Monday, May 21, 2018

Harrigarri eta bitchi ere ba da

Harrigarri eguiten zait ikustea nola phrase edo titular asco eman ahal diren ere modu symmetricoan. Esateraco hau titularra
  • Euskal zinema Iparraldetik garatu nahi duen proiektua sortu berri da
hemen goicoa emanic symmetricoqui
  • Sortu berri da proiektua zeinak nahi duen garatu Euskal zinema Iparraldetik 
Ez al da ere harrigarri?. Informatzen da erabiliric auquera informatico symmetricoac.

Wednesday, May 16, 2018

Patrimonio humano guztia da artificiala edo guizonac sortua

Nahizta artificial hitzac ba duen behintzat batzutan sunda nagativo bat ascotan realqui eta realitate socialean da oso positivo eta mesedegarri humanitate osoarentzat malgre izan artificiala edo guizonec eguina. Halan argui electricoa da artificiala zeren lehenago casuraco naturala zen gauen egoitea ilunetan. Halan ere berdinqui inventatu zenean Mesopotamian scritura cuneiformea zen invento artificial bat baina luzarora eta orduntche ekarri deraucu humanoei on asco guizaemacumeoi zeinta ez luque munduac gaurregun funcionatuco scritura gabe. Beraz, edozein invento (izanic ere bortchaz edo halabeharrez artificial zeren invento guztiac dira guizonac sortuac ez zeudenac lehenago) da on baldin laguntzen badu aurrera eguiten hain delaco edozein puntutan edo arlotan, edozein hain delacoan. Baldin on eta provetchugarri bada da on eta positivo, provetchagarri, tchalogarri, esquertzeco, ... etc.

Halan hau titularra (Gara eguncaria, asteazquena 16 maiatza 2018, 26 or)

ETBko 41 langileren kontratuak mugagabe bihurtzea lortu du LABek 

hori titularra baldin nic ipintzen banu beste mondu hontara redactatua 

LABek lortu du mugagabe bihurtzea ETBko 41 langileren kontratuak
edo 
             LABek lortu du mugagabe bihurtzea kontratuak hon ETBko 41 langile

Seguruenez haimbatec errango leraucate ze behintzat hori azqueneco auquera horrec ez duela valio zeren da artificiala eta orain arte inexistentea euscaraz delaco "hon" particula prepositivo hori. Baina nola esana dudan zer munta du horrec izateac artificial refusatzeco inventu positivo bat eta mesedegarria? Ez al gagoz ba alde progressua?, eta hobecuntzea tzat gu?

Reizquiriatuco dut hemen goian izan dena ditulua gaurco commentario hontan:

Patrimonio humano guztia da artificiala edo guizonac sortua.

Tuesday, May 15, 2018

Possible da eta litzateque errazago

Hau titularra
7.200 euroko isuna ezarri diete 12 laguni Santo Tomasetan Ursula txerria defendatzeko ekintzagatik
possiblea litzateque ere baldin balego vorondateric honela
7.200 euroko isuna ezarri diete 12 laguni zatio ekintza defendatzeko Santo Tomasetan Ursula txerria
Holaco particulac -zatio- erabiliac dira euscara mintzatuan baina destainez ez dira erabili nahi izquiriatzecotan nahiz izan arras positivoac eta mesedegarriac. Zer tcharric luque zatio-c? noiz gainera litzatequeen total mesedeco nola noiz den erabilia euscara mintzatuan ganic euscaldunac.

Saturday, May 12, 2018

Hizteguiec haize emaiten guezurrari

Mire eguinic nago, nahiz badaquidan zein indar handica daucan egun ere purismo lexicalac, ikusiric nola euscal hizteguiec deraucoten emaiten guezurrari sostengu, haize eta tchalo jaquinic gainera (eta hori da tcharrena) ari direla hedatzen guezurra, casu hontan guezur lexicala.

Halan jaquinic ere ze euscaraz erabiltzen dela bakarric
rugby
hitza, dute ipinten hizteguietan dela esaten (eta behar dela esan) euscaraz
errugbi

Inglesez da rugby,
frantzesez rugby,
alemanez Rugby,
italianoz rugby,
gaztelaniaz rugby.

Aguiri da ze horiec ez duquetela ezagutzen gure Herria edo Populua respectuz lexicoa (zein casu hontan ez da sinhesgarria, behintzat nic ez dut sinhesten ze horiec ez daquitela nola erraiten den hitz hori euscararen universo osoan) baina nahi dutela zabaldu eta hedatu guezurra (casu hontan guezur lexicala) zein hori eguitea da irresponsabilitate falta handia baino graveago tzat hizteguiguintza egoqui eta reala. Da praxis hori inadmisiblea eta behar luque izan ere repatua hitz concretu hori eta horrelatsucoac daudenac sartuac hizteguietan nabarmenqui tarrapataca guezurraren puruz edo indarrez. Zein litzateque horien defensa indefendiblea, defendatzeco guezur holacoac? Nehorc deus apportatu ahal balu on litzateque aguertzea horien jarrera zen datequeen halan actuatzeco.

Saturday, May 05, 2018

Hitz egoquien importantzia handia eta ere transcendentala

Atzo ostirala nenthorrena automobilean Iruñetic etchera entzunic radioa Euskadi Irratia non commentatzen zen Camboco Arnagaco Declarationea erraiten zuten han radioan zeuden bi commentaristac (izenic ez zait gogoratzen) ze berradiskidetze terminoa zegoela tcharto erabilia zeren inorc (behintzat horiec commentarista biac erran zutenez explicitoqui) ez dauca zertan adisquidetu edo berradisquidetu beharric nehorequin nehorc. Ni ere personalqui bat nathor apreciatione horrequin kin bi commentaristac radioan ari zirenac.

Baina problemea, eta ez soil affaera edo arazoa, da problemea ze ez zuela erraiten Arnagaco Declarationeac nahi zuqueena erran (reconciliationea) baizic-ze zuela erraiten nahi ez zutena (berrasquidetzea). Ez gara hasico explicatu nahiric zer duen adierazten berrasquidetu verbeac zeren bi commentarista horiec nola edozein euscaldun naturalec duen ulertzen ze berrasquidetu da berreriro adisquidetu, berriro izan lagunac edo nahiago bada lagun onac.

Baina reconciliatu da differente ganic berrasdisquidetu, antzic ere ez daucate significantzaz, ez dira antzecoac ere. Hara zer dioen buruz hitz hori Oxfor universitateco hizteguiac.

reconciliation 
1 an end to a disagreement and the start of a good relationship again

2 the process of making it possible for two different ideas, facts, etc. to exis together without being opposed to each other

Halan
euscarazco textuac dakar berradiskidetze prozesua,
gaztelaniazcoac proceso de reconciliación,
inglesezcoac a process of reconciliation,
eta frantzesezcoac un processus de réconciliation.

Nola ikusi ahal da link hontan

Sarri ethortzen zait gogora zer esan zidan Xabier Amuritza lagunac noiz escatu neraucon ea eguingo zidan nire liburuco editione revisatuaren reeditionearen prologoa non liburuan (Euskararen arrotzhitzak, 2001) datozen 22.000 hitz direnac elkarren lexicalqui coincidenteac an euscaraz, aleman, ingles, frantzes, italiano, portugues eta russo. Esan zidan Xabier Amuritzac baina Erramun zertan habil eguiten horrenbeste comparantza haimbat hizcuntzequin? Hara, nahico duc verba bat euscaraz erabiltea eta coincidente izatea gaztelaniaz, frantzesez eta inglesez.

Ez al da hori guertatzen kin reconciliatione hitza, eta beste etc luze asco?


Bestalde, declarationearen izena da officialqui holan

euscaraz Arnagako Adierazpena

gaztelaniaz Declaración de Arnaga

inglesez Arnaga Declaration

frantzesez Declaration d'Arnaga

Ez al da (hemen ere) euscaraz ezagunago eta naturalago declaratione (nahiago balitz, deklarazio) hitza ezpaze adierazpena?  Bai, duda gabe eta euscararen heremu geographico guzian.