Friday, November 29, 2024

Informatione subordinatu lar (oztopogarria), lehenago-ze informatione principala

 Dugu iracurten ondoco titularra (an Gara, baricua 29 azaroa 2024, 16 or, ganic Martxelo Diaz / Donostia) 

Kepa Anabitarte, XX. mendeko historia laburbiltzen duen bizitza 


Hor titular hortan iracurtzen da lehenengo informatione subordinatua eta guero -a posteriori- inforrmatione principala. Iruditzen zait ze mesedez iracurlea hobe litzaque lehenengo informatione principala eta guero -a posteriori- informatione subordinatua. 

Esateraco emanic holan hori informationea 

Kepa Anabitarte, bizitza zeinak duen laburtzen XX. mendiko historia 

edo 

Kepa Anabitarte, bizitza zeinak duen laburtzen historia on XX. mendea

Wednesday, November 27, 2024

Avantaila ugari eta inukagarriac on euscara prepositivoa

 Dugu iracurtzen esateraco an ETB1eco informativoac ondorengo oinoharra 

EHUko erretoretzarako bozak 

baina erabiliric recursoa on prepositioneac an euscara, hori goico informationea ahal da redactatu ere honelaxe 

Bozak zat EHUko erretoretza 


Jaquitecoa litzaque zer-nola ikusten duten arlo hori -euscara prepositivoa- responsableac on informativoac on ETB1. Baldin ikusten badituzte onurac edo ere gainera inconvenienteac.

Tuesday, November 26, 2024

¿Zein da hobeto ulertzen eta atxemaiten?

¿Zein da hobeto ulertzen eta atxemaiten arten bi auquera hauec? 

 

edo (GAUR8, 23 azaroa 2024, 12 or, ganic Amagoia Mujika Telleria kazetaria) 

Patriarkatua berrarmatzen ari da 

 

edo 

Patriarkatua ari da rearmatzen 

 

Ventaja galanta da ongui eta fite ulertzea mezua, batez be titularrac.

Sunday, November 24, 2024

Conscientequi edo inconscientequi baina da inaceptablea dioena Elhuyar-ec

 Nahi baguendu jaquin nola ingles verbea 

consciously 

esanten den gaztelaniaz eta balekar ze gaztelaniaz da esaten 

a sabiendas 

guztioc pensatzen guenuque ze hori da traductione oker, desafortunatua eta batez ere inaceptablea. 

Baina atitzitic baldin ba dugu consultatzen nola gaztelaniazco verbea 

conscientemente 

dugu ikusten ze Elhuyar-ec dakar ondocoa 

conscientemente

1 adv. jakinaren gainean, jakinik, jakinda, ezagueraz 


Reflexionatzen dut ze zein calte lexical handia dakarren ascotan horrec jacabide lexicalac on Elhuyar. Nago ni ze ez dutela ulertzen consciente erdal verbea edo ez dutela ezagutzen egungo gu euscaldunon euscara. 

¿Othe da dakarrena Elhuyar-ec aceptablea edo da osoqui inaceptablea?

Friday, November 22, 2024

Delacoan hobecuntza syntacticoa, informativoqui

 Duqueenac iracurtzen ondoco titularra (an Gara, baricua 22 azaroa 2024, 4 or, ganic Maite Ubiria) 

Macronek totiko hizkuntzak "nazioa zatitzeko" tresnatzat jo ditu 


ez duque ikusico beharba ezer raroric an titular hori. Baina nic causitzen dut dela hori titularra emana edo redactatua an modu edo syntaxi lar zaila. Halan, hori holan dela, nic nuque titularra "hobetuco" holan mesedez iracurlea. 

Macronek jo ditu tokiko hizkuntzak tresnatzat "zatitzeko nazioa". 


Hemen, sequentziac on informationea dauca beste hurrenquera bat evidentequi. Zeina den niretzat arguiqui hobea izaiteco aisago ulertua ganic edozein iracurle. 

Noiz eguiten dugun verba librequi esateraco kin lagunac ez dugu erreparatzen hainbeste gure moduac expressatzeco dioguna. Iruditzen zait ere an mass mediaco aguercariac beharco litzateque redactatu -behintzat titularrac- contuzago eta tentuzago, haintzat hartuz iracurle potentziala.

Friday, November 15, 2024

Hypocentroa (edo gunea) on titularra

 Dugula iracurtzen hau titularra (Gara, baricua 15 azaroa 2024, 17 or) 

Aho batez onartutako Oronozko Lanbide Eskola arriskuan dago 

edozeinec badaqui ze titular hortaco zentroa edo gunea dela ze "arriskuan dago" zeozer 

Arriskuan dago ... 

berehalacoan galdetzen luque orduan iracurleac ¿zer dago arriscuan baina" non orduan, titular hori gueratzen litzaque honela 

Arriskuan dago Oronozko Lanbide Eskola ... 

guehituric orduan nahi litzequen beste emparau edo complementu. Esateraco, 

Arriskuan dago Oronozko Lanbide Eskola aho batez onertutakoa 


Iruditzen zait sequentzia hau, da sequentzia informativo hobea.

Tuesday, November 12, 2024

¿Arbuioa? ki liratequena gueure mesedeco

 Izan ahal zen ondoco titularra honela, nahizta izan da bestera. 

Borroka on "Pasionaria" eta itzala on oinordekoak on frankismoa 


Baina nola esana dugun titularra izan beste hau (Gara martitzena 12 azaroa 2024, 30 or, ganic Iraia Oiarzabal)

"Pasionaria"-ren borroka eta frankismoaaren oinordekoen itzala

Friday, November 08, 2024

Lagun baten avisua edo ere jaquinarazpena

 Iracurriric nire lagun batec ondocoa nola lehen phrasea (an Gara, baricua 8 azaroa 2024, 2 or, ganic Urtzi Urrutikoetxea) bidali dit arartez whatsappa ondocoa. 

Hau ondocoa da delaco phrase hori on articulua titulatzen: Zerk egin du kale demokraten kanpainan? Hara,

Zer gehiago egin zitekeen judizialki zigortutako delitugile bat, aurkariak armada bidali behar zaien barne-etsaitzat dituen norbait, Etxe Zurira ez itzultzeko? 


Nire lagun horrec ikusten luque egoquiago, goico phrase hori, honela redactatua 

Zer gehiago egin zitekeen ez zedin itzuli Etxe Zurira delitugile bat judizialki zigortua eta uste duena aurkariak barne-etsai batzuk direla zeintzuei behar zaien armada bidali?


Nic uste dut ze nire lagunaren textua -mezua- dela ascoz hobea izan dadin ulertua ganic edozein euscaldun.

Monday, November 04, 2024

Mezu (titular) arguiagoa, izateco aisago ulertua

 Dut iracurri ondoco titularra (an Gara, ganik Haritz Larrañaga, 4 azaroa 2024, 22 or) izanic titular bat buruz surf mundua 

Dana Killer eta Jardim do Mar, giza ergelkeria agerian uzten duten bi adibide 

eta nola nic daquidan guti buruz surfa pensatu dut (interpretatu dut) ze Dana Killer zela surfista bat eta Jardim do Mar beste bat, seguruenez emacumeac. Baina guero ikusi dut ze dirateque bi leku, ez bi persona. 

Baina nic edozelan ere, diot ze hori mezua (titulua) ahal da redactatu mesedez iracurlea, hartzailea esateraco beste modu syntactico hontara. 

Dana Killer eta Jardim do Mar, bi adibide ... 

edo osoric redactaturic

Dana Killer eta Jardim do Mar, bi adibide uzten dutenak agerian giza ergalkeria



Sunday, November 03, 2024

Zeozer gatic da ipintzen guidoia batzutan

Esateraco dugu iracurtzen hau titularra 

(an GAUR8 supplementua on Gara, 24 azaroa 2024) 

AEB-ETAKO GIZON ZURIAK, 

ZERGATIK DAUDE HASERRE? 

Hor mezuan, duda gabe, guidoiac laguntzen du aisago ulertzen.

Monday, October 28, 2024

Ba dakar bai mesedea zat gu euscaldunoc (eta ere zat euscara)

An ETBco informativoac mintzatuz buruz iraganeco futbol partudua arten Real Sociedad Donostiacoa eta Osasuna Iruiñecoa zein partidua zuen irabazi Osasunac, dakar ondoco titularra beheco partean izquiriatua. 

Derbia, Osasunarentzat 

Niri zait iruditzen baina ze hori titularra zela hobeto ipintea holan (erabiliz pre-positionea). Hara 

Derbia, zat Osasuna 

 

Ez al da hobeto eta fiteago ulertzen, captatzen significatua on mezua?

Friday, October 25, 2024

Redactione gaitza eta ere zaila dena "compontzen", hobetzen communicativoqui

 Dugu iracurtzen (an Gara eguncaria, baricua 25 urria 2024, lehen planoa) pean hau titulua "Euskararen erabilera aktibatzera dator Euskaraldi berria" ganic Ibai Azparren ondoco phrasea zein nic dut causitzen ulertzeco gaitz eta hareago ondio zail. Hau da hori phrasea 


Helburua [Euskaraldi-arena] "hizkuntza ohiturak aldatzeko ariketa sozial masiboa" izatetik "euskararen erabilera aktibatzeko mugimendu" izatera pasatzea da. 


Jada esana dudanez, hori phrasea da ahal izaiteco ulertu lar gaitza eta baita ere lar zaila. Bada, nahiric "compondu" hori handicap communicativoa nic ipinten -redactatzen- nuque honela 


Helburua da [Euskaraldi-arena] pasatzea izatetik "hizkuntza ohiturak aldatzeko ariketa sozial masiboa" izatera "euskararen erabilera aktibatzeko mugimendua".

Thursday, October 24, 2024

Elhuyar ari da realitatez campo, behintzat an segmentu lexical sobera handia

Ari naizela ni iracurtzen Leizarraga (publicatua an 1571) aurquitzen naiz esateraco kin ondocoa 

Hunec etzuen consentitu hayen conseilluan ... 

 

Halan ikusten dut enegarrenez ze Elhuyar ari da realitatez campo. Ezen  zembaitec pensatzen ahal du ze ari da prevaricatzen edo ez du ezagutzen euscaldunon euscara behintzat actuala.

Eta diot prevaricatzearena zeren zat gaztelerazco consentir dakar ondocoa 

onartu, baimendu, baimena eman, utzi 

eta 

utzi, onartu, amore eman; bat etorri


Onartu ez da consentitu claroqui eta indudablequi 

Baimendu ez da consentitu claroqui eta indudablequi 

Baimena eman ez da consentitu claroqui eta indudablequi 

Utzi ez da consentitu claroqui eta indudablequi

 

 Amore eman ez da consentitu claroqui eta indudablequi 

Bat etorri ez da consentitu claroqui eta indudablequi 


Elhuyar zertan ari haiz holan? Eta, pean zein criterio lexical?

Wednesday, October 23, 2024

¿Ezin al da redactatu hau titularra claruago, aisago ulertzeco?

 An Gara eguncaria dugu iracurtzen hau titularra (eguaztena 23 urria 2024, 13 or) 

(https://www.naiz.eus/eu/hemeroteca/gara/editions/2024-10-23/hemeroteca_articles/salatu-dute-nafarroako-parlamentuak-gaur-bardeako-tiro-eremura-egin-behar-zuen-bisitari-betoa-jarri-diola-defentsak) 

Salatu dute Nafarroako Parlamentuak gaur Bardeako tiro eremura egin behar zuen bisitari betoa jarri diola Defentsak

Tuesday, October 15, 2024

Ondo dagoena nahiric hobetu guehiago

Dudalaric iracurtzen titulu hau (ganic Joxe Landa an Gara eguncaria, martitzena 15 urria 2024, 40 or) 

Goizeko ostarteen ondoren, hodeiak 

Eta gogoan hartuz gaurco nire titulua (Ondo dagoena nahiric hobetu guehiago) ethortzen zait gogora inventionea on zinema (edo electricitatea, edo ...) eta evolutionea zehar urtheac, dembora. Halan Erdi Aroan ez zegoen zinemaric zeren zegoen ondio gabe inventatu. Guero, oraintsu historicoqui zen inventatu lehenengo zinema mutua, guero zimema vozduna, guero zimena colorezcoa, ... eta orain actuala. Non hor ikusi ahal dugu evolutionea bethi ere hobetuz aurreco estadioa, handizqui edo zerbaitzqui. 

 

Horelaxe antzeratsu an gure gaurco titularra ere (Goizeko ostarteen ondoren, hodeiak) egonic ere titulua emana an syntaxi on eta egoqui ahal da -ahal litzaque_ hobetu esateraco honela redactaturic 

Ondoren goizeko ostarteak, hodeiak