Mezu berbera an bi hizcuntza differente, gaztelania eta euscara

 Gara eguncariaren 2022 urthecaria dator honela titulatua an bere lehen orrian 

SORIONEKU 

SÍMBOLO DEL PASADO QUE HABLA AL FUTURO 

GEROARI MINTZO ZAION IRAGANEKO IKURRA  

Uste izanic nic ze mezu bat da traductionea bestearena eta dela originala gazterazcoa, nic ipinten nuque euscal textua honela 

IRAGANEKO IKURRA MINTZO ZAIONA GEROARI

Traductione behintzat batzuc euscaraz

 Iracurri dut euscaraz aiphu bat te Montesquieu (1689 - 1755) dioena 

Ez dago legeen itzalpean eta justizia-itxura duen tirania baino okerragorik 

Jaquin nahiric nolacoa da hori aiphua an versione originala -frantzesa- joan naiz ki internet baina ez dut aurquitu versione original frantzes hori ezpaze baina bai gaztelaniazco versionea. Inorc aurqui baleza hori versione original frantzesa esquertuco nioque emaitea hemen blogean. 

Bada gaztelaniazco versionea da 

`«No hay peor tiranía que la que se ejerce a la sombra de las leyes y bajo el calor de la justicia.»

Bada hor, an goico phrase hori, aiphuac lehenbizicotic du zentratzen iracurlea an 

«No hay peor tiranía que ...

Halan ba daquigu lehenengotic zertaz doan esango duena ezen "Ez dago tyrania tcharragoric ze ...

Ostera, goico euscarazco versioneco mezuac du iracurlea sartzen an laberyntho ilun etsigarria quasic insalvablea.

Sar lezanean baldin sar baleza, Elhuyar-ec hitz hori an hizteguia

 Nola eguiten ari naiz curso bat buruz visione naturala aurquitu naiz kin rodapsina hitza gaztelaniaz. Curiositatez jaquin nahiric nola da hitz gaztelerazco hori -rodapsina- euscaraz joan naiz ki Elhuyar hizteguia. 

Hitz hori 

rodopsina 

ez dathor Elhuyar hizteguian. Duelaric esaten 

La palabra que has consultado no está en el diccionario. 

Baldin Elhuyarrec inoiz sar baleza verba hori bere hizteguian ipinten al luque 

edo rodopsina soilic edo errodopsina?

¿Zembat da ulergarria hau mezu tchiquitchua?

 Ikusten dugu (an informativoac te euskal telebista, eguaztena 25 urtarrila 2023) hau azpititulua ari zirela buruz guerrea te Ukrainia.

Aliatuen babesaren neurria 

Hori goico titular ttipittoa -¿ezein ttipittoagoa?- ¿zembat da ulergarri? ¿zembatec dute ulertzen aisa berehalacoan? Nic uste ascoc ez. Arras gutic.

Dudaric ez dago ze hori mezua erraztu ahal da laburturic mezua, esateco holan 

Aliatuen neurria 

edo 

Babesaren neurria 

Baina ulermenaren difficultatea ahal da ere handitu, luzatuz mezua, esateraco holan 

Aliatuen babesaren ekonomiaren funtsen segurtasunaren valioaren neurria 

 

Hemen, an structura syntactico hau, ba dago difficultate communicativo asqui latz bat, behar litzaquena supperatu. Baina ez ukatuz handicap hori edo eguin ezikusiarena. Bestela, rebatitu esandacoa, razonatuz argudiatzen dena.

¿Zein da verbua an phrase hori?

 Dugu iracurtzen titular hau an Gara eguncaria (eguaztena 25 urtarrila 2023, or 5) 

Udaltzaingaiek ez dute euskarazko B2 beharko 

 

Galdetzen baguendu ea phrase hortan zein da verbua, indudablequi erantzuna litzaque 

ez dute beharko 

ezen, titularra litzaque ondorioz

Udaltzaingaiek ez dute beharko euskarazko B2  

Flexione verbal periphrastico hori ez da conveni, behintzat an mass media, zeren iluntzen du mezua ki iracurlea. Izanic ere titular prensan aguertua, correctua grammaticalqui ostera ez da convenigarria. Hizcuntzac verbaz eta izquirioz ez dira bethi identicoqui redactatzen.

Principalena, epicentro conceptuala, azquen verbea

 Titular ondoco hau da buruz auquerac, zeintzuc auquera horiec, hau, hori eta bestea. 

... aukerak 

Titular hori osoric da hau ondocoa 

Erreforma onartzeko prozesu azkarra, zangopilatu gabe, ezeztatzeko aukerak

edo 

... aukerak

Zergatic ez da possible informatzea iracurlea (edo entzulea) ze titulua da buruz aukerak (kin nahi diren emparau guztiac, kin etc hain luzea nola nahi da? 

(https://www.naiz.eus/es/hemeroteca/gara/editions/2023-01-21/hemeroteca_articles/erreforma-onartzeko-prozesu-azkarra-zangopilatu-gabe-ezeztatzeko-aukerak)

¿Informativoqui syntaxi hobea?

 Dugu iracurtzen hau titularra (Gara, baricua 20 urtarrila 2023, or 13) 

(https://www.naiz.eus/es/hemeroteca/gara/editions/2023-01-20/hemeroteca_articles/ehek-euskararen-errepublika-eraikitzeko-sare-bat-sortu-nahi-du) 

EHEk Euskararen Errepublika eraikitzeko sare bat sortu nahi du

nic, hobe beharrez, redactatzen nuque hori titularra holan 

EHEk nahi du sortu sare bat eraikitzeko Euskararen Errepublika

¿Ba al dute titular bi horiec differentziaric an bakoitzaren nivel communicativoa?

Nivel fluctuantea, maila staticoa

Sarri confunditzen dira -an euscal mass media- esango nuque expresqui eta nahitara, eraguinez bizi dugun purismoa, casu hontan lexicala, 

nivel, conceptua 

eta 

maila, conceptua 

 

Nivel eta maila verbac dira differenteac, totalqui. Ezein euscaldun naturalec ez ditu nahasten. 

Lehenengoa (nivel) da fluctuantea, ostera bestea (maila) da staticoa. Biac batera dira inbateragarriac.

Lekarquigun mesede handia

 Dugu iracurten hau titularra (Gara, zapatua 14 urtarrila 2023, 15 or) 

(https://www.naiz.eus/es/hemeroteca/gara/editions/2023-01-14/hemeroteca_articles/kamioientzako-bidesariak-hil-honetan-jarriko-dira-berriz-martxan-n-ieta-a-15ean)

Kamioientzako bidesariak hil honetan jarriko dira berriz martxan N-I eta A-15ean

neurri horiec jarrico dira berriz martxan 

N-I eta A-15ean

baina jarri ahal da ere honela 

Kamioientzako bidesariak hil honetan jarriko dira berriz martxan an N-I eta A-15

 edo 

... an N-I eta A-15

Itcharon behar haric amaitu phrasea (atzeracarga conceptual lar handia)

 Iracurriric hau titularra (Gara, eguena 12 urtarrila 2023. Xole Aramendi.Donostia) 

(https://www.naiz.eus/es/hemeroteca/gara/editions/2023-01-12/hemeroteca_articles/bretxa-1813ko-sarraskia-eszenan-jarriko-duen-musikala) 

«Bretxa», 1813ko sarraskia eszenan jarriko duen musikala

ba daquit ze «Bretxa» da izena te"musikal bat" baina behar izan dut itxaron hortaco, jaquiteco ze "Bretxa" da "musikal bat" haric azquenera arte. 

Handicap hori -beharba batzuentzan hor ez dagoque ezein handicapic- hori handicapa gainditu eta ezabatu ahal zen aise redactaturic hori titularra -edo informationea- beste honera 

«Bretxa», musikala zeinak jarriko du(en) eszenan 1813ko sarraskia

Sequentzia conceptualac ordenatuqui elkarren seguidan

 Dugu iracuten (an Gara eguncaria, baricua 30 abandua 2022, 18 or) hau titularra

(https://www.naiz.eus/es/hemeroteca/gara/editions/2022-12-30/hemeroteca_articles/kosovoko-serbiarrak-mugako-barrikadak-kentzen-hasi-dira) 

Kosovoko serbiarrak mugako barrikadak kentzen hasi dira

baina nahi balitz ordenatu horco sequentzia conceptualac, nic holan jarrico nuque titularra, hobe delacoan tzat iracurlea tzat hobeto harrapatu mezua 

Kosovoko serbiarrak hasi dira kentzen mugako barrikadak 

Itzulpenac duqueen antza kin originala

 Iracurten dugu an Argia astecaria (11 iraila 2022, 9 or) ze esan du Ursula von der Leyen-ec ondocoa 

"Elektrizitatearen merkatuan estrategia berri bat behar dugu arauetan oinarritutako ordena defendatzeko" 

Ni personalqui nago ze esan zuenac du antz guehiago kin ondorengoa. Hara, 

"Elektrizitatearen merkatuan behar dugu estrategia berri bat defendatzeko ordena basatua arauetan"

... ama be poz atseguinez ...

 Gabonetaco cantu hau (Hathor hathor mutil etchera) da honela 

... ikusico doc ... 

... aita barrezca ... 

... ama be poz atseguinez ...

¿Ez othe litzaque hobea -communicativoqui-?

 An Gara eguncaria gaur -astelehena 19 abendua 2022- da noticia principala hau ondocoa 

Maialen Lujanbiok hirugarren txapela jantzi du 

Baina -informativoqui, hobequi tzat iracurlea- ¿ez al litzaque titular hobea baldin izan balitz redactatu beste modu hontara? 

Maialen Lujanbiok jantzi du hirugarrenez txapela 

edo 

Maialen Lujanbiok jantzi du txapela hirugarrenez

Ziurqui hobe delacoan communicativoqui

 Gara egunncarico supplementua gaur (zapatua, 17/12/2022) buruz versolariac bihar an Iruiñea da titulatzen 

Zortzi hari Iruñeko lehen finala brodatzeko 

Esan beharric ez dago ze tituluac redactatzea ongui -ahalic onguien, ahalaz- da affaira indiscutiblea. Baina, ascotan casu emaiten da soilic -redactatzeracoan- titularrac ki correctotasuna (ea den titularra correctua edo incorrectua) baina tamalez contuan hartzen ez dela ea hori delaco titularra den -apparte izaiteaz correctua- baita asqui asco ere communicativoa. 

Nic casu emanez ere communicativotasunari redactatzen nuque hori titularra honetara 

Zortzi hari brodatzeko Iruñeko lehen finala 

Niretzat holan dago hori titularra hobetua contuan hartuz hartzailea edo iracurlea.