Friday, February 09, 2018

Auqueran sobera urrun

Gaurco -baricua 9 otsaila 2018- Berria eguncarico lehembizico noticia da hau

Legebiltzarrak uxatu egin du memoria historikoaren politikak biltzeko legea 

Titular hori gustatzen zait structuralqui ezen darabil SVO structurea ezen zein bait da onena informativoqui

S subjectua: Legebiltzarrak
V verbua: uxatu egin du
O objectua: memoria historikoaren politikak biltzeko legea 

Ba nuque zerbait baino guehiago commentatzeco buruz zembait puntu differente direnac aguertzen hor titularrean baina orain nahi dut centratu atentionea soil buruz horco objectu luzea, nire ustez lar luzea non hitz principala -... legea- dathorren azqueneco puntan ezen ulertu ahal izaiteco objectuaren gunea -legea- behar da iguriqui lar, sobera lar.

Nola titulua aguertu dena prensan den quasiosoqui inulergarria naiz aviatzen gana tchurro lar luze hori eta principalqui sobera tcharto structuratu hori -memoria historikoaren politikak biltzeko legea- poxi bat compontzeco edo xuxentzeco redactatu ahal litzateque hori honelatsu-edo

legea biltzeko memoria historikoaren politikak 

Beraz, gueratzen lizatequeela hori titulua hon Berria eguncaria honela, hobetua informativoqui

Legebiltzarrak uxatu egin du legea biltzeko memoria historikoaren politikak  

Gorago jada esan dudan lez esan ahal nituzque reflexione guehiago, aparte buruz objectua, baina gaur bego nahico honequin.

Thursday, February 08, 2018

Phrase comparativoac gan Axular

Arduraturic nauca ikusteac nola redactatzen diren euscaraz phrase comparativoac zeren hortaraco dauden bi posibilitateetaric bat da ikusten arras guti izanic gainera auquera baztertu hori hobea ezi usu dena erabiltzen.

Halan nola ari naizen iracurtzen Guero liburua ganic Axular ikusi ditut elkarren seguituco bi phrase comparativo zein nahi ditut ekarri hona blogera. Hara,

1) 
Ordea nehor bekatu eguin gabea denean, nola baitzen Susana, hobe da eguitecoen alde honetaric eguitea, hobe da guiçonequin iharduquitzea, eta hoietaric ethor ahal daquidiqueon calteari iguriquitzea, ecen ez Jaincoa baithan, eta haren misericordian fidaturic, bekatu eguitea. 

Non phrase hortan hobequi observatzeco zer duen Axularrec comparatzen dugu laburtuco holan. Non comparatzen dituen calteari iguriquitzea eta bestetic bekatu eguitea.
..., hobe da ... calteari iguriquitzea, ecen ez ... bekatu eguitea. 

Goico phrase horren hurrengoa da hau ondocoa

2) 
Baina guc contrara eguiten dugu. Cer izanen baita ethorquiçunaz, guero Jaincoaren misericordiara ihes eguinen badugu ere, orain escuen gainean, presentean, ez dugu, bekaturic ez eguiteagatic, placeric utzi nahi, eta ez penaric hartu: nahiago gatzaizkio ethorquiçuneco peril handiari, eta gaitz borthitzari jarri, presenteco trabailu aphurrari baino.
Edo laburqui:
nahiago gatzaizkio ethorquiçuneco peril handiari jarri, eta gaitz borthitzari, presenteco trabailu aphurrari baino.

Hemen comparatzen dena da batetic ethorquiçuneco peril handia eta gaitz borthitza eta bestetic presenteco trabailu aphurra. Ecen hobesten dugula -imprudentequi- ethorquiçuneco peril haindia eta gaitz borthitza lehenago ze presenteco trabailu aphurra.

Ecen lehenengo auqueran Axularrec eguiteco phrase comparativoa du erabili ecen ez particulea sartua arten bi elementu comparatuac eta beste phrasean aitzitic erabili du baino particula comparatuvoa duelaric ezarri azquenean ondoren hon bi elementu comparatuac.

Visualqui ikusi ahal delaric bi structurac panoramicoqui holan

A ezen ez
eta 
A B baino

Saturday, February 03, 2018

Pacerra entzutearen euscara naturala eta reala

Harrituric baina pozic entzun dut nengoelaric ikusten ETBn pelota partidua nola Euzkitzec eta bere equipo osoac ere berdin zutela erabiltzen (baricua Bergaraco frontoian, 2 otsaila 2018)

raquetista (nahiago bada raketista) verbea 

diot harrituric zeren Academiaren hizteguiac dakar erraketa verbea, non ez dathorren azquen hiztegui completo hortan (non dathozen 40.000 hitz baino guehiago) raquetista edo erraketista hitza edo consecuentequi conceptua. Baina uste izatecoa da ze baldin hitza Academiarentzat bada erraketa halan ondorioz bere derivatua nola bait da raquetista behar luqueela behintzat barruan orthodoxia erraketista eta ez ostera raketista.

Nolanahi nic placer hartzen dut entzuteaz euscara natural eta ere reala -raquetista edo raketista-, reala diot zeren constatu ahal da esaten dela holan %100en raketista eta aitzitic ez inventua den erraketista.

Sentitzen dut nic pacerra entzutearen euscara naturala eta reala.

Monday, January 29, 2018

Desira social zileguiac?, Axularrenac?

Nola iracurtzen ari naizen 2.ez Guero liburua facsimilean, eta nahizta den iracurtzea facsimilean difficultosoagoa halan ba daquit nolacoa den exactuqui Guero bere originalean.

Halan ekarri nahi dut egun blogera hango paragrapho bat zeren hor aguertzen du Axularrec bere opinione personal bat zein gaurregun litzateque scandalosoa eta inaceptablea esatea behintzat publicoqui. Hara hori paragraphoa.

Corintioac hain ceizten ayher alferrey, ecen iccusten çutenean guiçon bat, bicitcen cela, errentaric gabe, officioric gabe, eta trabaillatu ere gabe, berehala bertce frogantçaric gabe, bicia edequitcen baitcioten ceren erraiten çuten ecen, presuna alfer officioric eta errentaric etçuenac, ohoinqueriaz, enganamenduz edo cenbait arte gaixtoz usatu behar çuela eta halacoac bicia çor çuela, eta hala edequitcen cioten. Eta on liçateque orai ere, halacoequin, hala eguin baledi.
Eta on liçateque orai ere, halacoequin, hala eguin baledi. 

Nolanahi, orai, XXI. mendean Axularrec ezin erran eta defendatu ahalco luque behintzat publicoqui hori opinionea.

Thursday, January 25, 2018

Correctua eta hobea

Guziac gagoz conforme ze ez direla synonymoac bi hitz hauec ezen correctua eta hobea.

Halan noiz recibitzen den lagun baten visitea eguin ahal zaio recibimentu differenteac zein diren guziac correctuac baina izan ahal da ze correctu horien artean izatea batzuc hobeac ezi besteac.

Halan noiz iracurtzen den ondoco phrasea

«Ez dakit sare sozialak inkomunikaziorako bide bilakatzen ari ez ote diren»

ethorri ahal zaio gogora iracurleari ze ondorengo auquerea dela correctua baina horrez gain hobea communicativoqui

«Ez dakit sare sozialak ez ote diren bilakatzen ari inkomunikaziorako bide» 
edo
«Ez dakit sare sozialak ez ote diren bilakatzen ari bide inkomunikaziorako»

Monday, January 15, 2018

Curiositateac nakar

Nagoela iracurtzen euscarazco articulu bat dut topatzen aiphua hon Chea non dioen ze esan zuela

"Galtzen den borroka bakarra bertan behera uzten dena da" 

halan gogoa ethorri zait jaquiteco nola zen hori aiphua originalean exactuqui zeren badaquit ez zela izan euscaraz aiphu originala eta izaiten ohi naiz mesfidati ki aguertu ohi denari translationetan. Halan topaturic an internet dut ikusi ze zelan hau originala

"La única lucha que se pierde es la que se abandona" 

Hori original phrase hori ikusiric zait iruditzen ze aisa errespetatu ahal dela guehiago originala eziez nola aguertu bait da delaco articuluan, esateraco honelatsu baina atchiquiago originalari nola structuraz hala ere lexicoaz

"Borroca bakarra zeina da galtzen da hura zeina den abandonatzen"

Friday, January 12, 2018

Hobetzen balitz redactionea, hobe guziontzat

Dut iracurtzen titulu hau

Arabako Auzitegiak iruzur zantzuak ikusi ditu Iruña-Veleian 

eta tituluaren pean ondocoa (Gara, lehen pagina, ostirala 12 urtarrila 2018)

Eliseo Gilen, bere bazkide baten eta lankide baten aurkako epaiketa egin egingo da, Arabako Auzitegiak Iruña-Veleiako arkeologia aztarnategiko zuzendari ohiak aurkeztutako helegiteak partzialki onartu arren, kalte eta iruzur zantzu nahikoak ikusi dituelako eta, ondorioz, epaiketa egiteko erabakia berretsi duelako. Erabakia behin betikoa da eta ezin da aurkako helegiterik jarri. 

Ez daquit ea beste nehorc ez duen ikusten hor redactione desegoquia, nic bai. Behintzat subordinatu ondoco hau redacta zitequeen claruago, aise.

... Arabako Auzitegiak Iruña-Veleiako arkeologia aztarnategiko zuzendari ohiak aurkeztutako helegiteak partzialki onartu arren, ... 

Ibon Sarasola academicoa bera ere mintzo da behintzat azquen aldion buruz mesedeac dakartzanac aurreratzeac verbua, baina ideia hori ez da hain erraz sartzen cascoan antza. Batzuec ardura guti zembat den textua ulergarri edo dificultoso.

Sunday, January 07, 2018

Importantzia insignificantea

Esan dit nire lagun adinquide batec, email bidez, ze nire commentarioa buruz comparatu bi phrase hauec duela importantzia insignificantea. Baliteque izatea holan. Ez naiz sartuco discusionean zeren importantziarena ascotan da relativoa edo zelan hartu nahi duzun delaco affaira hori.

Halan, gaur ere nahi dut commentatu zerbait izango dena batzuentzat eguingo dudan commentarioa edo critiquea insignificantea (edo erabiliz nire adinquidearen verbea huskeriatxoa).

Halan, entzun dut televisionean, ETBn ze Tuteran guizon bat dagoela hospitalean

garun heriotzean 

halan guero ohartu naiz, eguinic ahaleguin extra bat, ze nahi zutela esan ezen guizon hori zegoela

heriotz cerebralean 

Hau da nire gaurco commentarioa edo critiquea daucalaric beharbada batzuentzat importantzia insignificantea edo dela diodana soil husqueriatchoa. Ba liteque. Baina euscaldunoc zeinac ez dagozen purismo peco orbitan dugu ulertzen hobeto heriotz cerebrala ezi garun heriotza. Anhitzez realago da euscaran heriotz cerebrala ezi bestea, indudablequi, da facto bat.

Thursday, December 28, 2017

Ezin dut ulertu nola ez diren conturatzen

Ezin dut ulertu nola ez diren conturatzen, garen conturatzen ze anhitzez gaitzago dela ulertzen ondoco mezua (EITB informativoac, 28 abendua 2017 inocente / inuzente eguna)

Ertzaintzak erasotzaile guztiak identifikatu ditu 

ezi beste hau zein da anhitzez errazagoa ulertzen

Ertzaintzak identifikatu ditu erasotzaile guztiak 

Ba gagoz ala ez gagoz alde euscara hobe eta asequibleago bat?

Tuesday, December 19, 2017

Madaricatu bastarta edo salvatore valiotsua?

Beharbada norbait pensatzen ari da zein den dilemea hartzeco zerbait batzuec nola madaricatu bastart noiz aitzitic bestetzuc hori gauza bera har dezaqueten nola salvatore valiotsu. Ta hori da -gaurco casu hontan- "zein" particula anaphoricoa, eta globalqui anaphorico guehienac.

Halan dutenac hori particulea nola madaricatu bastar dute publicatzen bere lehen paginaco lehen noticia honela  (Berria, martitzena 19 abendua 2017)

PSEk ez du babestuko 4.113 tortura kasu egiaztatu dituen dokumentua 

Aitzitic dutenac hori particulea -zein- tzat particula positivotzat zeinac laguntzen duen textuco mezuaren comprensionea luquete goico mezua honelaxe redactatuco

PSEk ez du babestuko dokumentua zeinak egiaztaten dituen 4.113 tortura 

Behingoz behar guenituzque baztertu behar maniac, mania caltegarriac fite, ahal bezain fite.


Saturday, December 02, 2017

Parisek ez du ... jartzen

Dut iracurtzen hau titularra interneten
Parisek ez du ETAren disolbatzea presoen egoeran aldaketak emateko aurretiazko baldintzatzat jartzen
iruditzen zait daudela sobera urrun "ez du" eta "jartzen"

... ez du ... jartzen ...

eta intentionearequin eguiteco titularra digeribleago tzat iracurlea nic dut paratzen honela  
Parisek ez du jartzen aurretiazko baldintzatzat ETAren disolbatzea presoen egoeran aldaketak emateko
edo 
Parisek ez du jartzen aurretiazko baldintzatzat ETAren disolbatzea aldaketak emateko presoen egoeran
Niretzat da evidentea titular horiec duten differentzia qualitativoa. 

Sunday, November 12, 2017

Nic behar izan dut reiracurri eta ere analysatu

Funtsean dioena subtitularrac da hau

... zerbitzua garatzeko ... lanean arituko da 
edo 
... zerbitzua garatzeko lanean arituko da kin ...

non phrasea osoric da ondocoa (Gara, domequea 11 azaroa 2017, 27 or, Maite Ubiria Beaumont / Baiona)
Ipar Euskal Herriaren "argazki orokorra" eskaini nahi duen zerbitzua garatzeko Industria eta Merkataritza Ganberarekin (MIG) eta Pirinio Atlantikoetako Hirigintza Agentziarekin elkarlanean arituko da
non ulertzeco hori phrasea errazago hobe redactatu izan balitz honelatsu, botaric aitzinera hori "elkarlanean arituko da", honelatsu
Ipar Euskal Herriaren "argazki orokorra" eskaini nahi duen zerbitzua garatzeko lanean arituko da Industria eta Merkataritza Ganberarekin (MIG) eta Pirinio Atlantikoetako Hirigintza Agentziarekin
edo ere baldin sobera scrupuloric ez baguendu eta zinez baguengoz alde effectivoago informatu, honan 
Ipar Euskal Herriaren "argazki orokorra" eskaini nahi duen zerbitzua garatzeko lanean arituko da kin Industria eta Merkataritza Ganbera (MIG) eta kin Pirinio Atlantikoetako Hirigintza Agentzia
Bide berri hobeei nor jarri daquioque contra? Zer daucagu contra bide berri hobeac edo technologia -gure casu hontan linguistico- mesedegarriac? Zergatic baztertu -bazterrera bota- auquera mesedegarriac?

Tuesday, November 07, 2017

Zembat handi da muntzo social hau?

Blog hontan berean lehenagocoan Erroteta-c 3 muntzotan sailcatzen ditu personac zein ari dira lanean alde euscararen dynamiquea, ezen euscalzale activoac. Ikus hementche bere commentarioa edo eritzia.

Bere 3 muntzo horietaco 3.a holan describatzen du noiz ari dira horiec 3. muntzocoac euscararen alde kin bere conceptione linguistico beraien baithacoa. Nic galdetzen dut nire baithan zembateraino othe  da hau analysia eguiazcoa eta zembat handi othe da socialqui? Hara, bere aburua
3)
Azkenik, bada euskal izkribatzaile kasta bat zeinak badakien, gutxi-asko, besarkatua duten idazkera altubianoa ez dela egokia izkribuak airoski antolatzeko eta testuen komunikarragitasuna seguratzeko. Funtsean, eredu altubianoan kokaturik daude bainan pairatzen dituzte minki eta zinki eredu horrek ezartzen diozkaten mentsak eta ezintasunak. Izerdi hotz ederrik isurtzen dute bi hitz euskaraz josteko, bainan hargatik berdin atxikiak dirade eredu altubiano antzuari, ezen etsita daude (norbaitek hala irakatsirik, noski) ordenamendu horixe dela euskararen berezko ordenamendu naurala, eta irudi zaie ordenamendu antikomunikatibo horrexen kausaz dela euskara hizkuntza bat bakana, berezia eta munduko beste ezein hizkuntza ez bezalakoa, eta hori pentsaturik loriatzen dira euskararen ustezko berezitasun estruktural horretan, zeina iduri zaien ez ments eta gabezia latza bainan zerutikako golardo ezin aski prezatuzkoa, eta, hala, uste pueril horrekin bihotza beroturik eta fantasia anitz eginik, saiatu beharrean elementu bereizgarri horiek bazterturik euskara hurbilarazten auzo hizkuntza handien egituretara, beren indar guztia jartzen dute indartzen eta zurkaizten ustezko berezitasun sintaktiko horiek, zeinarekin ez duten besterik lortzen, luzara, salbu areago sakontzea beren burua ehortziko duten hobia. Horretan iduri baitute urkabean paratutako gizaseme bat zeinek, saiatu beharrean kentzen bere lepotik fin gaizto eginaraziko dion soka, ari den soka hori laudatzen eta bilurra koipeztatzen, amoreagatik errazago egin dezan bere lana, zein ez baita besterik baizik laudatzaile ergel itsu horri bizia kentzea.

Ez dakit hiru izkribazale suerte horietatik zeinek duen izkribatu Erramun jaunak ekarri daukun esaldia, baina ez dut dudarik egiten hiru familia edo talde horietako baten kide behar duela izan, ezinbestez.

Pedagogia anitz beharko da izkribazale horiei begiak irekitzeko. Baina zer erranen daukot nik horretaz Erramun jaunari, zeina pedagogia hori egiten ari den sutsuki iragan eztakit zenbat urte honetan, eta orain arte bildu duen fruitu bakarra izan baita euskal intelligentsiaren irri-murrikak eta medisentzia erdeinatiak?

Zure,

Xabier Erroteta.

Monday, October 23, 2017

Nondic zehar doa linea isoglossa hau?

Batzutan ba dira hitz batzuc dutenac significantza doblea, nola sarri, guibel, ... etc. Phraseac ere ba dira dutenac significantza doblea nola orai commentatuco dudana.

Halan esaten bada

Americara joan orduco hasi zen inglesa ikasten 

euscararen oestean (ez dut erabiltzen mendebal zeren da verba bat bortchaz hortara sortua zeinac esan nahi duen soil vendabal edo haize zirimola baina ez horregatio oestea edo parte occidentala) ezen oesteco euscaldunentzat esan nahi du joan baino lehen eta aitzitic beste parte handian (nire ustez) joan zen momentu beretic aitzina.

Jaquin nahiric nondic nora iragaiten den linea isoglossa hori escatzen dut lagundu ahal luqueenari lagun gaitzan hortan. Bururatu zait esateraco ze beste batzuren artean lagundu ahal luqueela ere eibartar Koldo Zuazoc zeinac badaquien zerbait buruz variatione dialectalac eta subdialectalac.

Nahi nuque nic arguitasuna buruz puntu concretu hori eta zer esan nahi duen an euscara ez-dialectala baizic an euscara aseptico neutroa. ¿Ala acaso nola realitate sociologicoan dituen atchequitzen bi significantzac?

Sunday, October 22, 2017

Oharturic ze ... jartzen naiz pensaqueta

Nola noiz iracurri dudan ondoco titularra (Gara, 7k, 22 urria 2017, Maddi Txintxurreta)

Orbelak ezkutatzen dituen altxorrak 

ez dudan ulertu ezer jarri naiz pensaqueta zer izan othe litequeen titular horren significantza. Iruditzen zait dela asco informatione hobea baldin balego redactatua beste forma hontara

Altxorrak zeinak orbelak dituen ezkutatzen 

Baldin 2. auquerea hobea bada informativoqui zergatic ez dira erabilten auquera 2. honen antzecoac?