Thursday, October 20, 2005

Ez dukete ikusten ahal

Gauza batzuk ikusteko edo zerbaitez ohartzeko behar izaten da kapazitate minimun bat eta ere predispositione puntu bat ze bestela ez da ikusten eta ere ikusten ahal. Holan, esaterako, guziak ez dute ikusten dagoela matxismorik edo alkoholismorik edo ez dute txartzat hartzen ablationea hon klitorisa... edo nik dakit zer, zeren dira holakoak ez hain konkretuak eta tangibleak nola ogi siku bat edo zuhaitz bat. Dagoelarik hortan neurri handi batean interpretatione gradu eta nivel apreziativoa, zein da personala eta individuala baina dimensione sozialekin an kollektivo humanoak.

Holan ikusirik (Berria, Emakumeen Aurkako Indarkeria, 15 or, eguena 20 urria 2005) ondoko titularra Larria da biolentzia kasuak pasio krimentzat hartzea ohartzen naiz ni ezen ezin dudala ongi ulertu, non azkenean ulertu dut. Niri honakoak gertatzen zait sarri, lar sarri, baina ba liteke ez izatea arazo personala probableki. Normalago da (baina ez zatekeen, hortan ez dago dudarik) titularra honela Larria da pasio krimentzat hartzea biolentzia kasuak eta horrek ez dauka dudarik zeren phrasea da Larria da pasio krimentzat hartzea, eta gero dator -nahi bada- kompletivoa esanik zer da larria konsideratzen dena eze -gure oraiko kasuan- biolentzia kasuak (asteburu hontako assassinatzea hon Aintzane Garai).

Ez dakit zer pasatzen da artean euskal redaktoreak. Ez dukete ikusten ahal problemea, edo ikusirik ere ez dute probleari begiratu nahi eta aktuatu konsekuenteki. Nork ukatzen ahal du ezen forma batzuk dira errazagoak ulertzeko ezi beste batzuk? Nork uka lezake hori?

6 comments:

Ricardo Gómez said...

Nik ez dut ukatzen. Aipatzen duzun adibidean, errazago ulertzen dut Berriako titularra dagoen bezala, zuk proposatu hurrenkeran baino.

Bestalde, analisiak eta analisiak egin daitezke. Nirea hauxe da:

[Larria] da [biolentzia kasuak pasio krimentzat hartzea]

non larria dena ondoko perpaus osoa den, hots da ondoko perpaus hori da kopularen subjektua litzateke; eta larria, haren atributua.

Gero, subjektu-perpaus horren barruan bada, hor bai, aditz bat (hartzea), objektu zuzen bat (biolentzia kasuak) eta predikatu osagarri bat edo predikatu sekundario bat (pasio krimentzat).

Oinarrizko analisia da, noski, xehetasun gehiegitan sartu gabe eta terminologia aski klasikoa erabiliz.

Hortaz, "ez da dudarik" ez; bada dudarik. Ia beti daude dudak, ez izan dudarik!! ;-)

Eta Larria da pasio krimentzat hartzea "phrasea" ez dut inon ikusten, eta ez dut uste arazo pertsonala denik.

Johannes Leizarraga said...

Ricardo Gómezen analisia egokia da:

[Larria] da [biolentzia kasuak pasio krimentzat hartzea]

eta Erramunena ere egokia litzateke baldin honela balitz:

[Larria] da [pasio krimentzat hartzea biolentzia kasuak]

hartzearen ordez har ditzagun erabili balitz hauek bi posibilitateok eduki genituzke (habríamos tenido):

[Larria] da [pasio krimentzat har ditzagun biolentzia kasuak]

edo

[Larria] da [biolentzia kasuak pasio krimentzat har ditzagun]

Hirugarrenau ere posible izan litzateke (habría sido):

[Larria] da [har ditzagun biolentzia kasuak pasio krimentzat]

Eta hau laugarrenau, zergatik ez?:

[Larria] da [har ditzagun pasio krimentzat biolentzia kasuak]

Oroz lehenik behar duguna LIBERTATEA da, eta BERRIAko titularrak idazten dituztenak ere, oker ez banago, LIBREAK dira OSO.

Josu Lavin
Johannes Leizarraga Taldekidea
******************************

Erramun Gerrikagoitia said...

Ricardo Gómez, agur.

Lehenengo eskerrik asko izkiriatu duzunaz eta are gehiago izkiriatu didazulako zeren ikasi dut asko benetan eta gehien gustatu zaidana da hori zera [Hortaz, "ez da dudarik" ez; bada dudarik. Ia beti daude dudak, ez izan dudarik!! ;-)] (Penea dut ezin ulertu ahal izatea hori symboloa, ;-), ba dakit zeozer dela baina ez zer). Batzutan ahazten zaiket hori, izanik egia garbi evidente bat, beraz eskerrak gogoratzeaz. Baita esan bait duzu ederki ze analysiak eta analysiak egon daitezke.

Bai egia diozu ezen ulertu ahal dela perfektuki zuk diozun lez ere [Larria] da [biolentzia kasuak pasio krimentzat hartzea], baina orduan nik, ukatu gabe zuk diozuna hasiko nintzateke izkiriatuz [Biolentzia kasuak pasio krimentzat hartzea] da ... trakatraka trakatraka. Edozelan iruditzen zait dela luze hori biolentzia kasuak pasio krimentzat hartzea nola subjektu an orationea edo phrasea edo perpausa , bai luze izatea zeozer ez da berez ezer txarrik presfota, hor perpausa edo perpausaren zatia?, luze kausitzen dut nik, zeren gainera ni ez naiz peritoa edo dakiena eta gutiago professionala an terminologia grammatikala naiz galtzen eta segurrenik ere tronpatzen an terreno hori; baina halarik ere ematen dut neure eretxia edo analysia apportatu nahirik zeozer plaza publikoan edo euskal arragoan dadintzat purifika guzion ahaleginez gure euskara.

Baita areago oraino zuretzat ezen, oharturik orai ondoren irakurri zurea, dela egia ze "phrasea" Larria da pasio krimentzat hartzea ez da phrasea zeren ikusten da argiro zeozer falta zaio amaitzeko. Mea culpa.

Amaitzeko, oraingoz, gogoratu' egin zaidala eta zitzaidala noiz irakurri nuen phrasea aski difficil ulertzeko nola ere egiten zaidan beste batzutan redaktatuak euskaraz. Eta uste dut, ni ziur naiz duda barik, ezen hori delako hori ez dela arazo personala.

Salutatzen zaitut, Ricardo, eskardun.

Erramun Gerrikagoitia said...

Segitu dut pensatzen eta hortan ari naizela, ez izanik ere professionala hon grammatika kontuak, etorri zait gogora eta pensamentura an entelegua ezen an Larria da pasio krimentzat hartzea egon daitekeela phraserik, nahiz zuk diozu ezetz. Zeren hori phrasea da bere laburrenean Larria da hartzea eta pensatu dut da paralleloa eta identikoa strukturalki kin phrasea Merkea da edatea.

Hori da iruditu zaidana ezen baldin Merdea da edatea edo vuelta emanik Edatea merkea da bada phrasea, eta ez baldin bada explika zazu niri favorez, berdin izango da Larria da hartzea edo bere luzeagoa Larria da pasio krimentzat hartzea.

Zenbaterainoko "mea culpa" merezi nuen? Zeozer apportatu ahal bazendu eskertuko nuke zuri.

Ricardo Gómez said...

Bai, Erramun, arrazoi duzu. Aipatzen dituzunak perpaus guztiz osoak eta gramatikalak dira.

Aurreko iruzkinean esan nahi nuena hauxe zen (eta, antza, ez nuen ongiegi azaldu): zuk aipatutako Larria da pasio krimentzat hartzea Berriako titularrean ez zela perpaus oso bat, edo bestela esanda hankamotz gelditzen zela objektu zuzenak bertan agertu behar zuelako (ez dakit honela esanda ere garbiegi geratzen den).

Esan nahi dut euskaraz, beste hizkuntza askotan bezala, osagai batzuk isilean egon daitezke perpausean (Larria da hartzea perpausean, esaterako, hartzea aditzak gutxienez subjektu eta objektu isilak dituela ulertu behar dugu).

Eta Berriakoan objektua hortxe zegoen. Horregatik esan nuen zuk proposatutako analisia ez zitzaidala egokia iruditzen. Perpaus horretarako ez zen egokia.

Bide batez, ";-)" ikurra erabiltzen da aurretik esaten dena ironiaz, humorez-edo esaten dela adierazteko. Eta nirean hitz joku bat zegoelako sartu nuen.

Erramun Gerrikagoitia said...

Diozu eta diostazu, Ricardo:

Aurreko iruzkinean esan nahi nuena hauxe zen (eta, antza, ez nuen ongiegi azaldu): zuk aipatutako Larria da pasio krimentzat hartzea Berriako titularrean ez zela perpaus oso bat, edo bestela esanda hankamotz gelditzen zela objektu zuzenak bertan agertu behar zuelako (ez dakit honela esanda ere garbiegi geratzen den).

Bai, ulertu dut perfektuki, eta eskerrik asko.

Bai, beste berba batzuekin esanda da nik ere esan nuena, zuk deiturik objektu zuzena terminologia akaso exaktuagoan eta nik dieturik kompletivoa terminologia ambiguoagoan [eta gero dator -nahi bada- kompletivoa esanik zer da larria konsideratzen dena].

Ez zenuen edo ez zenukeen aski markatu ezen Berriako titularrean ez zela perpaus oso bat, edo bestela esanda hankamotz gelditzen zela objektu zuzenak bertan agertu behar zuelako, falta zela hartan phrase konkretu hartan.

Hori da.