Saturday, January 02, 2010

Παντάνασσα Pantanassa eliza



Παντάνασσα Pantanassa eliza

Patras, Grezia

(Pantanassa, pant + anassa, oro + erregina)



(Pika photoan ikusteko handi)

Urte Berri oparoa eta pozez betea guzioi.

Patra, Grezia

Thursday, December 31, 2009

Gehiago buruz evolutionea an greko hizkuntza (II)

Gehiago buruz evolutionea an greko hizkuntza (II)


Kommentatu nuen an aurreko blogeko posta kasu bat na evolutionea an greko hizkuntza, kasua na komparativoa forma zaharrean non da agertzen forma trinkoan (μικρότερο) eta bestetik forma berrian non agertzen da forma periphrastikoan (πιο μικρό).

Orai ostera nahi dut kommentatu beste puntu edo kasu bat evolutionearena na partikula bat (justuki, σύνδεσμος [syndesmos] edo konjunktionea)

-γάρ-

doana kokaturik forma zaharrean leku edo positione "desegokian" zein baina da evolutionatu edo du jauzi egin modernitatean "leku edo positione yago logikoa an esaldia" edo zaigu bilakatu informativoagoa, da korritu konjunktionea -γάρ- leku yago strategikoa informativoki.

Halan dugu ikusiko -eta nahi luenak ere observatuko- inskriptionea dagoena an Pantanassa (Panta + anassa: Oroerregina edo erregina na erregina guziak) eliza ezaguna, an Patras. Nola ikusi ahal da photoan na link hau

(http://www.infocenterpatras.gr/IMAGES/pantanassa2.jpg)

bada, ba dago inskriptione bat fatxadan dagoena gainean hon bost arkuak non ahal da irakurri inskriptionea hiru lerrotan. Ditugula tratatuko hemen azken bi lerroak soil zeren hor agertzen bait da γάρ konjunktionea. (Erabil zazu aumentua eta ahalko duzu aise irakurri textua)

είσελθε εις τόν οίκον μου καί

στήθι μετά φόβου ο γάρ τόπος

ούτος άγιος εστί

zein bait da euskaraz

hator neure etxera eta

hago beldurrez hau zeren lekua

hau saindua da

Bada, dugu orai kommentatuko positionea na γάρ partikulea zein dago artean artikulua (ο) eta substantivoa (τόπος), sartua "illogikoki" tartean batasun konzeptual hori (artikulua + substantivoa, ο τόπος), "illogikoki" pean gaurko konzeptione informativo kommunikativoa. Illogikoki diot nik zeren nahi duelarik eman explikationea edo arrazoina zerengatik behar dugu egon beldurrez elizan da batetik logikoa avisa gaitzan 1) kin γάρ partikulea nola preavisualki aitzinetik ezi ez sarturik phrase explikativoan eta ere bestetik 2) gabe hautsi hori batasun konzeptuala na artikulua eta substantivoa, ο τόπος; sartu gabe erdian γάρ zangotrabatuki, ο γάρ τόπος
(ha zeren lekua, el porque sitio, the because place).

Modernoki partikula horiek, zeren konkretuki γάρ partikulea galdua da orai, baina bere funzione bereko equivalenteak dagoz -esaterako γιατί- doazenak beti aurretik ezi zeri dagokie, digutelarik klarki avisatzen -preavisatzen- aitzinetik datorrela beste informatione komplementario bat
(zeren ha lekua ....... , porque el sitio ........... , because the place ..........).

Dut ere, argigarri, jarriko hau exemplu imaginativoa gaztelaniaz

En el hotel tuvimos que cambiar de habitacion la porque cama tenia una pata rota (forma struktural greko klassikoan)

En el hotel tuvimos que cambiar de habitacion porque la cama tenia una pata rota (forma modernoan)

Bada, da evolutionatu zorionez positivoki, modu yago informativoa eta kommunikativoa. Zeren nork ukatu ahal du ze dira askoz mezu informativoagoak eta kommunikativoak


(γιατί ο τόπος .......................................,

zeren ha lekua .....................................,

porque el sitio ......................................,

because the place ...............................)

ezen ez

(ο γάρ τόπος .....................................,

ha zeren lekua ..................................,

el porque sitio ...................................,

the because place .............................)?


Patras, Grezia
San Silvestre eguna, 31 abendua 2009

Thursday, December 24, 2009

Exemplua na evolutionea (e. positivoa) an greko hizkuntza

Exemplua na evolutionea (e. positivoa) an greko hizkuntza

edo nahi bada titulua modu yago traditionalean

Evolutionearen (e. positivoaren) exemplua greko hizkuntzan



Guziz gauza jakina eta agirizkoa da ze guzia da evolutionatzen edo kambiatzen. Bai hizkuntzetan nola ere edozein arlotan, inkluso dira evolutionatzen ere mineralak -mantsoki edo nahi bada arras mantsoki komparatuz kin gure bizitza edo evolutione personala-. Bada ez da dudarik ba dagoela evolutionea an hizkuntzak, hala nola, ere euskaran edo edozein hizkuntza. Gaur orai nik nahi nuke ekarri hona exemplu bat na evolutionea an greko hizkuntza daigun ikusi eta ere observa (ez soil ikusi) nola evolutionea behintzat gehienetan da positivoa, gu hiztunon mesedetan edo direktione yago effektivoan ezi evolutionatu aurreko phasea.

Bada, an hizkuntza grekoa zegoen lehen modu bakarra egiteko komparativoak (gorago) eta superlativoak (gorena).

Halan phase edo stadio zaharrean zen holaxe soil:

μικρό (mikro)
[txiki],

μικρότερο (mikrόtero)
[txikiago], komparativoa



edo

νόστιμο (nόstimo)
[gustagarri]

νοστιμότερο (nostimόtero)
[gustagarriago], komparativoa





aitzitik orai ba dugu bi possibilitate, lehengo hori zaharra zein da formaz postpositivoa (...τερο) eta kin hori zaharra ere oraiko berria zein da kin partikula prepositivoa (πιο + ...) eta ez kin postpositione adjunktua, holaxe:


μικρό
[txiki]

πιο μικρό
[txikiago], komparativo "berria"
(zena forama zaharrean: μικρότερο)


edo

νόστιμο
[gustagarri]

πιο νόστιμο
[gustagarriago], komparativo "berria"
(zena forma zaharrean: νοστιμότερο)


Esan bezala gaur egun existitzen dira, koexistitzen, biak batera baina hori bai duelarik frequentzia askoz handiagoa forma berriak edo periphrastikoak (πιο μικρό ezi μικρότερο). Gogoratu bidenabar ze holatsuko gauza berbera -existentzia bi possibilitateena eskura- pasatzen da an inglesa ere an zenbait komparativo (an bi syllabako adjektivoak).

Gure kasuan, kasurako, ez legoke txarto erabili bageneza bi possibilitate, kasurako ederrago edo nahi luenak yago ederra. Ez al litzateke hori possibilitate bat an bide positivoa, bide yago irekian eta hobeak an euskara?

Aitzitik baina, ez genuke behar an euskara ez philosophia eta ezta praxis monolithikorik (harri + bakar).

Patras, Grezia
24 abendua 2009
gaur Gabon eguna, bihar Nativitate

Thursday, December 10, 2009

Differentzia artean ignorantzia absurdua eta jakitate yago abosurdua

Zenbait aldiz gertatu ahal dira absurduak, direnak gaitz ulertzen logikoki duguna egiten edo nornahik duena egiten gabe logika razional bat.

Baina absurduak h. d. egitate absurduak dira ulergarriago batzutan ezen ez beste ingurugiro batzuetan. Esaterako oinarrituak ignorantzian dira beti ere absurdu ulergarriagoak ezi oninarrituak jakitatean eta hori da holan ulergarriago izanik ere absurduak biak zeren oinarritua an ingnorantzia da barkagarriago ezi egiten den absurdua oinarritua an jakitatea.

Exemplugarri' joan litekeena esaterako Siberiara kin momentuan aldean lituzkeen jantziak litzateke absurdua beti baina baita beti litzateke absurdu gutiago absurdua ganik ezjakin eskolagabe bat ezi ganik metereologo bat.

Halan izan zen reaktionea buruz erabili euskaraz

h letrea

-orai hamarkada batzuk- absurdua baina zena reaktione hori -tamalez eta ezagutza faltaz- basatua an ingnorantzia edo an ezjakintasuna buruz historia eta globalitatea euskararena. Baina gaur presenteon -nire ustez- dagoen sentimentua kontra' erabiltzeko


v letrea

euskaraz da ere absurdua baina ez basatua an ignorantzia edo an ezjakintasuna baizik -tamalagoz- basatua jakitatean eta ezagutzan. Izanik hori tendentzia -nire ustez- ere absurdu bat baina yago absurdua (absurduagoa) eta gutiago barkagarria ezi hura. Berba batean ezen ba dira absurduaren gradu eta nivel differenteak direnak batzu hurbilago tik ignorantia supinoa (edo ere tendentzia reaktionarioa) ezi besteak.

Ez al da kalifikatzen ahal gaurregun nola ignorantzia supinoa eta ezbarkagarria hurbil legokena tik visione reaktionarioa kin konsekuentzia anitz negativo hori sentimentua dutena batzuk -ez zorionez guziek-

ez erabiltzeko v letrea euskaraz an hitz internationalak

nola esaterako volumen, virtual, universo, verismoa, ...? Ez al gagoz sartuak euskaldunok an mundu global interelationatua?

(Ez al litzateke ere absurdua eta absurdu supinoa idaztea vakteria edo vandera ordez bakteria edo bandera, ...?, zer erantzun ahal litzateke hori nahi lukeanari? ez al legoke deus erantzuterik?)

Euskarak behar du ere noranahiko dignitatea, seguru.

Patras, Grezia.

Saturday, November 07, 2009

Inulergarri nivel handia

Hau titularra (Gara, mundua, 26 or, larunbata 7 azaroa 2009)

NBEren Batzar Nagusiak Gazako gerra krimenak ikertzeko eskaera egin du

Hau titularra ez da opakoa -total osoki opakoa- baina bai ba du inlergarri nivel handia. Baina errazki hobetu ahal zen hori titularra, esaterako hola:

NBEren Batzar Nagusiak eskaera egin du Gazako gerra krimenak ikertzeko

edo

NBEren Batzar Nagusiak eskaera egin du ikertzeko Gazako gerra krimenak


Nik ez dudana ulertzen da nola ez dira konturatzen hortaz redaktoreak -journalista professionalak-, edo ez al dira arduratzen zenbat da edo zenbat ez da ulergarria, behintzat titularrak?

Niretzat du horrek titularrak nivel aski handia hon inulergarritasuna.

Tuesday, November 03, 2009

Ulergarriago, informativoki?

Jakin nahi nuke ea zenbatek -zenbateko porzentaiak- kausitzen du hau titularra normal eta ezein koxka bakoa (Berria egunkaria, titular prinzipala, martitzena 3 azaroa 2009)
  • Euskara hezkuntzako hizkuntza nagusia izatea eragotzi nahi du Jaurlaritzak
zeren behintzat nik dut kausitzen aski desegoki eta diffizil ulertzeko. Ez dakidana da ere zenbat pensatzen eta pensaketa ihardutzen dira prensakoak -prensa professionalekoak- buruz eman informationea erraztasunez, eta konkretuki titularrak zeintzu dute importantzia importante preliminarra sartzeko edo ez sartzeko irakurtzera barnekoa.

Beste aukera hauek ez al dira ulergarriak eta hobeak informativoki? Ala, soil, ez al dira "aski jatorrak"?

  • Jaurlaritzak eragotzi nahi du euskara izatea hezkuntzako hizkuntza nagusia
  • Jaurlaritzak eragotzi nahi du izatea euskara hezkuntzako hizkuntza nagusia
  • Jaurlaritzak eragotzi nahi du izatea euskara hizkuntza nagusia hezkuntzarako
  • Jaurlaritzak nahi du eragotzi izatea euskara hizkuntza nagusia hezkuntzarako
  • .............................................................................................................................

Nola ahal bait dugu ikusi aukerak, aukera differenteak, dira aski zabalak. Iruditzen zait daukagula blokeatua informationea -possible litzatekeen informatione askoz hobea- izenean eta pean hon "orthodoxia fiktizioa".

Ez al da garaia hasteko egiten autokritika egiazkoa tzat izan dadin euskara ere -nola beste alboko anitz- hizkuntza effektivoa transmisionean hon informationea kin diffikultate ahalin gutien edo quasik ezein?

Sunday, November 01, 2009

Euskararen egoerari irizten (J I Hartsuaga)

Irakurri dut gustura liburua Euskararen egoerari irizten ganik Juan Inazio Hartsuaga (ISBN 978 84 9797 353 3).

Bertan irakurri ahal da analysis esango nuke oso zentzuz eta egoki izkiriatua delarik liburu bat beharrezkoa irakurri tzat edozein euskalzale partikularzki eta baita interesantea tzat edozein euskaldun baldin gogorik eta astirik hartzen balu irakurtzeko liburuko reflexione interesanteak, gogoratuz ze astia beti izanten ohi dugu antza tzat egiazki nahi duguna. Esan ze da derrigorrez esan beharrekoa ze irakurririk titulua -Euskararen egoerari irizten- uste izan nuen eta ere espero eta nahi' izango zen analysis bat hollistikoa (osoa, kompletoa) buruz egoerea hon euskara, baina da parziala eta ez osoa (% 50 ?) zeren ari da liburuan soil buruz egoera soziologikoa hon euskara -statusa- eta ez du ostera deus esaten buruz egoera strukturala hon euskara -corpusa-.

Nolanahi liburu bat ongi taxutua eta interesantea irakurtzeko nonnahi. Pensatu dut ere litzateke interesantea traduzitzea gaztelariara zeren hainbat dira Euskal Herrian monolingueak dakitenak soil edo gaztelania edo frantzesa.

Dut nahi nabarmendu eta repikatu neuk ere -an harmonia eta symphonia osoa kin Hartsuaga- liburuko nola du sailkatzen poblationea begiratuz hizkuntzaren kapazitateari, ez klassifikatuz soil jendea -nola orai arte- artean euskaldunak eta erdaldunak baizik hola:

== Euskal Herritarra: hemen jaio edo bizi dena.

== Euskalduna: euskaraz dakiena hein azeptable batean.

== Euskalzalea (berak, euskaltzalea) : alde ari dena euskararen izanik euskalduna.

== Euskararen aldekoa: ez izanik ere euskalduna, (h. d. ez jakinik euskara) aritzen dena alde euskara.

== Bilingueak (berak, elebiduna) : dakitenak hein azeptablea batean hemengo bi hizkuntzak, euskara eta gaztelania edo frantzesa.

== Monolingueak (berak, elebakarrak) : dakitenak soil hemengo hizkuntza bat, orai, gaztelania edo frantzesa.

Bada, nire aldetik, animatu edozein batez ere euskalzale irakurtzera liburua.

Sunday, October 25, 2009

Behar lukete egin zeozer

Irakurtzen dut an photo oin bat hauxe

Joseba Egibar con Jone Goirizelaia

Iraginik imaginazioneari pensatu dut ze gaztelania hypothetiko batean eta imaginario virtual batean zetekeela possible eta zatekeela korrektu beste forma hau

Joseba Egibar Jone Goirizelaiacon

(Joseba Egibar con Jone Goirizelaia)

edo eginik hypothesis berbera ki frantzes hizkuntza

Joseba Egibar Jone Goirizelaiaavec

(Joseba Egibar avec Jone Goirizelaia)

edo parallelismoa aplikaturik inglesari

Joseba Egibar Jone Goirizelaiawith

(Joseba Egibar with Jone Goirizelaia)

Kasu guziotan, hiruretan an gaztelania, an frantzesa edo an inglesa, esan ahal litzake ezen forma prepositivoak non con, avec edo with doaz aurretik dira hobeak informativoki eta aitzitik forma postpositivoak (Jone Goirizelaiacon, Jone Goirizelaiaavec, Jone Goirizelaiawith) dira txarragoak informativoki dutelarik gainera sortzen problema eta zailtasun informativo kommunikativoak gan irakurlea eta agian ere gan redaktorea. Horrek interpretationeak niretzat ez du ezein dudarik, izan balira ere exempluok korrektuak hypothetikoki eta virtualki.

Modu berean ere an euskara ezin da ukatu ezen da edo litzake askoz informativoa

Joseba Egibar kin Jone Goirizelaia

ezen ez

Joseba Egibar Jone Goirizelaiarekin

Imagina zagun hori exemplua kin personaia arrotzak -ez ezagunak gu euskaldunontzat nola Joseba Egibar edo Jone Goirizelaia- non ez dakigu ziurki zein dira izenak edo deiturak edo izengaitikuak, esaterako

Kato kin Tula Tipu Lupela

(Kato Tula Tipu Lupelakin) edo Lupela-kin

edo

Kato Tula kin Tipu Lupela

(Kato Tula Tipu Lupelakin) edo Lupela-kin

edo

Kato Tula Tipu kin Lupela

(Kato Tula Tipu Lupelakin) edo Lupela-kin

Nola ikusi ahal dugu klaruki an euskara korrektu aktuala exemplu guzietan versionea da identikoa (Kato Tula Tipu Lupelakin) izanik baina informationea arras differente an hiru exempluak.

Nork du uste besterik, esan nahi dut behintzat eremu theorikoan? Ez al lukete beste hizkuntzaok eginen edo egin nahi zeozer konpontzeko hori "problemea", problema handia? Nik, baietz uste, ez lirateke hain itsutuak an amodioa hon bakoitzaren hizkuntza. Aurkintzen lituzkete zirujau on egokiak, ahalik egokienak. Hala ez?

Friday, October 23, 2009

Nik hiru bider

Joan naiz gogotsu irakurtzera hau titulatzen ELAren beste azterketa egoki bat

baina sarturik lehenbiziko phrasean behar izan dut irakurri hiru bider harik ulertu zer dioen. Begira hori phrase delakoa
Abertzaleen arteko lankidetza edo batasuna, indar soberanisten metaketa edo abertzaleek estatuen estrategiari aurre egiteko moduaren gaineko eztabaida bolo-bolo dabiltzan honetan, ELAko Nazio Batzordeak «Estatu arrazoia indargabetu» izeneko agiria plazaratu zuen atzo.

Sunday, October 18, 2009

Egunkari berean, batetik OVS, bestetik SOV (baina ez SVO)

Esan ohi da ze euskara da hizkuntza bat zeinetan struktura berezkoa edo propioa da SOV (S subjektua, O objektua eta V verbua). Guziok ba dakigu, nahiz-eta batzuk ez dute hori onhartu nahi, ze hori strukturea praktikan eta ere historikoki textuetan ez da mololithikoa, gainera (nik diot) zorionez ze ez dago besterik baizik adi entzun euskaldunei edo irakurri lehenagoxeko textuak.

Dut observatu ere ezen azken aldeon egunkarietan hasi dira erabiltzen OVS (objektua + verbua + subjektua) strukturea, zorionez. Eta ni naiz horrekin poztu ze uste dut ze hori strukturea -OVS- da anitzez hobea (informativoki hobea) ezen ez beste "berezko edo propioa" -SOV- an euskara; erabilirik symbolo mathematiko komparativoa expresatu ahal da ze struktura bat da hobea edo handiago ezi bestea OVS > SOV. Halan an OVS bereziak doaz, urrun bata bestea ganik, tarketatuz verbua V artean objektua O eta subjektua S.

Halan dugu ikusten gaur egunkari berean -Berria egunkaria (igandea 18 urria 2009)- bi strukturok, batetik OVS eta bestetik SOV.

Hemen doa agertua an OVS strukturea
Gatazka konpontzeko konpromisoa eskatu diete herritarrek politikariei
non da

O (Gatazka konpontzeko konpromisoa)
V (eskatu diete)
S (herritarrek)
osaturik phrasea kin komplementu zirkustanziala (politikariei)

Hori textua, edo prezisoago informationea, osatzen ahal zen ere hontara SOV
Herritarrek politikariei gatazka konpontzeko konpromisoa eskatu diete
edo
Herritarrek gatazka konpontzeko konpromisoa eskatu diete politikariei

Beste strukturea aldiz da SOV hauxe zeina bait da askoz eskasagoa edo txarragoa
Milaka lagunek AHTaren aurkako aldarriz bete dituzte Baionako kaleak
S (Milaka lagunek)
O (AHTaren aurkako aldarriz)
V (bete dituzte)
eta komplementu zirkustanzial lekuzkoa (Baionako kaleak)


Esaterako oraintxe noiz nagoen entzuten informativoa an ETB entzun dut hauxe emanik an OVS strukturea ari zirela informatzen buruz sute handiak an Australia
Etxe bat eta eskola bat erre ditu suak
baina ez erabilirik SOV strukturea, niretzat zorionez
Suak etxe bat eta eskola bat erre ditu
edo gutiago SVO strukturea zein bait da gehien informativoa -hau strukturea SVO dago prohibitua zenbaitsuen gan- izanik ere entzuten an euskaldunon ezpaina total normala eta hortakoz reala eta ez virtual theorikoa
Suak erre ditu etxe bat eta eskola bat
Berba batean esan ezen pozten naiz ikusteaz OVS strukturea gero eta gehiago aitzi SOV, baina ere pena hartuz ikustearekin zein guti dugun erabiltzen zeren bait dugu refusatzen eta ukatzen aukerarik onena eta informativoki effektivoena: SVO

Suak erre ditu etxe bat eta eskola bat

zer du horrek txarrik edo eznaturalik? Artean gu euskaldunok deus ez, betela entzun gu euskaldunoi an euskara reala an dialekto guziak.

Wednesday, October 14, 2009

Ilundu nahi euskara, nahitara?

Nola ez dut oraino egina nik deus an etxeko TV aparatua buruz laster datorren "itzalaldi analogikoa" hortakoz iritzirik interesantea titulua "Itzalaldi analogiakoa" ganik Luis Bandres EHUko irakaslea dut irakurri gustura delako artikulua izan zaidalarik prevetxuzko zeren ikasi dut argiago differentzia dagoena artean systema analogikoa (laster kenduko duten hori) eta systema digitala (zein beharko dugu instalatu baldin nahi badugu ikusi televisionea). [Gara egunkaria, Luis Bandres EHUko irakaslea]

Baina ekarririk gogora importantzia hon behar dugula ere (ez soil erdaraz) euskaraz erabili lexiko egoki eta gardena (ikusi esaterako dioena hortaz hak Xabier Amuriza buruz lexiko internationala) harritu nau handizki ezen professore universitario batek nola erabili ahal du (ilundurik handiro mezua) honako lexikoa

deskodetzaile integratua

edo

hargailu digitala

Zergatik behar da ilundu euskara eta euskaldunon ulermena nahastu -lexikalki- erabilirik deskodetzaile ordez erabili deskodifikadore edo hargailu ordez rezeptore?

deskodifikadore integratua

edo

rezeptore digitala


Nora nora goaz bide ilun hortatik barrena? Zergatik Luis Bandres professore universitario? Hori al da zure visione universala buruz lexikoa? Bizi al zara soziologikoki euskal sozietatean ala nahi duzu izan autista nahitara? Edo zer diozu zuk zeuk irakurle?

Wednesday, October 07, 2009

Hobekixe

Hauxe da duguna irakurtzen titularrean (Berria, asteazkena 7 urria 2009)

PSEk dio euskal ontziek Somaliako uretan duten arazoa "errotik" moztu behar dela, armada erabiltzeke

baina nik uste jarri ahal da hori titularra hobeki honetara
PSEk dio "errotik" moztu behar dela euskal ontziek Somaliako uretan duten arazoa, armada erabiltzeke
eta zer zaizue iruditzen beste possibilitatea hau?
PSEk dio ze "errotik" moztu behar da arazoa ze duten euskal ontziek Somaliako uretan, armada erabiltzeke

Tuesday, October 06, 2009

Alde hon "ze" partikula stigmatizatua

Batzutan da nekez sinestekoa nola dauden emanak titularrak euskarazko prensan. Noiz eman ahal da titularra erraz eta ezein bihurrikeriarik gabe emanten da tamalez modu desegokian eta ulertzeko manera bihurrian. Halan hemen (Gara, asteartea 6 urria 2009, lehen orria)
Madrilek
"Alakrana"ren
bahiketak luze
iraun dezakeela
adierazi du
eman ahal da hori titularra anitzez hobeto eta ezein regla syntaktiko apurtu gabe, holan
Madrilek
adierazi du
"Alakrana"ren
bahiketak luze
iraun dezakeela
edo oraino hobeto erabilirk "ze" partikula stigmatizatua
Madrilek
adierazi du ze
"Alakrana"ren
bahiketak luze
iraun dezakeela
edo
Madrilek
adierazi du ze
luze iraun dezakeela
"Alakrana"ren
bahiketak
Guzi possibilitate horiek dira guziz erabiligarri, baina zergatik erabili ohi da normalean aukerarik gutien egokia edo gutien egokiak?

Sunday, October 04, 2009

Irakurtzen aisago, nekeago, ... dependituz tik aukera possibleak

Batzutan pensatzen dut ze adinean gora kostatzen zaidala euskaraz irakurtzen gero-eta gehiago baina aitzitik an beste hizkuntzak zeintzutan dut irakurtzen, nola normala datekeen, gero-eta gutiago, halan gaztelaniaz edo inglesez.

Hau kommentarioa da sortua ganik artikulua titulatzen "Nafarroaren euskaltasuna berrezartze" ganik Inazio Agirre publikatua an Gara (igandea 4 urria 2009, iritzia, 15 or).

Ba dakit hau zatia, esaterako redakta (idatzi) ahal da forma differenteetan, guziak zeligiak edo korrektuak baina differenteak erraztasunaren rankingean.

Nola agertzen bait da textuan egunkarian
Horregatik, ezin onartuzkoak dira, orain, euskararen manipulazio politikoa erabiltzea, «konkista eskubideak» irautea eta euskal nazioaren garapen iraunkorra arriskuan jartzea.
Derrigorrezkoa da asimilazioaren aurkako sentimendua errotzea eta herri gogoa indartzea. Ezinbestekoa da hizkuntza politika berria eraikitzeko konpromisoa hartzea eta indarrak biltzea.
edo beste modu hau "normalagoa" baina kamutsagoa ulertzeko
Horregatik, orain, euskararen manipulazio politikoa erabiltzea, «konkista eskubideak» irautea eta euskal nazioaren garapen iraunkorra arriskuan jartzea ezin onartuzkoak dira.
Asimilazioaren aurkako sentimendua errotzea eta herri gogoa indartzea derrigorrezkoa da. Hizkuntza politika berria eraikitzeko konpromisoa hartzea eta indarrak biltzea ezinbestekoa da.
baina hau hirugarren possibilitatea ere da kontuan hartzekoa zeren niretzat da hobea ezi lehengo biak
Horregatik, ezin onartuzkoak dira, orain, erabiltzea euskararen manipulazio politikoa, irautea «konkista eskubideak» eta jartzea euskal nazioaren garapen iraunkorra arriskuan.
Derrigorrezkoa da errotzea asimilazioaren aurkako sentimendua eta indartzea herri gogoa. Ezinbestekoa da hartzea hizkuntza politika berria eraikitzeko konpromisoa eta biltzea indarrak.
Ez ahal da azken aukera hau hobea, nabarmenki hobea, ulertzeko textua?

Friday, October 02, 2009

Entrevista bateko azken paragraphoa

Irakurri dut entrevista bat egina ki Xabier Amuriza eta nahi dut ekarri hona interviewko azken paragraphoa zeren uste bait dut direla hor agertzen ideia interesanteak nahiz-eta egia esan ez dira berriak baizik aspalditik kommentatuak an foro differenteak, bestetik ere importantea da nor esaten dituen zeren ez da berdin kasurako zerbait esatea apezak edo aldiz gauza bera baina bereterrak. (Gaur8.info)

Aditz guztietatik praktikan zenbat erabiltzen ditugu? Eman dezagun erdiak erabiltzen ditugula. Beste guztiak zertarako daude hor? Ikasleen buruak apurtzeko, liburuak betetzeko? Eta erabiltzen direnetatik ere, erdiak oso gutxi erabiltzen dira. Hortaz, gure aditz miragarrietatik %75 alferrik dauzkagu eta alferrik badaude norbaiti kalte egingo diote. Gelditzen diren %25 horiek ehuneko portzentaje handi batek gaizki erabiltzen ditu, ezin ditu ikasi, idaztean agian bai baina hizketan ez eta formarik arruntenetan ere ikusi nauzu esan beharrean ikusi didazu esaten dute. Gainera, gehienak perifrastikoak dira eta batzuk bikoitzak: komeni izango litzateke, pentsa zenbat esan duzun convendría esateko. Egin ezazu komeni izango litzatekerekin publizitatea eta ea non sartu behar duzun hori, berak okupatzen baitizu espazio guztia. Hizkuntza potenteek laburtu egin behar dute eta gure aditz perifrastikoa ez da aparteko berezitasun miragarri bat, lastre bat da. Eta, gainera, deterioroak edo degenerazioak ekarri du lastre hori, aditz trinkoak galduz baitoaz. Nik ez dut itzulingururik egiten erlatiboa egiteko eta zer posibilitate dauden azaltzen dut, erlatiboa guk ere badugu eta batzuetan gaztelaniaz egin ezin daitezkeen jokoak egiteko adinakoa. «Euskara batuaren bigarren jaiotza» izenburua erabili dut, gauza batzuk birplanteatu behar direlako, lexikoan batez ere: hiztegi bakarra eta nazionala behar dugu, hizkuntza osoa eta nazionala.