Haintzat har bedi euskara real egiazko soziala (historikoa eta aktuala) eta dezagun hornitu euskara kin rekurso egoki positivoak.///// Nire liburua: Euskarazko arrotzhitzak. 22.000 hitz; Urtea 2001; Eskatu: ergerrika@gmail.com
Tuesday, October 04, 2005
Jakin nahi nuke zergatik
Halan irakurririk (Berria, martitzena 04 urria 2005, an tartea supplementua, 4 or) artikulua buruz munduko artzainak esaten da "Hungaria oso aurreratuta dago artzaintza kontuetan: intseminazio artifizialari esker, ohikoa da ardi bakoitzak..." Baita esaten zaigu geroxeago "Hungarian ez dago transumantzia egiteko baldintza aproposik".
Batean izkiriatzen da intseminazio ordez inseminazio, baina bestean aitzitik eta illogikoki agertzen da izkiriaturik transumantzia ordez trantsumantzia. Non dago hemen logikarik eta razonamentua edo izan behar du akaso relatione inter bloke konsonantikoak illogiko eta inulergarri eta nebuloso, edo puntual kapritxoso arabera jaun urlia edo andere sandia?
Non dira hemen explikatzaileak? Explika dezatela guri zeren merezi du eta merezi dugu.
Monday, October 03, 2005
Ez du konkordatzen (edo falta zaio?)
Praxian askotan simplifikatzen dira horiek flexioak, hau da, euskaldunok gara praktikoagoak eta pragmatikoagoak (horixe gatik ere euskaldunik batzuk ez dute egiten euskaraz baizik darabilte dakiten erdara, edo espainola, frantzesa edo inglesa) diot praktikoagoak eta pragmatikoagoak ezi philologoak -argi dezadan, euskal philologoak- daroena uste, zorionaren handiz.
Halan, noiz nik irakurri nuen hau titularra "Singularra defendatzeari eman nahi diot geratzen zaizkidan urteak" ez nintzen deusekin konturatu -ez nuen ikusi ezer zeukanik txarto- eta ba dakit ere ze irakurri nuen barruko artikulu osoa, normal. Ikus Argia astekaria (14 or, nº 2008, 25 iraila 2005, non dago interviewa kin Bittor Kapanaga otxandiarra). Hori phrasea da skhematikoki nola izkiriatu bazen "amari eman nahi diot larrosak".
Ez naiz ni hasiko hori gatik (huts? hori gatik; nork dio dela falta bat?) ezen hak Bittor Kapanaga ez daki euskaraz edo txarto daki euskaraz otxandiarrak. Nire aldetik, Bittor, "aprobatua", ote du merezi Bittorrek -edo beste batek- suspenso?
Saturday, October 01, 2005
R letratik hasten lirateken hitzak, euskaraz
Hemen agertzen dut listea hon 2500 hitz inguru hon hitzak hasten liratekenak kin r letrea, euskaraz; da lista momentuz amaitu bakoa.
Hau listea da hartua hon nire liburu Euskarazko arrotzhitzak, baina listea dago aktualizatua' ere geroztik liburua publikatu an reeditionea 2001.
rabak (gastr.)
(raben ratione bat)
rabbinato
rabbino (hebr.)
(Jerusalem-eko Rabbino Handia)
rebobina(tu)
bobina(tu)
rebobinable
rebobinadore
rebobinagarri
rebobinante
rebobinatione
rebobinativo
rebobinativoki
rebobinatu
rebobinatuki
rad (dosi unitat.)
radar (ing.)
radia(tu)
radiable
radiagarri
radiante
radiaktivitate
radiaktivo
radiaktivoki
radiatione
eguzki radiotionea
radiatu
radial
radialki
radiatione
(Hawking-en radiationea)
radiesthesia
radiesthesista
radikal (lat.)
radikalki
radikalismo
-radikalismo
demokratikoa
radikaliza(tu)
radikalizable
radikalizagarri
radikalizante
radikalizatione
radikalizativo
radikalizativoki
radikalizatu
radio
radioaktivitate
radiodiffusione
radioastronomia
radioastronomiko
radioastronomikoki
radioastronomo
radiofaro
radiofrekuentzia
RF seinaleak
(radio frekuentzia
seinaleak)
radiofrekuentzial
radiofrekuentzialki
radiogalaxia
radiogramma
radioithurri
radiokommunika(tu)
radiokommunikable
radiokommunikagarri
radiokommunikante
radiokommunikatione
radiokommunikativo
radiokommunikativoki
radiokommunikatu
radiolaguntza
radiolaguntza systema
VOR (aeronautika)
Sistema de radioayuda
radiologia
radiologiko
radiologikoki
radiologo
radiometria
radiometriko
radiometrikoki
radiometrista
radiometro
radiophonia
radiophoniko
radiophonikoki
radiophonista
radiophono
radiorezeptore
radiorezeptivo
radiosonda
radiosteleskopiko
radiosteleskopista
radioteleskopio
radiotekhnika
radiotekhniko
radiotekhnikoki
radiotherapeuta
radiotherapeutiko
radiotherapeutikoki
radiotherapia
radiotherapista
radiotransistore
radiotransmisione
… ekipoak
radiotransmisore
radiotransmiti(tu)
radiotransmisible
radiotransmititu
radon (gas nobl.)
rafia (bot. Madag.)
rafia haria
rafting (kirola)
ragout (fr.)
rai (musik.)
raid (milit.)
raketa
raketista
rakhialgia (med.)
rakhialgiko
rakhialgikoki
rakhis (bot.)
rakhitiko
rakhitikoki
rakhitismo
rallye
ramadan (arab.)
ranchera (musik.)
ranchera (emaku.)
rancherada
ranchero
rancho edo
arrantxo
ranger (poliz.)
rango
rango militarra
ranking
rap (musik.)
rapa(tu)
ilea rapatu
rape
ilea rape ebaki
rappel
rapport
rasante (fr.)
rasta (musik.)
rastafari
rasu
-soldadu rasua
rasura(tu)
rasurable
rasuradore
rasuragarri
rasurante
rasuratione
rasurativo
rasuratu
ratifika(tu)
ratifikable
ratifikadore
ratifikagarri
ratifikante
ratifikatione
ratifikativo
ratifikativoki
ratifikatu
ratio (lat.)
rational
-arrational
-irrational
rationalki
rationalismo
rationalista
rationaliza(tu)
rationalizable
rationalizadore
rationalizagarri
rationalizante
rationalizatione
rationalizativo
rationalizativoki
rationalizatu
rationtinio
ravioli (it.) (gastr.)
rayon (zelloph.)
razismo
razista
razona(tu)
razonable
razonagarri
razonatu
razonamendu
- razonamendu
induktivoa
razzia
-razzia poliziala
re (nota musikala)
reabsorbi(tu)
reabsorbible
reabsorbigarri
reabsortione
reabsorbitu
readapta(tu)
readaptable
-irreadaptable
readaptadore
readaptagarri
readaptante
readaptione
readaptivo
readaptivoki
readaptatu
readjudika(tu)
readjudikable
readjudikagarri
readjudikante
readjudikatione
readjudikativo
readjudikativoki
readjudikatu
readmiti(tu)
-admiti(tu)
readmitible
readmitione
readmititu
reaffirma(tu)
reaffirmable
reaffirmadore
reaffirmagarri
reaffirmatione
reaffirmante
reaffirmativo
reaffirmativoki
reaffirmatu
reager(tu)
ager(tu)
reagergarri
reagertu
reagrupa(tu)
reagrupable
reagrupagarri
reagrupatione
reagrupante
reagrupativo
reagrupativoki
reagrupatu
reaktiona(tu)
reaktionable
reaktionagarri
reaktionante
reaktione
reaktiva(tu)
reaktivable
reaktivagarri
reaktivante
reaktivatione
reaktivativo
reaktivativoki
reaktivatu
reaktore
reaktore nuklearra
reaktualiza(tu)
reaktualizable
reaktualizadore
reaktualizagarri
reaktualizante
reaktualizatione
reaktualizativo
reaktualizativoki
reaktualizatu
real
irreal
real (Brasilgo dirua)
realki
realimenta(tu)
realimentable
realimentadore
realimentagarri
realimentatione
realimentativo
realimentativoki
realimentatu
realismo
irrealismo
realista
realitate
realitate virtuala
realitate soziala
realiza(tu)
realizable
irrealizable
realizadore
realizagarri
realizante
realizatione
realizativo
realizativoki
realizatu
reamputa(tu)
amputa(tu)
reamputable
reamputagarri
reamputatione
reamputativo
reamputativoki
reamputatu
reanima(tu)
reanimable
irreanimable
reanimadore
reanimagarri
reanimante
reanimatione
reanimativo
reanimativoki
reanimatu
rearma(tu)
arma(tu)
rearmable
rearmagarri
rearmatu
rearme
rearme hitlerianoa
reaukera(tu)
reaukerable
reaukaragarri
reaukerativo
reaukarativoki
reaukeratu
reaumur (fr.)
reaumur graduak
reaurki(tu)
reaurkigarri
reaurkikuntza
reaurkitu
reazal(du)
reazaldu
rebathaia(tu)
rebathaiatu
rebatti(tu)
rebattible
irrebattible
rebattigarri
rebattitu
rebidal(i)
rebobina(tu)
bobina(tu)
rebobinable
rebobinadore
rebobinagarri
rebobinante
rebobinatione
rebobinativo
rebobinativoki
rebobinatu
recital (lat.)
recitando (it.)
(musik.)
record (ing.)
record-man
redakta(tu)
redaktable
irredaktable
redaktagarri
redaktante
redaktatu
txarto redaktatua
redaktore
redaktore buruzagi
redefini(tu)
defini(tu)
redefinible
redifinigarri
redefinitione
redefinitivo
redefinitu
redelimita(tu)
delimita(tu)
redelimitable
redelimitadore
redelimitagarri
redelimitante
redelimitatione
redelimitativo
redelimitativoki
redelimitatu
redemptione
autoredemptione
redemptivo
autoredemptivo
redemptivoki
redemptore
Redemptorea
redemptorismo
redemptorista
rediffusione
diffusione
rediffusivo
redimensiona(tu)
dimensiona(tu)
redimensionable
redimensionadore
redimensionagarri
redimensionante
redimensionatu
redimi(tu)
redimible
redimigarri
redimitu
redistribuitu
redistributivo
redoi(tu)
doi(tu)
redondo (gastr.)
reduktible
irreduktible
reduktione
reduktionismo
reduktionista
reduktu
redunda(tu)
redundable
redundagarri
redundante
redundanteki
redundantzia
reduplika(tu)
duplika(tu)
reduplikable
reduplikadore
reduplikagarri
reduplikante
reduplikatione
reduplikativo
reduplikativoki
reduplikatu
reduzi(tu)
(velozitatea)
reduzible
reduzidore
reduzigarri
reduzione
reduzitu
reedifika(tu)
edifika(tu)
reedifikable
reedifikadore
reedifikagarri
reedifikante
reedifikatione
reedifikativo
reedifikativoki
reedifikatu
reedita(tu)
edita(tu)
reeditable
reeditadore
reeditagarri
reeditante
reeditatu
reeditatua
(separata)
reeditione
reeditore
reeduka(tu)
reedukable
reedukadore
reedukagarri
reedukante
reedukatione
reedukativo
reedukativoki
reedukatu
reegoki(tu)
reegokigarri
reegokitu
reelabora(tu)
elabora(tu)
reelaborable
reelaboragarri
reelaborante
reelaboratione
reelaborativo
reelaborativoki
reelaboratu
reemplazu
reemplaza(tu)
reemplazable
irreemplazable
reemplazagarri
reemplazante
reemplazatu
reerabil(i)
reerabilgarri
reerabili
reeraik(i)
reeraikigarri
reeraiki
reevangeliza(tu)
reevangelizable
reevangelizadore
reevangelizagarri
reevangelizatione
reevangelizativo
reevangelizativoki
reevengelizatu
reexamina(tu)
reexaminable
reexaminadore
reexaminante
reexaminativo
reexaminativoki
reexaminatu
reexplika(tu)
explika(tu)
reexplikable
reexplikagarri
reexplikatione
reexplikativo
reexplikativoki
reexplikatu
reexplota(tu)
reexplotable
reexplotadore
reexplotante
reexplotatione
reexplotativo
reexplotativoki
reexplotatu
reezarr(i)
ezarr(i)
reezargarri
reezarri
referendum
referente
referentzia
referentziak eskatu
referentzial
referentzialki
referi(tu)
referible
referigarri
referitu
refina(tu)
refinable
reginagarri
refinamendu
refinante
refinatu
refinatuki
refineria
refinolis
reflakta(tu)
reflaktable
reflaktadore
reflaktagarri
reflaktante
reflaktatione
reflaktativo
reflaktativoki
reflaktatu
reflekta(tu)
reflektable
reflektadore
reflektagarri
reflektante
reflektatione
reflektativo
reflektativoki
reflektatu
reflektore
reflexiona(tu)
reflexionable
reflexionagarri
reflexionatu
reflexione
reflexivo
reflexivoki
reflexo
reflexo
konditionatua
reflexologia
reflexologiko
reflexologikoki
reflexologo
reflexotherapeuta
reflexotherapeutiko
reflexotherapeutikoki
reflexotherapia
Reforma
Contrarreforma
reflota(tu)
flota(tu)
reflotable
reflotagarri
reflotante
reflotatione
reflotativo
reflotativoki
reflotatu
reforma
reforma
soziala
reforma
lutheranoa
reforma
kalvinista
reforma(tu)
reformable
reformadore
reformagarri
reformante
reformatorio
reformatorio
(gazteen)
reformatu
reformatuki
reformismo
reformista
reformula(tu)
reformulable
irreformulable
reformulagarri
reformulante
reformulatione
reformulativo
reformulativoki
reformulatu
refortzu
reforza(tu)
reforzable
reforzadore
reforzagarri
reforzativo
reforzativoki
reforzatu
refrakta(tu)
refraktable
refraktagarri
refraktante
refraktario
refraktarioki
refraktatione
refraktativo
refraktativoki
refraktatu
refraktometria
refraktometro
refrenda(tu)
refrendable
refrendagarri
refrendante
refrendatione
refrendativo
refrendativoki
refrendatu
refrendu
refreska(tu)
refreskable
refreskagarri
refreskante
refreskatu
refresko
refrigera(tu)
refrigerable
refrigeradore
refrigeragarri
refrigerante
refrigeratione
refrigerativo
refrigerativoki
refrigeratorio
refrigeratu
refrigeratuki
refrigerio
refunda(tu)
funda(tu)
refundable
refundadore
refundagarri
refundatione
refundatione
kommunista
refundatu
refundi(tu)
fundi(tu)
refundible
refundidore
refundigarri
refunditione
refunditu
refunditua
(platino)
refusiona(tu)
fusiona(tu)
refusionable
refusionagarri
refusionante
refusionatu
refusione
refuta(tu)
refutable
irrefutable
refutadore
refutagarri
refutante
refutatione
refutativo
refutativoki
refutatu
regasifika(tu)
gasifika(tu)
regasifikable
regasifikadore
regasifikagarri
regasifikante
regasifikatione
regasifikativo
regasifikativoki
regasifikatu
regasifikatuki
regata (it.)
regatak (veleroen)
regenera(tu)
regenerable
regeneradore
regeneragarri
regeneratione
regenerativo
regenerativoki
regeneratu
regeneratuki
regenta(tu)
regentable
regentadore
regentagarri
regentativo
regentativoki
regentatu
regente
regentzia
register (theatro)
regimen
regimen
(autoritarioa)
regimen rotativoa
regimen forala
regimentu (milit.)
regional
regionalki
regionalismo
regionalista
regionaliza(tu)
regionalizable
regionalizadore
regionalizagarri
regionalizante
regionalizatione
regionalizativo
regionalizativoki
regionalizatu
regione
regione akitanoa
registra(tu)
errekista(u)
errekistau etxea
registrable
registradore
registragarri
registrante
registratu
registratua (marka)
registro
regla
regla(tu)
reglable
reglaia
reglatu
irakaskuntza
reglatua
reglamenta(tu)
reglamentable
reglamentadore
reglamentagarri
reglamentatione
reglamentativo
reglamentativoki
reglamentatu
reglamentu
regletta (fr.)
regletta erretelatxo
regleta reglita
regrabadore
(informatika) DVD
regressione
regressioneak
regressivo
regressivoki
regula(tu)
desregula(tu)
regulable
irregulable
desregulable
reguladore
desreguladore
regulagarri
regulante
regular
regularitate
regularki
regulatione
regulativo
regulativoki
regulatu
regulariza(tu)
regularizable
regularizadore
regularizagarri
regularizante
regularizatione
regularizativo
regularizativoki
regularizatu
regulo
rehabilita(tu)
rehabilitable
rehabilitadote
irrehabilitable
rehabilitante
rehabilitatione
rehabilitativo
rehabilitativoki
rehabilitatu
rehar(tu)
rehargarri
rehartu
reharagi(tu)
haragi(tu)
reharagigarri
reharagitu
rehorni(tu)
rehornidura
rehornigarri
rehornitu
rehydrata(tu)
hydrata(tu)
rehydratable
rehydratadore
rehydratagarri
rehydratante
rehydratantea
(krema)
rehydratatione
rehydratatu
reimplanta(tu)
implanta(tu)
reimplantable
reimplantagarri
reimplantatione
reimplantatu
reimpresso
impresso
reimpressore
reimpressione
reimprimi(tu)
imprimi(tu)
reimprimible
reimprimigarri
reimprimitu
reinkarna(tu)
reinkarnable
reinkarnagarri
reinkarnante
reinkarnatione
reinkarnativo
reinkarnativoki
reinkarnatu
reinkorpora(tu)
inkorpora(tu)
reinkorporable
reinkorporadore
reinkorporagarri
reinkorporante
reinkorporatione
reinkorporativo
reinkorporativoki
reinkorporatu
reinserta(tu)
inserta(tu)
reinsertable
reinsertagarri
reinsertante
reinsertione
reinsertivo
reinsetivoki
reinsertatu
reinstalla(tu)
installa(tu)
reinstallable
reinstalladore
reinstallagarri
reinstallante
reinstallatione
reinstallativo
reinstallativoki
reinstallatu
reinstaura(tu)
instaura(tu)
reinstaurable
reinstauradore
reinstauragarri
reinstaurante
reinstauratione
reinstaurativo
reinstaurativoki
reinstauratu
reintegra(tu)
sozietatean
reintegratu
integra(tu)
reintegrable
reintegradore
reintegragarri
reintegrante
reintegratione
reintegratione
forala
reintegrativo
reintegrativoki
reintegratu
reintegro
reintegro osoa
reinterpreta(tu)
interpreta(tu)
reinterpretable
reinterpretadore
reinterpretagarri
reinterpretatione
reinterpretativo
reinterpretativoki
reinterpretatu
reinvadi(tu)
invaditu
reinvadible
reinvadigarri
reinvaditu
reinvatione
reinventa(tu)
inventa(tu)
reinventable
reinventadore
reinventagarri
reinventatione
reinventativo
reinventativoki
reinventatu
reipini
reirakurr(i)
reirik(i)
iriki
reirikigarri
reiriki
reirikiera
reitera(tu)
reiterable
reiteradore
reiteragarri
reiterante
reiteratione
reiterativo
reiterativoki
reiterativoki
(eskatu)
reiteratu
reiteratua
(reivindikatione)
Reiteratuki
reinventa(tu)
inventatu
reinventable
inreinventable
reinventagarri
reinventatu
reivindika(tu)
reivindikable
reivindikadore
reivindikagarri
reivindikate
reivindikatione
reivindikativo
reivindikativoki
reivindikatu
reizkiria(tu)
izkiriatu
reizkiriable
inreizkiriable
reizkiriagarri
reizkiriatione
reizkiriativo
reizkiriativoki
reizkiriatu
rekalifika(tu)
kalifika(tu)
rekalifikable
rekalifikadore
rekalifikagarri
rekalifikante
rekalifikatione
rekalifikativo
rekalifikativoki
rekalifikatu
rekalka(tu)
rekalkable
rekalkadore
rekalkagarri
rekalkatione
rekalkativo
rekalkativoki
rekalkatu
rekambia(tu)
kambia(tu)
rekambiable
rekambiagarri
rekambiatu
rekambio
rekapazita(tu)
rekapazitable
rekapazitagarri
rekapazitatione
rekapazitativo
rekapazitativoki
rekapazitatu
rekapitula(tu)
rekapitulable
rekapituladore
rekapitulagarri
rekapitulante
rekapitulatione
rekapitulativo
rekapitulativoki
rekapitulatu
rekarga
karga
rekarga(tu)
rekargable
rekargableak
(pilak, batteriak)
irrekargable
rekargadore
rekargagarri
rekargante
rekargatu
rekautxuta(tu)
rekautxutable
rekautxutagarri
rekautxutatione
rekautxutatu
rekete
reketeak
(euskal)
reklama(tu)
reklamable
reklamadore
reklamagarri
reklamante
reklamatione
reklamativo
reklamativoki
reklamatu
reklamo
(kommertzial)
reklasifika(tu)
klasifika(tu)
reklasifikable
reklasifikadore
reklasifikagarri
reklasifikante
reklasifikatione
reklasifikativo
reklasifikativoki
reklasifikatu
reklasifikatuki
reklusiak
(Egyptoko aszetak)
rekluso
rekoka(tu)
koka(tu)
rekokable
rekokagarri
rekokatu
rekombinatu
rekompensa
rekompensa(tu)
rekompensable
rekompensadore
rekompensagarri
rekompensante
rekompensatione
rekompensativo
rekompensativoki
rekompensatu
rekomponi(tu)
rekomponible
rekomponitu
rekompositione
rekompositivo
rekompositivoki
rekonfigura(tu)
konfigura(tu)
rekonfigurable
rekonfiguradore
rekonfiguragarri
rekonfigurante
rekonfiguratione
rekonfigurativo
rekonfigurativoki
rekonfiguratu
rekonforta(tu)
rekonfortable
rekonformadore
rekonformagarri
rekonformante
rekonformatione
rekonformativo
rekonformativoki
rekorformatu
rekonquista
konquista
rekonquista(tu)
rekonquistable
irrekonquistable
rekonquistadore
rekonquistagarri
rekonquistatu
rekonsidera(tu)
konsidera(tu)
rekonsiderable
rekonsideragarri
rekonsideratione
rekonsiderativo
rekonsiderativoki
rekonsideratu
rekonstrui(tu)
konstrui(tu)
rekonstruible
irrekonstruible
rekonstruidore
rekonstruigarri
rekonstruitu
rekonstruktione
rekonstruktivo
rekonstruktivoki
rekonsvaleszente
rekonsvaleszentzia
rekonversione
rekonverti(tu)
rekonvertible
rekonvertidore
rekonvertigarri
rekonvertivo
rekonvertivoki
rekonvertitu
rekonzeptual
rekonzeptualiza(tu)
konzeptualiza(tu)
rekonzeptualizable
rekonzeptualizadore
rekonzeptualizagarri
rekonzeptualizante
rekonzeptualizatione
rekonzeptualizativo
rekonzeptualizativoki
rekonzeptualizatu
rekonzeptualki
rekonzilia(tu)
rekonziliable
rekonziliadore
rekonziliagarri
rekonziliante
rekonziliatione
rekonziliativo
rekonziliativoki
rekonziatu
rekonzialatuki
rekrea(tu)
ideiak rekreatu
rekreable
rekreagarri
rekreante
rekreatione
rekreativo
rekreativoki
rekreatu
rekruta (fr.)
rekruta(tu)
rekrutable
rekrutadore
rekrutagarri
rekrutante
rekrutatione
rekrutativo
rekrutativoki
rekrutatu
rekta
rekta kosekanteak
rekta sekanteak
rekta numerikoa
rektangular
rektangularki
rektangulu
rektifika(tu)
rektifikable
irrektifikable
rektifikadore
rektifikagarri
rektifikante
rektifikatione
rektifikativo
rektifikativoki
rektifikatu
rektifikatu hutsak
rektifikatu motorea
rektifikatuki
rektoratu
vizerektoratu
rekto (anatom.)
rektotik operatu
rektum (anat.)
rektore
vizerektore
rekupera(tu)
rekuperable
irrekuperable
rekuperadore
rekuperagarri
rekuperante
rekuperatione
rekuparativo
rekuperativoki
rekuperatu
rekusa(tu)
rekusable
irrekusable
rekusadore
rekusagarri
rekusante
rekusatione
rekusativo
rekusativoki
rekusatu
relantiza(tu)
relantizable
relantizadore
relantizagarri
relantizante
relantizatione
relantizativo
relantizativoki
relantizatu
relata(tu)
relatable
irrelatable
relatagarri
relatante
relatatu
relationa(tu)
relationable
relationadore
relationagarri
relationatu
relatione
relatione
(reziprokoak)
relativismo
relativista
relativitate
relativitatearen
theoria
relativiza(tu)
relativizable
relativizadore
relativizagarri
relativizatione
relativizativo
relativizativoki
relativizatu
relativizatuki
relativo
relativoki
relatore
relatu
relevante
relevanteki
relé (fr.) (elekt.)
releak izorratu
relevantzia
religioso
zeremonia
religiosoa
reliquia
reliquiario
reluktante
reluktanteki
reluktantzia
rem (dosi unitatea)
remanente
remanente
ekonomikoa
remanentzia
remata(tu)
rematatu
(baloia buruz)
rematable
rematadore
rematagarri
rematante
rematatu
remate
remedio
remedio
inffektivoak
rememora(tu)
rememorable
rememoradore
rememoragarri
rememorante
rememoratione
rememorativo
rememorativoki
rememoratu
rememoratuki
remilitariza(tu)
militariza(tu)
remilitarizable
remilitarizadore
remilitarizagarri
remilitarizante
remilitarizatione
remilitarizativo
remilitarizativoki
remilitarizatu
remilitarizatuki
remineraliza(tu)
esmaltea remineralizatu
remineralizable
remineralizadore
remineralizagarri
remineralizante
remineralizatione
remineralizativo
remineralizativoki
remineralizatu
reminiszente
reminiszentzia
remittente
remitti(tu)
remittible
remittitu
remodela(tu)
modela(tu)
remodelable
remodeladore
remodelagarri
remodelante
remodelatione
remodelativo
remodelativoki
remodelatu
remodelatuki
remolkadore (bark.)
remonta(tu)
remontable
remontagarri
remontatu
remonte
remontez jokatu
remontista
remoto
volumen remotoa
removi(tu)
removilble
irremovible
removigarri
removitu
remunera(tu)
remunerable
remuneradore
remuneragarri
remunerante
remuneratione
remunerativo
remunerativoki
remuneratu
remuneratuki
renaissance (fr.)
renegozia(tu)
negozia(tu)
renegoziable
renegoziadore
renegoziagarri
renegoziante
renegoziatione
renegoziativo
renegoziativoki
renegoziatu
renegoziatuki
reno (zool.)
renova(tu)
renovable
irrenovable
renovadore
renovagarri
renovante
renovatione
renovativo
renovativoki
renovatu
renovatuki
renta
renta per capita
rentabilitate
rentabiliza(tu)
rentabilizable
rentabilizadore
rentabilizagarri
rentabilizante
retabilizatione
rentabilizativo
rentabilizativoki
rentabilizatu
rentabilizatuki
rentable
rentableki
rentismo
rentista
reordena(tu)
ordena(tu)
reordenable
reordenagarri
reordenante
reordenatione
reordenativo
reordenativoki
reordenatu
reordenatuki
reorganiza(tu)
organiza(tu)
reorganizable
reorganizadore
reorganizagarri
reorganizante
reorganizatione
reorganizativo
reorganizativoki
reorganizatu
reorganizatuki
reorienta(tu)
orienta(tu)
reorientable
reorientadore
reorientagarri
reorientatione
reorientativo
reorientativoki
reorientatu
reorientatuki
repara(tu)
reparable
irreparable
reparadore
reparadoreak
(monja)
reparagarri
reparatione
reparativo
reparativoki
repartu
reparti(tu)
repartible
repartidore
repartigarri
repartitione
repartitivo
repartitivoki
repartitu
repatria(tu)
repatriable
repatriadore
repatriagarri
repatriante
repatriatione
repatriativo
repatriativoki
repatriatu
repentista (Kuba)
glossadore
(improvisadoreak)
reperkussione
reperkuti(tu)
reperkutible
reparkutidore
reperkutigarri
reperkutivo
reperkutivoki
reperkutitu
repertorio
repertorio
(musikala)
repertorium
repeti(tu)
repetible
irrepetible
repetidore
repetigarri
repetitione
repetitivo
repetitivoki
repetitu
replantea(tu)
plantea(tu)
replanteable
irreplanteable
replanteagarri
replanteatione
replanteativo
replanteativoki
replanteatu
replega(tu)
tropak replegatu
replegable
replegadore
replegagarri
replegatione
replegatu
replegatuki
repliege
replika
replika
(pinturen)
replika(tu)
replikable
irreplikable
replikagarri
replikante
replikatu
repobla(tu)
repoblatione
poblatione
repoblatu
repoker
repolariza(tu)
polarizatu
repolarizable
repolarizagarri
repolarizante
repolarizatione
repolarizativo
repolarizativoki
repolarizatu
reportaia
reporter
reporterismo
reportero
repositiona(tu)
positiona(tu)
repositionable
repositionadore
repositionagarri
repositionante
repositionatione
repositionativo
repositionativoki
repositionatu
repositionatuki
reposta(tu)
repostatu
(avionak)
repostable
repostadore
repostagarri
repostante
reposteria
repostero
repproba(tu)
repprobable
repprobableki
repprobadore
repprobagarri
repprobante
repprobatione
repprobativo
repprobativoki
repprobatu
representa(tu)
representable
representadore
representagarri
representante
representatione
representatione
graphikoa
representativo
representativoki
representativismo
representativista
representativitate
representatu
repressalia
repressaliak
repressione
repressivo
repressivoak
(gorputz)
repressivoki
repressore
reprimenda
reprimi(tu)
reprimible
reprimidore
reprimigarri
reprimitu
reprimituki
reprise (fr.) (autom.)
reproba(tu)
reprobable
reprobadore
repribagarri
reprobatione
reprobativo
reprobativoki
repribatu
reproduktione
reproduktione
artistikoak
reproduktione
sexual assistitua
reproduktivo
reproduktivoki
reproduktore (inform.)
reproduzi(tu)
produzi(tu)
reproduzible
irreproduzible
reproduzigarri
reproduzione
reproduzitu
reprographia
reprographiko
reprographikoki
reprographo
repta(tu)
reptil
reptilak
Republika Popular
Txinoa
Republika
republika(tu)
republikable
republikagarri
republikatione
republikatu
artikulu
(republikatua)
republikanismo
republikano
repudia(tu)
repudiatu
(andrea)
repudiable
irrepudiable
repudiadore
repudiagarri
repudiante
repudiatu
repulsa
repulsivo
repulsivoki
reputa(tu)
reputable
reputadore
reputagarri
reputante
reputatione
reputativo
reputativoki
reputatu
requerimendu
requeri(tu)
requerigarri
requeritu
requiem
requisitione
requisitivo
requisitivoki
requisitore
requisitu
resalta(tu)
resaltable
resaltadore
resaltagarri
resaltatione
resaltativo
resaltativoki
resaltatu
resaltatuki
resalte
resarva (milit.)
resarva(tu)
reservable
reservadore
reservagarri
reservante
reservatio mentalis
reservatione
reservativo
reservativoki
reservatu
reservatuki
reservismo
reservista
residente
residentzia
residentzial
residi(tu)
residual
residualak (ur)
residualki
resigna(tu)
resignable
resignagarri
resignatione
resignativo
resignativoki
resignatu
resignatuki
resistente
resistenteki
resistentzia
resistentzia
(armatua)
resistentzia
(pasivoa)
resisti(tu)
resistible
irresistible
(gogo)
resistigarri
resistitu
resoluble
irresoluble
resolutione
resolutu
resolvi(tu)
resolvible
irresolvible
resolvigarri
resolvitu
resolvitua
(problema)
resonate
resonantzia
resonantzia
(akustukoa)
resoziliza(tu)
resozializable
resozializagarri
resozializante
resozializatione
(resozializatione
therapeutikoa)
resozializatu
respektivo
respektivoki
respektuz
respeta(tu)
respetable
respetableki
respetagarri
respira(tu)
respirable
irrespirable
respiratione
respiratorio
respiratorioak
(problema)
ressorte (fr.)
restaura(tu)
restaurable
irrestaurable
restauradore
Gartzia Ramirez
Nafarroako errege
Restauradorea
restauragarri
restaurante (fr.)
restaurante
(vegetarianoa)
restauratione
restauratione
borbonikoa
Restaurationea
restaurativo
restaurativoki
restauratu
restauratua
(jauregi medieval)
restauratuki
restitui(tu)
restituible
irrestituible
restituigarri
restituiente
restituitione
restituitivo
restituitivoki
restituitu
restop
restriktione
restriktione
(kreditivoa)
restriktivo
restriktivoki
restringi(tu)
restringible
restringidore
restringigarri
restringitu
restringituki
resultante
resultante
algebraikoa
resultagarri
resultatu
resumen
resumi(tu)
resumible
irresumible
resumidore
resumigarri
resumitu
resumituki
resurrektione
resuszita(tu)
resuszitable
irresuszitable
resuszitadore
resuszitagarri
resuszitante
resuszitatu
resveratrol
reszindi(tu)
reszindible
irreszindible
reszindidore
reszindigarri
reszinditione
reszinditivo
reszinditivoki
reszinditu
reszindituki
retablo
retablo barrokoa
retal
retardatario
reten
reten militarra
reteni(tu)
retenible
irretenible
retenidore
retenigarri
retentione
retentione poliziala
retentivo
retentivoki
retenitu
retest
test-retest
retikular
retikularki
retikulu
retina
retinitis
retinoblastoma
retrakta(tu)
retraktable
irretraktable
retraktadore
retraktagarri
retraktante
retraktil
retraktione
retraktivo
retraktivoki
retraktatu
retraktatuki
retratistika
retratistika
flamenkoa
retrato / erretratu
retransmiti(tu)
retransmisible
irretransmisible
retransmitigarri
retransmititu
retreta (milit.)
retribui(tu)
retribuible
irretribuible
retribuidore
retribuigarri
retribuitu
retribuituki
retributione
retributivo
retributivoki
retro- (lat.)
retroaktione
retroaktiona(tu)
proaktua(tu)
retroaktionable
retroaktionadore
retroaktionagarri
retroaktionante
retroaktionatu
retroaktua(tu)
retroaktuable
retroaktuante
retroaktuatione
retroaktuatu
retroalimenta(tu)
alimenta(tu)
retroalimentable
retroalimentadore
retroalimentagarri
retroalimentatione
retroalimentativo
retroalimentativoki
retroalimentatu
retroeroan
retroethorri / retrojoan
retrographia
retrographiko
retrographikoki
retrographo
retrogressigarri
retrogressione
retrogressivo
progressivo
regressivo
retrogressivoki
retroillumina(tu)
retroilluminable
retroilluminadore
retroilluminagarri
retroilluminante
retroilluminatione
retroilluminativo
retroilluminativoki
retroilluminatu
retroitzul(i)
retroitzulgarri
retroitzuli
retroitzulkor
retrojoan / retroethorri
retrokursivo
retrokursivoki
retroprojektore
opakoen
retroprojektorea
retroprospektiva
retroprospektivo
retropospektivoki
retrosalmenta
retrospektione
retrospektiva
retrospektivo
retrospektivoki
retrotransmissione
retrotransmissore
retrotransmiti(tu)
retrotransmitible
retrotransmitigarri
retrotransmitivo
retrotransmitivoki
retrotransmititu
retroversione
retroviral
antiretroviral
retroviralki
retroviriko
retrovirikoki
retrovirus
retrovisore
retrovisorea
(autoaren)
reunifika(tu)
unifika(tu)
reunifikable
irreunifikable
reunifikadore
reunifikagarri
reunifikante
reunifikatione
reunifikativo
reunifikativoki
reunifikatu
reunifikatua
(Alemania)
reunifikatuki
revalida
revalida
elementala
revalida(tu)
revalidable
irrevalidable
revalidagarri
revalidatione
revalidativo
revalidativoki
revalidatu
revalidatuki
revaloriza(tu)
revalorizable
irrevalorizable
revalorizadore
revalorizagarri
revalorizante
revalorizatione
revalorizativo
revalorizativoki
revalorizatu
revantxa
revantxismo
revantxista
revela(tu)
revelable
irrevelable
reveladore
revelagarri
revelante
revelatione
revelativo
revelativoki
revelatu
reverendo
reverente
reverentzia
reverentzial
reversibilitate
reversible
irreversible
reversibleki
reverso
reveztimendu
reveztimendu
(ideologikoa)
revezti(tu)
vezti(tu)
reveztible
reveztigarri
reveztitu
revindika(tu)
(soberania
nationala)
revindikable
irrevindikable
revindikadore
revindikagarri
revindikante
revindikatione
revindikatione
pendienteak
revindikativo
revindikativoki
revindikatu
revisa(tu)
revisable
irrevisable
revisadore
revisagarri
revisatu
revisione
revisione
tekhnikoa
revisionismo
revisionista
revisore
visore
revitaliza(tu)
vitaliza(tu)
revitalizable
irrevitalizable
revitalizadore
revitalizagarri
revitalizante
revitalizatione
revitalizativo
revitalizativoki
revitalizatu
revitalizatua
(sektore)
revival (ing.)
revivalismo
revivalista
revivifica(tu)
revivifikable
revivifikagarri
revivifikante
revivifikatione
revivifikativo
revivifikativoki
revivifikatu
revoka(tu)
revokable
irrevokable
revokadore
revokagarri
revokatione
revokativo
revokativoki
revokatu
revokatuki
revolutiona(tu)
revolutionable
revolutionadore
revolutionagarri
revolutionante
revolutionatu
revolutionatua
(motore)
revolutione
Revolutione
Sovietikoa
revolver (arma)
revulsivo
revulsivoki
rezeptibilitate
rezeptible
rezeptione
rezeptivo
rezeptivoki
rezeptore
emisore
rezessione
rezessivo
rezessivoki
rezesso
reziproko
reziprokoki
reziprozitate
rezita(tu)
rezitable
irrezitable
rezitadore
rezitagarri
rezitante
rezitatione
rezitativo
rezitativoki
rezitatu
rezitatua
(poema)
rezykla(tu)
rezyklable
irrezyklable
rezykladore
rezyklagarri
rezyklatione
rezyklativo
rezyklativoki
rezyklatu
rhapsoda
rhapsodia
rhapsodiko
rhapsodikoki
rhapsologia
rhapsologiko
rhapsologo
Rhenania (alem.)
rhenio (khym.)
rheologia
rheologiko
rheologikoki
rheologo
rheometria
rheometriko
rheometrikoki
rheometro
rheostato
thermostato
rhetorika
rhetoriko
rhetorikoki
rheuma
rheumatiko
rheumatikoki
rheumatismo
rheumatologia
rheumatologiko
rheumatologikoki
rheumatologo
rhinenzephalo
(anatom.)
rhinitis (pharm.)
rhinolalia
rhinolaliko
rhinolalikoki
rhinologia
rhinologiko
rhinologikoki
rhinologo
rhinopharinge
rhino + pharinge
rhinopharingologia
rhinopharingologiko
rhinopharingologikoki
rhinopharingologo
rhinopharingitis
rhinopitheko
rhino + pitheko
rhinoplastia
rhinoplastiko
rhinoplastikoki
rhinoskopia
rhino + skopia
rhinoskopiko
rhinoskopikoki
rhinoskopio
rhino + skopio
rhinozero (zool.)
rhino + kero
sudur + adar
rhinozephalo
rhino + kephalo
sudur + buru
rhinozerotido (zool.)
rhizoma (bot.)
rhizomatiko
rhizomatikoki
rhizophagia
rhizophagiko
rhizophagikoki
rhizophago
rhizopodo (zool.)
rhizotaxis
rho (letra grekoa)
rhododendro
rhombiko
rhombikoki
rhombo
rhomboedro
rhomboidal
rhomboidalki
romboide
rhuibarbo (Bot.) (sukal.)
rhythmiko
rhythmikoki
rhythmo
rial (moneta / Iran)
riboflevina (vitam.)
ribonukleiko (azido)
rictus (med.)
ridikuliza(tu)
ridikulizable
ridikulizadore
ridikulizagarri
ridikulizante
ridikulzatione
ridikulizativo
ridikulizativoki
ridikulizatu
ridikulo
rifa
rifa(tu)
rifatu
rigore
rigorismo
rigorista
rigurositate
riguroso
rigurosoki
ring (box.)
risma (arab.)
risotto (gastron.)
ritardando (mus.)
rito
rito orthodoxoa
vudu ritoa
ritual (lat.)
ritual romanoa
ritualki
ritualismo
ritualista
ritualiza(tu)
ritualizable
ritualizadore
ritualizagarri
ritualizante
ritualizatione
ritualizativo
ritualizativoki
ritualizatu
rival
rivalitate
rivaliza(tu)
rivalizable
rivalizagarri
rivalizatione
rivalizativo
rivalizativoki
rivalizatu
rizina
rizina hautsa
roadmapping
Robinson
robinsonada
robot (slav.)
robotika
robotiko
robotikoki
robotiza(tu)
robotizable
robotizadore
robotizagarri
robotizante
robotizatione
robotizativo
robotizativoki
robotizatu
robusita (khym.)
rocambolesco
(personaia)
rock an roll (ing.)
rockera (femen.)
rockerada
rockero (mask.)
rodeo (esp.)
rogativa
prerrogativa
rogativo
rokodromo
roko + dromo
rokoko (fr.)
(arte styloa)
Rol
roleo (arkitek)
roller
rolleski (sport)
relleskiadore
romanes (hizk.)
romaniko
romanista (hist.)
romanismo
romanistika
romanistiko
romanistikoki
romaniza(tu)
desromaniza(tu)
romanizable
romanizadore
romanizagarri
romanizante
romanizatione
romanizativo
romanizativoki
romanizatu
romanizatuki
Romano
(persona izena)
romantiko
romantiko
romantikoki
romantikoide
romantiza(tu)
romantizable
romantizadore
romantizagarri
romantizante
romantizatione
romantizativo
romantizativoki
romantizatu
romantizismo
rondalla
(esp. / musik.)
rosetta
roska
roska(tu)
desroska(tu)
roskable
roskadore
roskagarri
roskatu
rota(tu)
rotafex
rotagarri
rotante
(pieza rotantea)
rotatione
rotativa
(Egunkariaren)
rotativo
rotativoki
rotatu
rotavatore (nekazar.)
rotazismo
(rotazismo
guturala)
(rotazismo
velarra)
rotring
rotula(tu)
rotulable
rotuladore
rotulagarri
rotulante
rotulatione
rotulativo
rotulativoki
rotulatu
rotulo
rouletta (fr.)
(heriotzaren
rouletta)
roulotte (fr.)
round (box.)
roussaeuniano
router (tekhnolog.)
royalty (ing.)
rubi (miner.)
rubia (kolorez)
rubidio
rubio (kolorez)
rublo (russ.)
rubonukleiko
( rubonukleikoa
azidoa)
rudimentario
rudimentu
rudeza
rudo (lat.)
rugby (ing.)
rugby jokoa
rugbylari
ruin
ruina
ruina medievalak
ruina(tu)
ruinak
ruina deklaratu
ruinatzat deklaratu
ruinatzat jo
ruinoso
ruletta (fr.)
edo
rouletta
ruloak
(adatsean)
rum (malai. – ing.)
rumba (esp.)
rumboso
rummy (ing.) (jok.)
runa
(kharaktereak)
rudimentario
rudimentu
rupia (indost.)
ruptura
ruptura demokratikoa
rural
ruralismo
ruralista
ruralki
ruraliza(tu)
ruralizable
ruralizadore
ruralizagarri
ruralizante
ruralizatione
ruralizativo
ruralizativoki
ruralizatu
ruralizatuki
Russia
russifika(tu)
russifikable
russifikadore
russifikagarri
russifikante
russifikatione
russifikativo
russifikativoki
russifikatu
russo
russoa (zirku)
russa
russophono
(Moldavia)
russula (bot.)
rustika
rustiko
rustikoki
rustizitate
ruthenio (khym.)
rutina
rutinario
rutinarioa
(bizimodu)
rutinarioki
Datea hon noiz sartu da hitzik azkenengoz
2005 iraila 25
Thursday, September 29, 2005
Ezarri diezaiekete
Holako euskara entzutea egiten zaigu gogor eta arrotz. Izanik zorionez forma errazagoak eta naturalagoak an euskara -an euskara real soziologikoa eta ere izkiriozkoa-, zergatik behar dira erabili holakoak? Nolakoak diezaiekete eta diezaizkiekete? Izanik aukeran eta eskura jendeartean formak hon nola ezartzen ahal diete eta ezarri ahal diete, zergatik ez erabili hauek? Nork ez du hobeto ulertzen eta ESATEN: 20 urteko kartzela zigorra ezarri ahal diete edo 20 urteko kartzela zigorra ezartzen ahal diete?
Entzuleoi -publikoari- zor zaigu ere errespetua.
Wednesday, September 28, 2005
Irakurri zuek gure partez
Euskaldun askori, lar euskalduni, egiten zaio irakurtzea euskaraz gaitz, lar gaitz eta batzuri kasik impossible. Errua eta ondorioz akaso kulpabilitatea norena ote da? Zer parte ote du hemen hak status eta hak corpus? Statusak eta corpusak? Ote da hutsik nagikeria kontua, konzienziatione lar eskasa? Ote da dugula konzienziatione nivel gutiagoa ezi behar duguna? Euskaldunak dakitenak euskara "perfektuki" edo esanik beste era batera "normal traba gabe", nola da possible ez hurreratzea ere euskarazko edozein texturi? Zeren hori, generalki, egia garbia da.
Ez al da hau aztertzeko, examinatzeko, analyzatzeko eta ... ondorioz -dagokigunok- neurriak hartzeko?
Monday, September 26, 2005
Inglesa hobeto ulertzen duket ezi euskara
Gero ikusi dut ze paragrapho hori da inglesean "Security gained from retention may be illusory, as it is likely that traffic data that is associated to one individual may actually be linked to activity taken by another, or by a process that is unrelated to the activities of that user". Komparatzen ba dugu bi textuak ikusi ahal dugu ze bai ba dute elkarren relationerik eta antzik baina (eta hau da gravea) direla differenteak emanik information differentea altetik kontenitua eta aldetik forma eta rhythmo diskursivoa.
Hain da niretzat gravea ze izanik ni oraitsu hasiberri naizen bat ikasten inglesa -ez da oraino bi urte hasi nintzala- ezen ulertzen dut hobeto ingles textua ezi euskarazkoa. Ez dakit zer pasatzen zaion edo euskarari edo niri, Erramuni. Ote da realitate fiktitioa, mamu hutsak eta eldarnioak?
Sunday, September 25, 2005
Polizia transexualak
Berria egunkariak (domekea 25 iraila 2005, Gaiak 26 or, erredakzioa) izkiriatua da goiko linean Polizia transexualak eta beheko linean jazartzen ari da AEBetan, osorik Polizia transexualak jazartzen ari da AEBetan. Nik lehenengoan ez dut harrapatu, besteek ez dakit, zeren ez da egiten kritikarik sekula santan ez bada esateko gagoz guziok alde euskararen.
Guziok -tira, oraino batzuk antza ez- ba dakigu ze informativoki effektivoago da ha strukturea SVO (subjektua, verbua, objektua) ezi ha strukturea SOV (subjektua, objektua, verbua). Orduan zegatik, normalean, ez darabilgu nagusiki eta preferenteki strukturarik onenak? Ezin dut ulertu. Ba dirudi ezen batzuri berdin zaie ea textua da ulergarri, ilun edo osoro inulergarri.
[Gainera zergatik ez da izkiriatu trantsexual ordez izkiriatu transexual? (n + s = nts), ala ez?]
Friday, September 23, 2005
Zer luke txarrik? Edo ote luke onik ezer?
Zer zukeen txarrik edo onik balitz izkiriatu ezen ABDESLAM OMAR Presidentea hon Afapredesa Saharako preso eta desagertuen senideen elkartekoa ? Ez ote luke asko lagunduko horrek? Zein arrazoi egon liteke horren kontra? Zer diote responsableek buruz hau thema importante eta transzendental hau?
Burla eginez bezala euskal irakurleari
Thursday, September 22, 2005
Problemarik ba dago, inkluso komparaketaz kanpo
Lehenengoan (Akusatuak epaiketatik bota dituzte") ez daukat ezer kommentatzeko, baina bai bigarrenean (epaiketa "fartsa" dela salatzeagatik"). Lehenago ezi kommentarioa, beste zerbait tartean.
Jesus Rubio professore universitarioak kommentatzen du guri, emanik arrapostua Josu Lavin euskalzaleari (barka, baina ez dut ikasi oraino egiten linkak), ondokoa:
Niretzat argi dago ezen hau:
Autorretrato de una mujer que ha dedicado su vida a la pintura.
da irakurgarriago eta guztiago ezi hau:
Bizitza pinturari dedikatu dion emakumearen autorretratua.
Nik orokorrean nahiago izaten dut egitea konparazioa kin gaztelaniazko bertsioa, zeren horrela inork ez dit esango ezen euskarazko saioa ez da euskara. Jakina ez dela euskara estandarra, baina kontua da argitzea ezen existitzen da arazo konparatibo bat; kontua da ezen kontura gaitezen ezen existitzen dira estruktura batzuk zein baitira ahaltsuagoak ezi besteak, eta estruktura antikomunikatiboekin beti egonen garela kritikoki mugatuak respektu egoera non erabiltzen ditugu estruktura komunikatiboagoak. Gainera, kontua da ikus dezagun zein izan behar den gure helburua (hizkuntza garatua nahi badugu).
Hor amaitu da kommentarioa hon Jesus Rubio dioskula existitzen da arazo komparativo bat. Batzutan ikusten ahal dira differentziak artean struktura differenteak (ez dakit zelan evitatu redundantzia hau) errazago artean bi hizkuntza differentetan redaktaturiko sententziak ezi hizkuntza berean redaktatuetan. Baina batzutan struktura batzuen maingutasuna ikusi ahal da ere gabe komparatu bi hizkuntza differente, nola orai agertuko dut, joanik berriz hasierara hon artikulua.
Nioen hasieran ze ba dut kommentatzekorik buruz bigarren partea (epaiketa "fartsa" dela salatzeagatik"). Hemen bigarren parte hontan itxaron behar da harik azkena (...gatik) jakiteko zein da horren zergatia edo kausea. Beste hizkuntza batera joan gabe ere bila komparaketea ikusten dugu hor klarki ze ba dago hor strukturan maingutasun deseroso bat. Izkiriatu izan balitz "Akusatuak epaiketatik bota dituzte gatik salatu epaiketea dela "farsa" bat" edo "Akusatuak epaiketatik bota dituzte zeren salatu dute epaiketea dela "farsa" bat" edo "Akusatuak epaiketatik bota dituzte ze salatu dute epaiketea dela "farsa" bat ", izan balitz izkiriatu ez legoke konforme hainbat jaun eta andere.
Wednesday, September 21, 2005
Ibilbide labyrinthikoa hon Larraun ibaia
Niri kostatu zait sano ulertzea baina azkenean ia uzten dudala impossibletzat, azkenean diot, ulertu ahal izan dut: Iribastik hasita Larraun ibaiak bere ibilbidea egiten du harik (artio) elkartu Arakilekin.
Gabe deskansu possiblerik edo kin deskansu tarteak
Ohartu naiz' nola hori irakurtzeko behar da irakurri guzia oso-osoan, gabe pausarik eta atsenik. Gabe pausarik lerrokada edo phrase osoan. Zeren noiz irakurtzen duzu "Bizitza pinturari" ba dakizu ze segitu behar duela oraino eta ez da amaitu, gero segituz duzunean irakurtzen "eskaini dion" ere berdin' ba dakizu ze dago amaitu gabe, geroago "emakumearen", hemen ere amaitu bako zeozer, eta azkenean "autoerretratua", bai heldu gara azkenean azkenera.
Bere laburrean an phrasea (Bizitza pinturari eskaini dion emakumearen autoerretratua) da gunea edo objektu prinzipala "autoerretratua", beste guzia da komplementua eta komplementuak hon autoerretratua. Gero gehitzen da dela "amakumearen" autoerretratua, emakume horrek "eskaini diola" zeozeri "pinturari" bere "bizitza". Hor phrase hortan, ezin da egin atsenik edo deskansurik, an irakurketea harik azkena: autoerretratua.
Zer litzateke honela?:
Autoerretratua hon emakumea ze eskaini dio bizitza pinturari. Ba dirudi ze ulertzen da errazago eta gabe itolarririk, ba dira ere deskansalekuak tzat nahi lukeena. Rekurso hobea ez al da? Software hobea?
Sunday, September 18, 2005
Hobe da errazago ezi gaitzago
Etorririk mundura hon euskara, konkretuago mundura hon euskara idatzia (egun, idatzi ohi daroaguna) sarri ikusten eta supportatzen dugu textu gaitzagoak ezi errazagoak egin ahal direnak.
Irakurtzen ahal dugu an Berria egunkaria (22. or Mundua, asteartea 13 iraila 2005) titular hau "Armadaren erretiratzea kokagune ohietan sartuz ospatu dute palestinarrek". Batzuentzat, guti batzuentzat, irakurtzeak textu hori ez duke ezein problema edo trabarik baina ezin ukatu ahalko da ezen redaktatzen ahal da textu hori errazago (edo inkluso ere askoz errazago). Honela esaterako, "Armadaren erretiratzea ospatu dute palestinarrek kokagune ohietan sartuz " edo "Armadaren erretiratzea ospatu dute palestinarrek sartuz kokagune ohietan" edo "Armadaren erretiratzea ospatu dute palestinoek sartuz kokagune ohietan" edo ... Kontua da ezen ez da komeni urruntzea elkarren ganik konzeptu korrelativoak eta etenak egin sarturik tartean behar ez direnak.
Thursday, September 15, 2005
Ikasi berbalaguna ganik eta berbalagunak ganik, tik realitete sozial absolutoa hon euskara.
Txorierrin Berbalaguna martxan
Txerra Rodriguez ¦ Tximintx euskara elkartea ¦ 2005-09-14 ¦ 08:11 ¦ Hizkuntza
Euskaldunak eta euskalduntzen ari direnak harremanetan jartzeko proiektua jaio da Derion. Proiektu honen atzean Tximintx euskara elkartea, Derioko udala, Txorierriko udal euskategia eta Txorierriko AEK daude.Erantzunak
Ikasi berbalaguna ganik eta berbalagunak ganik, tik realitete sozial absolutoa hon euskara.
Erramun Gerrikagoitia ¦ 2005-09-14 ¦ 15:11
Proiektu honen atzean Tximintx euskara elkartea, Derioko udala, Txorierriko udal euskategia eta Txorierriko AEK daude.
>
Berbalaguna izatea ona da berba egiteko elkarrekin eta ikasteko berba egiten, berba egin ohi den modura edo antzera. Nik uste, Txoriherrin ere, berba egiten dela esanez "Proiektu honen atzean dagoz (edo daude) Tximintx euskara elkartea, Derioko udala, Txorierriko udal euskategia eta Txorierriko AEK,..." eta nahi duzun bezainbeste luzaturik. Izkiriatzen dutenak ere euskaraz behar lukete ikasi gehiago apur bat herria (edo Herria) ganik eta berbalagunak ganik. Hori dateke, antza, objektuvoa; ea ikasten dugun. Ahalegina egin ezkero lortuko dugu zeozer on, seguru egon.
Sunday, July 03, 2005
Inausketa razionala hon euskal verbua edo euskal verbuaren inausketa razionala
Hau flexio verbala -gatzaizkizue- da flexio anakhroniko bat, behintzat egun eta inkluso lehenagoko mendeetan ere zeren ez da agertzen sarri an euskara izkiriatua. Zertara datorke -orai, 3. millennioan, gainera televisioan- hau promotio artifizialki provokatu hau? Harturik gainera soil hau flexio konkretissimo hau soil (NOR-NORI, gu, zuei, orain), gabe erabili systema osoa kin beste erabilera possible guziak? Non legozke ere iragana, potentziala, subjunktivoa, iragana hon subjunktivoa,... etc, gintzaizkizuen, haiek zuei zintzaizkizuen, ... etc?
Ordez esan "zuzenean ari gatzaizkizue" zergatik ez da esaten "zuzenean ari gara" edo izanik ere redundantea "zuzenean ari gara zuentzat"? Behar du, ez da dudarik, euskal verbuak ere, inausketea; kendu alferreko sasitza marasmosoak har dagian gorputzak berak -hak verbuak gan euskaldunok- indar dynamikoa eta ere elegantzia lirainagoa.
Zertara ere datozke honelatsukoak, "sal ditzakegu" (eta iragana), "ikus zaitzaketet" (eta iragana), "hil gintzaketen"(eta presentea), "sal dezakegu" (eta iragana), ... zertara datoz honelatsukoak ordez erabili eta izkiriatu (eginik inausketa verbal razional eta egokia) "saltzen ahal ditugu" (eta iragana saltzen ahal genituen), "ikusten ahal zaituztet" (eta iraganean ikusten ahal zintuztedan), "hilten ahal gintuen"(eta presentea hilten ahal gaitu), "saltzen ahal dugu" (eta iraganean saltzen ahal genuen),... etc.
Behar dugu ere arnasea hartu eta bizi trankilago guk euskaldunok, zeren da hori zuzen bat artean beste hainbat hon izaten humanoa, zeren behar gaitu euskarak bizi eta ez ito. Gu gara importanteago ezi gure edozein "gauza" disponible eta transformable. Artazikada egokiekin hartuko du euskarak zerbait on eta positivo.
Non da neurriak eta limiteak hon realitate sozial aktuala? Non du horrek, horrek praksiak -ari gatzaizkizue-, emendio mesedegarria?
Patras hiria, Grezia. Uztaila 3 igandea, 2005.