Wednesday, November 02, 2005

Amaitu dira topaketak ..., atzekoz aurrera

Irakurtzen dugu titularrean Indarkeria eza aktiboa ardatz duten topaketak amaitu dira (Gara, martitzena 1 azaroa 2005, 21 or, Euskal Herria). Azkenean, nik, ulertu dut ezen amaitu dira topaketak' topaketa batzuk eta zeozer gehiago zein ez dakidan ongi zer den, ez da guti jakikea amaitu direla topaketa batzuk, zeozer transmititu du titularrak, ez da %0.00, dateke pozik egotekoa.

Hasi izan balira Amaitu dira topaketak ...., baina orduan komplikatzen litzateke phrasea redaktatzerakoan. Zer behar dugu egin? Ezer ez? Immovilismoan itxaron at izpiritu salvatzailea? Ez hori ez, ez hori ez! Behar genduke zeozer egin edo asmatzen saiatu solutione egoki bat, zeren asmatzea ez da ezer txarrik baizik printzipioz onik. Hortan ez nator bat kin Kepa Diegez zeinak dioen ez da asmatu behar; bai, behar da asmatu baina alternativa on , egoki, effektivo eta ahalaz erabilterraza. Asmatzea da apportatione on bat at humanitatea, nola ez dela asmatu behar dagoenean beharra hortarako' sentitzen denean premia hortarako ateratzeko enbarazutik? Viva inventore onak, eta ohore!

1 comment:

txopi said...

Bai, bai, ados nago, Viva Inventoreak! hemen arazoa da ze evoluzionatzen ez duena hiltzen dela. hau ez da bakarrik hizkuntzetan gertatzen, baizik eta bizitza orokorrean. Esaterako, bere ejerzitoa berritzen ez duen herrialdea, erasotua izateko arriskua du. Edo bere ohiturak, jitea, pentsamoldea... evoluzionatzen ez dituen herriak ere, desagertzeko joera izango du. Beste horrenbeste teknlogian, egun ez ditugu duela 20 urteko auto edo ordenagailuak erabiltzen.

Euskararekin ordea, alderantziz gertatzen da. Denak men egin behar dugu Euskaltzaindia Sakro Santuak esaten duenari, nahiz eta ez diguten benetako soluziorik ematen. Alderantziz.

Eta gaurko esaldiarekin jarraituz, askoz errazago ulertuko zen "Indarkeri eza...." ezi esaten duen bezala "IndarkeriA eza..." zeren ez dakigu non amaitzen den sintagma, alegia "indarkeria"-n ala "indarkeria ezan". Niri bederen hori gertatu zait eta zenbait bider leitu behar izan dut titulua. Gainera IndarkeriA hitzak silaba bat gehiago du eta zoritxarrez euskaraz hitzak sobera luzeak dira. Hobe da inglesa edo txinera, non espazio oso urrian informazio askoz gehiago sartzen duten. Zenbat hitz sartzen ditugu, demagun 60 segundutan? Eta hitz horiek bider 1 silaba edo bider 3 silaba biderkatu behar badugu, (edo bider 4) alde handia izango da. Alegia, hitz monosilaboak erabiltzen dituen hizkuntzak, demagun 60 segundu behar izan ordez informazio bat emateko, 20 segundu beharko ditu. Alde itzela! Biderkatu minutu horiek orain bider 60 eta ordu horiek...

Ez, zoritxarrez hizkuntz guztiak ez dute komunikazio gaitasun berdina. Honetaz Jespersen hizkuntzalari danimarkarrak eman zuen bere iritzia, -zenbat eta gramatika gogorragoa, zorrotzagoa izan, orduan eta gaitasun komunikatibo eskasagoa izango du hizkuntz batek-. Horregatik, euskararekin, karramarroen antzera, atzeraka goaz. Ze jende gutxik egiten duen euskaraz gaur egun. Jendeak gai honen inguruan hausnarketa egin beharko zuen eta betiko topiko igualitaristak baztertu.