo bat, ahalic hobequien eta garbien zait ethorten gogora comparatzea bi auquera hauec, lehenengoa datorrena publicatua prensan (Gara, domequea 24 iraila 2017, 15 or) eta  2.a nic ezarria alternativoqui respectuz lehenengoa. Hara ba biac
  • Erabakitzeko eskubidea Madrilen adostea defendatu du Podemosek
eta 2. auquera alternativoa
  • Podemosek defendatu du Madrilen adostea erabakitzeko eskubidea
Dudaric ez dago (batzuentzat aguian ez dagoque) ze hasiric titulua kin sarrera hau

Podemosek defendatu du ... 

prestatzen duela iracurlea dathorqueen complementuari, ezen

... Madrilen adostea erabakitzeko eskubidea. 

Ba othe dago, beraz, alde qualitativoric -zeren ez bait dago alde quantitativoric- arten bi auquera syntactico horiec? Burutan erabili beharreco reflexionea behintzat zeinentzat ari dira informatzen gentea professionalqui.

Thursday, September 21, 2017

Izan ez dadin tcharto ulertua

Dudanean iracurri beheco lehen paragrapho hau (hon titulua: Demokraziaren epika, Bartzelonaren bihotzean, Gara, osteguna 21 iraila 2017, 4 or, ganic Ion Telleria)

Hautsi ez bada haustear behar du Espainiak 78an diseinatu zuen erreformak. 

Lehen phrase hori nic tcharto ulertu (interpretatu) dut zeren ulertu dut nic ze

... haustear behar du Espainiak ...

Baina aitzitic behar duenac egon haustear da erreformea. Ezen

... haustear behar du erreformeak zeina ...

Ezen arguiago redactatuz

Hautsi ez bada haustear behar du erreformeak zeina Espainiak 78an diseinatu zuen.
edo
Hautsi ez bada haustear behar du erreformeak zeina Espainiak diseinatu zuen 78an.

Baina 2 azquen auquera redactivoa hauec ascoc, baldin ere ez balituzquete emango tchartzat eta incorrectotzat, bai emango lituzquete desegoquitzat eta arbuiagarritzat. Zergatic baina? Zer den scrupulu absurduec dakarten caltea euscarari eta euscaldun iracurleari.

Zuc blog hontaco iracurle izan al duzu nic izan dudan estropezua, ezen

... haustear behar duela Espainiak... 
edo 
... haustear behar duela erreformeak ...

Izan al duzu estropezuric hor iracurle?

Sunday, September 17, 2017

Comparaqueta syntacticoa arten ...

Egungo titularra (Comparaqueta syntacticoa arten ...) ez dut amaitu kin puntu suspensivoac adierazi nahiz suspensea baizic-ze pensatu dudan titulua zen lar luzea tzat titulua izateco (Comparaqueta syntacticoa arten euscarazco titularra eta gaztelaniazco titularra).

Beraz, titularretic aparte

Comparaqueta syntacticoa arten euscarazco titularra eta gaztelaniazco titularra 

Zerten iracurri bait dut euscaraz hau titularra lehen orrialdean (Gara, igandea 17 iraila 2017)
  • Otegiren ordez Sorturen buru izateko Arkaitz Rodriguez proposatu dute
eta barruco orrietan noticia berbera gaztelaniaz (16. or)
  • El Consejo de Sortu propone a Arkaitz Rodríguez para tomar el relevo a Otegi
Nahi lezanac eta ahal luenac eguin begui bere reflexionea buruz qualitate communicativoa arten bi syntaxiac. Ez al da nabarmenqui gutiago hobea euscarazco textua noiz ahal zen erabili beste syntaxi bat? Zeren, nabarmenqui, euscarazco textua bere baithan, gaberic eguin ezein comparaquetaric kin beste ezer, zen asco hobegarria.

(Otegiren ordez Sorturen buru izateko Arkaitz Rodriguez proposatu dute)

Arkaitz Rodriguez proposatu dute izateko Sorturen buru Otegiren ordez 
edo
Arkaitz Rodriguez proposatu dute izateko Sorturen buru ordez-eta Otegi 

Nahiz-eta euscarazco textuan falta da norc eguin duen proposamena (esaten bait da soil "proposatu dute" eta aitzitic da esaten gaztelerazcoan "El Consejo de Sortu")


Thursday, May 25, 2017

Possibilitate anhitz gutiago zaila refusatzen

Ondoren iracurri hau titularra (Gara, eguena 25 maiatza 2017, or 14)
  • EH Bilduk lege berri bati ateak irekiko dion hezkuntza akordioa proposatu du
iracurletaric batzuc edo ascoc ez duquete ikusten ezer zailic textu hortan. Baina beste batzuc inukagarriqui textu edo titular hori da zaila edo ere seguruenez lar zaila ulertzeco lehenbizico iracurtaldian, casu emanic redactioneco sequentziari. 

Halandaze, intentionearequin laguntzeco iracurleari ulertzen zer dakarren horrec mezuac ipini ahal da ere beste modu ondorengo hontan, beste modu hobe edo informativoago hontan. Hara
  • EH Bilduk proposatu du hezkuntza akordioa zeinak irekiko dion ateak lege berri bati
Baina, seguru, aplicatzeco structura syntactico hau behar du redactoreac izan cascarrean hori structurea (possibilitatea), bere armairuan non existitzen diren reservan possibilitate differenteac behintzat modu pasivoan. Ongui mintzo da bere liburu ez aspaldicoan ere Kepa Altonaga -buruz gure armairu mentaleco auquera differenteac- an bere liburu Back to Leizarraga, ezen ziquiratua dugula gure memoria historiacoa buruz possibilitate differenteac redactatzeco euscaraz zeinac izan dira arras normalac haric oraitsuco azquen 100 urtheac.

Horren ondorena da ze egungo euscara darabilguna da eunuchoa, ziquiratua, probreagoa ezi behar luqueena.

Wednesday, May 24, 2017

Zentzu communac dioscu

Nola ikusi ahal da esquela hontan ascotan zembait persona dira oso ezagunac bere goitizenetic ezen goitizena edo izengoitia izan ohi da batzutan ezagunago ezi bere eguiazco izen officiala.

Halantche haina da aiphatua kin bere goitizena
  • AVIADORIA 

Hemen esquelan zeren bere goitizena da AVIADORIA eta halan eraguinic zentzu communac holaxe dute izquiriatu eta ez aitzitic ABIADORIA. Ascotan, baina ez bethi, anhitz valio du zentzuac nola hemen gure casuan esango nuque nic.

Ezen zentzu communac esan du hemen izquiriatzeco AVIADORIA ez ez ABIADORIA.