Aurrerago eguin informationean

Dudalaric iracurtzen ondoco titularra
(Hitza, Lea-Artibai, Mutriku eta Busturialdea, martitzena 2 otsaila 2016)

Gizartearen aktibazioa eskatu dute, bake prozesuan aurrera egiteko 

iruditzen zait dela titular garbia eta erraz ulertzecoa edo irestecoa. Baina nola plaza hau, blog hau da gogoeta eguiteco bethi ere hobeto beharrez zait iruditzen dala logicoago informativoqui honelaxe redactatu izan balitz hori titularra:

Gizartearen aktibazioa eskatu dute, aurrera egiteko bake prozesuan 

Berba batean,  

................................, bake prozesuan aurrera egiteko 

 ..............................., aurrera egiteko bake prozesuan

Bigarren auquera hortan aurrerago eguiten da mezua hedatzeracoan zeren mezua doa cateatuago sequentzialqui. 

Redactatzeco modu lar desegoquia

Dugularic iracurtzen
(Gara, eguena 14 urtarrila 2016, 12 or, Independentistak sareak topaketa irekiak egingo ditu, etzi, Lakuntzan)

Xedea egitasmoa sortu zenetik igaro diren sei urteotan burutu duen lanaren balantzea egin, egungo egoera sakon aztertu eta euskal mogimendu independentistak aurrera begira garatu behar duen estrategia eta lan ildoak ondo zehaztea da.

zeina bait da berdinqui

Xedea egitasmoa sortu zenetik igaro diren sei urteotan burutu duen lanaren balantzea egin, egungo egoera sakon aztertu eta euskal mogimendu independentistak aurrera begira garatu behar duen estrategia eta lan ildoak ondo zehaztea da.

Beraz,

Xedea da .................................................................

Othe da phrase hau aceptablea informativoqui? Niretzat da lar desegoquia informativoqui.

Hurrenquera segmental logicoagoa?

Ascotan logico conceptua eta informativo conceptuac dagoz anhitz relationatuac, dudaric gabe. Halan da ze eretchiric dela ondoco -beheco- titularraren hurrenquera lar desegoquia -esaten ahal litzatequeela ere dela sano desegoquia hurbil dagoena tik opacotasun informativoa- naiz enseatzen topatzen alternativa yago egoquia, informativoa.

Hemen ba delaco hori titularra

Bera kargutik kentzeko erreferenduma egitera desafiatu du Madorok oposizioa 

(Gara, eguena 7 urtarrila 2016)

eta orai horren alternativa "hobetua"

Madorok desafiatu du oposizioa egitera referenduma kentzeko kargutik bera

Gogoan hartzeco moducoa

Ondoren iracurri ondoco titular hau

Kutxabank-ek eta Adegik lankidetza hitzarmena berritu dute 

(Gara, martitzena 5 urtarrila 2016) 

(SOV, subjectu, objectu, verbu)

gogoetatu ahal da possible zela beste titular hau ere

Kutxabank-ek eta Adegik berritu dute lankidetza hitzarmena 

(SVO, subjectu, verbu, objectu)

Possibilitate possiblea, informativoqui

Ziur nago ni ze ascotan noiz behar dugun izquiriatu edo redactatu zerbait euscaraz dugula gutitan, lar gutitan pensatzen ze ba dagoela forma edo possibilitate bat baino guehiago hori mezua (titulu, phrase, ...) redactatzeco. Halan egun ikusiric hau titularra

Sakabaketak ezin duela gehiago iraun aldarrikatu dute Martutenen 

(Gara, astelehena 28 abendua 2015, 10 or) 

pensatu dut izan ahal zela hori titularra yago informativoa holan

Martutenen aldarrikatu dute ze sakabanaketak ezin duela iraun gehiago 

edo ere bestalde beste exemplu honan

Irakeko Armada suntsitutako Ramadi hirira sartu da azkenean 

(Gara, astelehena 28 abendua 2015, lehen or) 

Irakeko Armada sartu da suntsitutako Ramadi hirira azkenean 

Noizbait beharco duquegu hasi gogoetatzen buruz honaco auquera differenteac an ranking informativoa. Ranking hortan auquera batzuc dira evidentequi yago informativoac noiz besteac dira gutiago onac informatzeco iracurlea.

Sobera urrun elkarren ganic

Dudaric ez da ze doaz lar urrun elkarren ganic, subjectua eta verbua (AI-k ... salatu du). Gara eguncaria (lehen pagina, 17 abendua 2015)

AI-k Turkiak iheslariak Siriara bidali zituela salatu du 

AI-k Turkiak iheslariak Siriara bidali zituela salatu du 

AI-k salatu du ze ... (eta hemen ondoric salatu duena)

AI-k salatu du ze Turkiak bidali zituela iheslariak Siriara 

Aitzitic barruco orrian buruz noticia hori hau da horco (22 or) titulua

Iheslariak Siriara itzultzera behartu zituen Ankarak, AI-k salatu duenez 

edo 

Iheslariak Siriara itzultzera behartu zituen Ankarak, nola AI-k salatu bait du

edo
Iheslariak Siriara itzultzera behartu zituen Ankarak, nola salatu bait du AI-k 

Auquerac ba dira eta pensatu behar litzatequeena -gutienic an mass media- zein da convenigarriena an auquera possibleac. Daraguiogun pensaquetari, gogoetari, reflexioneari, observatzeari zuhurqui mesedetan euscara eta ere, azquen finean, gu oraico euscaldunac eta ere ethorquizunecoac.

Zer commentatu ahal da buruz hau traductionea?

Howard S Becker-en aiphua holan dathor kin bere traductionea euscaraz.

Innovation is possible and occurs whenever people are willing to go to the trouble of doing things the hard way. 

eta guero traductione euscarazcoa

Berrikuntzak egin ezinik ez dago: herritarrak gauzak bide zailetik egiteko lana hartzeko presta daudenean gertatzen dira.

Zer legoque commentatzeco?

Othe da hobea guretzat informativoqui?

Nola blog hontan ari garen, naizen bethi gogoetatzen ea nola hobetu ahal dugun communicationea edo mezua euscaraz nola izquirioz edo baita ere mintzoz (nola berba batean expresatu convenigarrien), egun ere eguinen dut nire reflexionea nahiric apportatu zerbait behintzat plano theoricoan.

Bada, iracurri dut egun hau titularra

Bakioko Txakolingunea, gure ardoaren ezaugarriak ezagutzeko parada 

ondoren iracurri hori titularra zait occurritzen litzatequeela hobe edo yago effectivoa redactaturic hori mezua holan

Bakioko Txakolingunea, parada ezagutzeko gure ardoaren ezaugarriak 

edo 

Bakioko Txakolingunea, paradea (?) ezagutzeko gure ardoaren ezaugarriak

Daucan besteco importantzia dauca

Bethi buruan vueltaca ea zelan hobeto communicatu ahal den textua (edo mezua) zeren atchemaiten dut ze asco hobetu ahal da egungo prosa periodisticoa eta ere osterantzecoa egun aguertu ohi dena euscaraz.

Dudalaric iracurtzen casuraco hau titularra

ZureESKUbideak dinamika jarriko du martxan LABek, prekarietateari aurre egiteko 

nahi dut commentatu edo gogoetatu buruz azqueneco hori e "prekarietateari aurre egiteko". Nic esan darodana da ea ez litzatequeen hobe redactatu, izquiriatu " ... aurre egiteko prekarietateari" contrara ze nola aguertu ohi bait da "prekarietateari aurre eguiteko". Hori da egun aguertu nahi dudan quezquea, nahi dudana ekarri plaza zabalera, blogera.

"prekarietateari aurre egiteko" edo " ... aurre egiteko prekarietateari" 


Hortara, lehengo titularra litzateque holan

ZureESKUbideak dinamika jarriko du martxan LABek, aurre egiteko prekarietateari 

Hasian hasi, bedenabar, esan ere ahal dela remoldatu phrase osoa communicatzeco hobequi, nire ustez holan

LABek martxan jarriko du ZureESKUbideak dinamika, aurre egiteko prekarietateari

Ez al da bekatu mortal culturala?

Galdetzen dut ea ez den bekatu mortal culturala izquiriatzea euscaraz

bolumen 

ezi ez

volumen. 

Ez da soil affaira orthographico soila baizic ere culturala. Ibili behar othe dugu bethi ridiculua eguiten? Zeren arrazoiz? Nola ahal litzateque justificatu hori ridiculua?

Implicituqui duena salatzen

Dudalaric iracurtzen ondoco titularra (Gaur8, urriaren 3, 2015)

Munduaren premiak vs agintarien konpromisoak 

dut ikusten, sentitzen nola horrec titularrac duen salatzen handicap bat nahi ez dena aitortu. Ezen hori titularra an modu traditionalean litzateque holan

Munduaren premiak agintarien konpromisoen kontra 

Baina hemengo goico mezu hori dela arras desegoquia luque aitortzen edozeinec edo quasic edozeinec. Baina zergatic ez da nahi erabili beste auquera posible ondoco hau?

Munduaren premiak kontra agintarien konpromisoak

Mezua arguiago, duda gabe

Noiz iracurri bait dut hau editorial titularra (Gara, osteguna 3 iraila 2015, editoriala)

Nonahi irribarreak piztu dituen askatasuna 

ohartu naiz ez dudala ulertu titularra haric arte dudan iracurri editoriala osoric. Orduan ba -iracurruric edotoriala- jaquin dut zer zen mezua e titular enigmatico hori.

Bada hobe zatequean honetara amorez iracurleac, gu guziac. Holan

Askatasuna zeinak piztu bait ditu irribarreak nonahi 

(edo, nonahi irribarreak) 

Othe da utopia refutable bat informatzea ahalic guehien informativoqui an mass media? Behar othe da uko eguin modu edo auquera hobeari?

Zergatic hautsi verbua?

Dugu iracurtzen an titular internetecoa ondocoa
(ikusi hemen)

Lakuak ez du Oñatiko Fan Hemendik Eguna debekatuko delitu zantzurik ez dagoelako 

 non ezein dudaric ez dagoen da ze hor verbua dala

ez du debekatuko

Orduan ba, ez al da hobe behintzat informativoqui izatea titularra honan

Lakuak ez du debekatuko Oñatiko Fan Hemendik Eguna delitu zantzurik ez dagoelako

edo

Lakuak ez du debekatuko Oñatiko Fan Hemendik Eguna ez dagoelako delitu zantzurik

 edo

Lakuak ez du debekatuko Oñatiko Fan Hemendik Eguna ez bait-dago delitu zantzurik

 edo

Lakuak ez du debekatuko Oñatiko Fan Hemendik Eguna zeren ez bait-dago delitu zantzurik

Hor ikusten dugu auquera asco zeinac guziac dira hobeac ezi publicatu dana zeina ez da incorrectua grammaticalqui baina bai gutiago informativoa. Nivel qualitativo apalagoa duena.

Beraz, zergatic ez da verbua -verbu periphrasticoa- osoqui aguertzen behintzat preferentequi?
 

Honec bideac nora garoazque?

Aitzineco postean ere mintzatu naiz zabalago buruz thematica hau ezen in prefixua duten hitzac euscaraz. Egun, aitzitic, nathor berriro soilic commentatuz icebergaren tontorra e goian aiphatu thematica hori. Hitza zein da iceberg montorra da ezegonkortasun. Claruqui da hori ezegonkortasun hitz hori neologismo lexicala evitatzeco hitz international bat zein gainera dago integraturic euscaran ederqui.

Halandaze dugu iracurtzen lehen planan (Gara, asteartea 9 ekaina 2015)

Turkia, itxaropen demokratiko eta ezegonkortasun politikoaren gunea 

non barruco orrian, 6 or, dugu iracurtzen (ganic Miguel Fernández Ibañez, Ankara)

Foco de esperanza democrática e inestabilidad política 

Soil commentaturic eta focalizaturic an inestabilitate eta estabilitate hitza zeina da gure gaurco iceberg tontorra esan ahal dugu ziurqui eta obvioqui dela euscarazco hitz internationala zeina dago persecutatua -persecutatuac- ganic gure intelligentsia baina halere total assumitua -assumituac- gugan artean euscaldunac.

Hola jocatuz lexicalqui dugu iluntzen mezua euscaraz ki iracurlea. Iceberg tontor honec zeinac representatzen duen bideac nora garoaz eziez ze zurculu laberyntico caltegarria?

Bada, contuz.

In prefixua duten hitzac euscaraz

In prefixua, nola ere re prefixua eta ere beste anhitz particuala, dago ongui sartua eta errotua an euscara historicoqui eta dialecto guzietan. Baina malerusqui normalean artean euscalzaleac ez dira abegui lar onez ikusten eta betez ere sopportatzen izquirioz. Da in particula prefixua daucagunetaric bat hartua beguitan. Baina da zorionez ondo sartua non batzutan ezin dira retchazatu hitzac dutenac particula hori (injustu, insumiso, impotente, infinitu, ...). Galdetu al da ere, baina phenomeno hori zembat da handia?, behar alco da quantificatu?, zeren mintzo garelaric hain puntu buruz euscaraz nekez da quantificatzen hori delaco puntua.

Casuraco, uste dudanez, erraiten du academico Sarasolac ze hitzac euscaraz an Iphar aldea eta an Hego aldea dira differenteac batzuc harturic hitzac frantzesetic eta bestec gazteleratic. Ezen seinalatzen da puntua edo affaira -zein gainera da evidentea eta hori salatzeco ez da behar ezein jaquintza especifico academicoric, ezen da obvioa edozeinentzat- baina ez da quantificatzen, ezen ez da deus eguiten buruz aiphatu soilic eguin den hain affaira ustez importante hori. Horrec soil, jaquin gabe ere guehiago, descalificatzen du hori academicoa an aurre nire beguiac (asco edo guti jaquinac). Lirudiquela dela showzalea edo exhibitinista bat. Halan dut nic atchemaiten.

Enfin, buruz oraico "affaira" hau ezen hitzac euscaraz dutenac in prefixua eguin dut listanno bat intentionearequin zerbait quantificatu dezaguntzat ikus bere dimensionea. Hemen ere ba da arguiroqui purismo lexical bat -erranic bidenabar baina goraqui- asmoz reemplazatu kin euscara "hobea" horiec hitz "degradatuac", nola ez hartu nahiric invisible (edo nahi balitz imbisible) hitza sortzen da ikusezin neologismoa zein ez da beharrezco izanic escurua tic mendeac euscal hitz puru invisible. Bada ba, hara nire apportationea


(escusatuco nau iracurleac zeren ez dut ikasi nola jarri lista hori columnaca)

Inirensgarria

(irentsiezina)

incommunicationea

indiscutiblea

impresentable

inegoquia

(inadecuado)

inadecuatu

insufrible

insuperable

(gaintezina)

insatisfos

indisimulable

indisimulatuqui

indispensable

ininteligible

independentzia

indecentea

indecentequi

injustu

injustuqui

injustificable

injustificablequi

involuntario

(ofensa involuntarioa)

insuficiente

insuficientequi

insuficientzia

(insuficientzia cardiacoa)

indefendible

impracticable

indefinitu

indefinitione

incomensurable

inconsciente

inconscientequi

inequivoco

infundatu

intangible

intangiblequi

irrecuperable

(berreskuraezin !!!)

incompatible

incompatiblequi

invertebratu

increiblea

(sinetsi ezinezko)

imprecisione

(terminologicoa)

inespecifico

(planteamentu)

incompatible

(persona)

inquestionable

(eguia)

inadmisible

incommunicatu

informal

informalqui

indefinitu

indefintuqui

indefinible

indirectu

indirectuqui

inbideragarri

(bideragarri)

ineguingarri

(eguingarri)

inexpertu

inexperientzia

inaceptable

(inonhargarri)

inapelable

inimaginable

inseguru

inseguritate

incomodo

indivisible

intransigente

intransigentzia

indesiratu

(visita)

initcharoa

(inesperado)

irresponsable

(ardurabakokeria !!!)

insumiso

insumisione

inukigarri

(intocable)

insalvable

(differentzia insalvableac)

inevitable

(batzar inevitablea)

inzorionez

imprevisiblea 

improbable

indiscutible

(eztabaidaezin !!!)

illimitatu

illimitable

irrepetible

(errepikaezin)

irrecuperable

intolerante

intolerantzia

inulergarri

(ulergaitz, ulertezin)

illegalizatione

indivisible

(zatiezin !!!)

imparcial

invalidatu

invalidable

indiscriminatu

indiscriminatuqui

impotente

impotentzia

indefinitu

(greva)

ineffectivo

(ahaleguin ineffectivoa)

insegurtasun

inseguritatea

inestable

inexorable

impecable

insolidaritate

inconfesable

impersonal

impersonalqui

(mintzatu)

infertilitate

impuritate

inorganico

ininterrumpible

insoportable

immoral

inexactu

indeterminatu

informal

informalqui

inmesedegarri

(mesedegarri)

incompetentzia

infertilitate

infertil

infertilqui

(enseatu)

imperfectione

imparcial

imparcialqui

indifferente

indifferentequi

indifferntzia

inconditional

inconditionalqui

insubordinatu

inusual

immutable

inimaginable

indispensable

infabilitate

infalible

inefectivo

infecunditate

infertilitate

infidel

infinitu

inflexible

inflexiblequi

infraqueable

infrequente

ingravitate

impertinente

inpertinentequi

impertinentzia

ingovernable

immovilismo

intransigentzia

intransigente

inohico

(inusual)

inbarkagarri

(imperdonable)

indeterminatu

indiscutible

inexorable