Zein ote da hobea informativoki?

Esan ohi da, eta nire ustez holan da osotasunean eta blogalki, eze euskara da hizkuntza bat kin

SOV strukturea

non

S da subjektua

O objektua eta

V verbua.

Baina hori, nola esana bait dut lehenxeago, da egia modu relativoan edo parzialki baina ez absolutuan edo totalean.

Halan mezu informativo berbera ikusten dugu esaterako gaur emanik bi modu differentetan izanik bi moduok emanak forma asymmetrikoan nola bat balitz bestearen iduleztakoa nola guante bat modu normalean eta ondoan guante hori berbera ipinirik iduleztara. Ikusi behar litzatekeena da ea zein da bietarik hobea informativoki, bata edo bestea. (Berria egunkaria, eguaztena 24 otsaila 2010)

Halan lehenengo planan nola notizia prinzipal irakurri ahal dugu, erabiltzen dela SVO strukturea

Estrasburgok atzera bota du EAJk kontsultaren Legearen inguruan ezarritako helegitea

delarik
S
(subjektua, Estrasburgo)
V
(verbua, atzera bota du)
O
(objektua, zer atzera bota duen, EAJk kontsultaren Legearen inguruan ezarritako helegitea)

baina barruko orrietan (11. or) ikusten dugu mezu berbera emanik strukturalki modu symmetrikoan -iduleztara- respektuz lehengoa, honela erabilirik OVS strukturea

EAJk galdeketaren inguruan jarritako helegitea atzera bota du Estrasburgok

non
O
(objektua, zer atzera bota duen ez jakinik ere oraino ezer bota behar duen atzera inork, da EAJk galdeketaren inguruan jarritako helegitea)
V
(verbua, atzera bota du)
S
(subjektua, Estrasburgo)

Baina "harrigarriki" itzuri eginik "SOV struktura jator" geureari, erabiliriko bi aukeretan, lehenengoan eta ere bestean, erabilirik struktura bietan an egunkaria aukera "arrotzak": lehenengoan lehenbiziko planan SVO eta bigarrenean an 11. or OVS. Litzatekelarik mezua hontara an "geure SOV struktura jatorra"

Estrasburgok (S) EAJk kontsultaren Legearen inguruan ezarritako helegitea (O) atzera bota du (V)

edo

Estrasburgok (S) EAJk galdeketaren inguruan jarritako helegitea (O) atzera bota du (V)

Berdin effektivoak al dira informativoki hiru aukerak? Iduri du ezetz, eta ondorioz zeini eman behar zaio, diogu preferentzia. Azken aukera, "geure jator SOV-a", dirudienez baztergarria da -so eginik mezua eman effektivoki ondo eta ahalik informativoen- zeren Berriakoek ere ez diote ematen erabilera handirik.

Baina bi aukera "arrotzetan" ere -SVO eta OVS (aparte utzirik geure SOV delakoa)- ote dira biak berdin effektivoak eta lagungarriak tzat euskaldun irakurtzea eta ere -bidenabar eta subordinatuki zeren gure hizkuntzak egon behar du geure zerbitzuko eta ez alderantziz- euskara hizkuntza geurea?

Nire ustez arlo hontan goaz ondo, derrigorturik prefosta evidentzia inukagarriak, derrigorrak eragink, baina zoritxarrez arras geldiro. Zenbat frenatzen gaituen gainkarga astun negativo horrek, libra gaitezela tik lastre eta zapa alferrekook (libra gaitezela lastre eta zapa alferrekootatik).

Ez da berdin jaztea guantea ondo, egoki eta txairo edo guante berbera iduleztara, ez horregatio!

Zoztor berriro harri berean

Gaur ere berriro zoztor (estropezu, behaztopa) egin dut irakurtzean euskaraz. Ustea dut ze erru handiagoa duela duenak jartzen oztopoa ezi egiten duenak zoztor edo behaztopa an inork -redaktoreak- jarri duen harria. Hara non naizen akzidentatu (Gara, asteartea 23 otsaila 2010, kultura 41 or)

FIAMP jaialdiak Bilboko Euskal Museoaren «Pilota» filma eta bere kalitate estetikoa saritu ditu

Zeuk irakurle egin al duzu zoztor? Nola ez dute ikusi ze phrase horrek ba duela "harri" bat zeinak oztopatzen duen bidea, irakurketea? Hemen duzu hori bidea gabe "harri" aldrebesik edo behintzat bide leunago eta erosoagoa.

FIAMP jaialdiak saritu ditu Bilboko Euskal Museoaren «Pilota» filma eta bere kalitate estetikoa

Hain zaila ote da ala ote da fede txarreko zeozer skrupulosoa? Behintzat ez dute aitzakirik na ez egotea avisatuak eta jakitun.

Bila hon urre urdinaren lurrina

Eginberri dut bidaia bat gustagarria, esker liburua na Jurgi Kintana titulatzen Urre urdinaren lurrina, zehar euskal literatura dudalarik gozatu anitz bai ikusi dudanetik eta ikasi liburuan eta ere Jurgiren prosaren naturaltasunetik. Liburua dut irakurri hasi eta amaitu gustu handiz ze bere prosa da erraza eta berez doana nola ura an bere jario atsegin eta relaxantea; soil aurkitu dut phrase bat kostatu zaidana ulertzen, esan bezala bat bakarra, eta horixe gatik ekarriko dut bertora ikusteko nolakoa den besteontzat ere aldetik ulergarritasuna

[Urre urdinaren lurrina, Euskal idazle galduaren bila (1810 - 1940) ganik Jurgi Kintana Goiriena, ed Pamiela, ISBN 978-84-7681-589-2]
(52 or)

Bitalismoak, Friedrich Nietzsche profetaren gidaritzapean, gizartearen moral burges, kristau eta dekadentearen aurrean borondate bizizale gogotsua aldarrikatu zuen.

Esan bezala niretzat hori ulertzea izan da gaitza baino gehiago zaila ze behar izan dut geratu eta borrokatu nire enteleguan heltzeko mezura. Ze izan ahal zen askok digeribleago holaxe esaterako

• Vitalismoak aldarrikatu zuen, Friedrich Nietzsche profetaren gidaritzapean, gizartearen moral burges, kristau eta dekadentearen aurrean borondate bizizale gogotsua.

edo

• Vitalismoak aldarrikatu zuen, Friedrich Nietzsche profetaren gidaritzapean, borondate bizizale gogotsua gizartearen moral burges, kristau eta dekadentearen aurrean.

edo

• Vitalismoak aldarrikatu zuen, Friedrich Nietzsche profetaren gidaritzapean, borondate bizizale gogotsua aurrean hon gizartearen moral burges, kristau eta dekadentea.

edo

• Vitalismoak aldarrikatu zuen, Friedrich Nietzsche profetaren gidaritzapean, borondate bizizale gogotsua aurrean hon moral burges, kristau eta dekadentea hon gizartea.

edo

• Vitalismoak aldarrikatu zuen, gidaritzapean hon Friedrich Nietzsche profetea, borondate bizizale gogotsua aurrean hon moral burges, kristau eta dekadentea hon gizartea.

Nolanahi liburu horren valioa da eskargarria despit kommentarioa hon delako phrase trakesko hori. Esan dezada ze dela niretzat labankada baldres bat pasa dakiokeena dabilen edozeini. Bada zorionak, benetan, Jurgi zure apportatione txairo hori gatik hurregoaren zain.

Erdaraz ere berdin edo berdintsu

Redaktatzea argiro eta modu effektivoan ez da gauza bat dagokiona soil euskarari, prefosta.

Gaur aurkitu naiz kin textu hau zein kostatu zait ulertzea eta behar izan dut reirakurri jakiteko zer zekarren. Hara (Gara, asteartea 16 otsaila 2010, editoriala, "Un nuevo paso adelante para romper el bloqueo y forzar un cambio estructural y positivo" ikus an 4. paragraphoa)

«Zutik Euskal Herria» ratifica que, de cara a lograr la acumulación de fuerzas, la lucha de masas, la lucha institucional y la lucha ideológica, la modificación de la correlación de fuerzas y el apoyo internacional serán los únicos instrumentos de proceso democrático.

ez ote litzateke hobeto redaktatua eta lagungarriago tzat irakurlea hontara?

«Zutik Euskal Herria» ratifica que, de cara a lograr la acumulación de fuerzas los únicos instrumentos de proceso democrático serán la lucha de masas, la lucha institucional y la lucha ideológica, la modificación de la correlación de fuerzas y el apoyo internacional.

Nik uste. Ezer esatekorik balego egin beza nahi luenak.

Unitate konzeptuala na verbu periphrastikoak

Sartu nintzenean Leitzako lokal publiko batean nentorrelarik Iruinetik etxerantz irakurri nuen orman itsatsirik hauxe

Hemen ez dugu jarrera sexistarik onartzen

eta, egia esan, ulertu nuen mezua ederto eta gabe ezein problemarik. Baina pensaketa ari nintzela otu zitzaidan ze zergatik ez izan ahal zen beste modu hontan expresatua

Hemen ez dugu onartzen jarrera sexistarik

Halan, gero, ohartu naiz ze verbu periphrastikoak -dituztenak bi zati, hala nola, joan ginen, agertu ginen, ezkutatu ginen, ...- dira unitate konzeptual bat zein ez da komeni apurtzea, distantziatzea lar bata bestea ganik, esaterako

Hemen ez dugu ... ezelan ere behintzat gure lokalean ezin zirkustantziatan izanik ere jarrera sexista desegoki arrunt lotsabakorik ... onartzen

Berba batean ze ez dela komeni apurtzea, etetea konzeptu unitateak, eta jarri parteak (oraingoan, dugu eta onhartzen) lar aparte elkarren ganik.

Halan esaterako gaur (Gara egunkaria eritzia larunbata 13 / 02 / 2010 artikulua titulatzen Mandelamania ganik Floren Aoiz ari delarik buruz Mandela) dio

Ez zen (Mandela) indarkeriaren inguruko zurikeriaren iruzurrean erori

noiz anitzez errazago zetekeen

Ez zen erori (Mandela) indarkeriaren inguruko zurikeriaren iruzurrean

Dudarik ez ba ze verbu periphrastikoak formatzen dute unitate konzeptual bat.

Nik ez nuke jakingo nola hobetu hori textua

Dudalari irakurri ondoko titularra (Gara, zapatua 30 urtarrila 2010, 17 or, Euskal Herria)

• Epailea izendatzeko Jon Anza Kolektiboak egindako eskaera ezeztatu egin du fiskalak

ohartu naiz dela titular bat aski desegokia eta diffizila ulertzeko baina, zoritxarrez, ondoren ari izan pensaketa ikusi dut ze nik ez nuke jakingo zelan hobetu hori textu aski (edo / eta asko) desegokia, emana informativoki baldar eta zail aldetik ulergarritasuna.

Nori otutzen zaio zeozer hobetzeko hori titularra aldetik izan dadin yago informativoa (informativoago) ?

Ez dute repasatu nahi

Hasieran pensatu dut titulatzea hau spota "Ez dute repasatzen" baina azkenean nahiago izan dut titulatu dagoen bezala ezen "Ez dute repasatu nahi" zeren da nire uste justuagoa eta realitateari hobeki lotua.

Zeren, zeren irakurririk titularra (Gara, eguaztena 27 urtarrila 2010) lehenbiziko planan pean photographia dut irakurtzen

Unionisten betoak Irlandako prozesua kolokan jarri du berriz ere

noiz baldin repasatu izan balute, nahi izan balute repasatu titularra, ikusten zuketen ezen askoz errazagoa, informativoagoa dela beste hau titularra

Unionisten vetoak kolokan jarri du berriz ere Irlandako prozesua

Baina, hori, behar dela borondatea eta ez ipini vetoak euskaraz hobeto informatzeari.

Interpretatu ezinik, baina azkenean bai

Irakurri dudalarik hau titularra

Mundua konkistatu zuen Bohemiako dirua

(Argia revistea, 2215 nº, 40. or, ganik Nagore Irazuztabarrena) geratu naiz ezin interpretaturik edo ezin ulerturik ondo. Dudaz ote zen edo

munduak konkistatu zuela Bohemiako dirua

edo ote zen aitzitik

Bohemiako diruak konkistatu zuela mundua.

Eta hortan ari nintzela, pensaketa, nola demontre behar nuen ulertu, konturatu naiz ze ondo zegoela titularra baina izanik zuen verbua relativozkoa. Ezen Bohemiako dirua zela konkistatu zuena mundua.

Mundua konkistatu zuèn Bohemiako dirua

edo

Mundua konkistatu zuenn Bohemiako dirua

Ikusi dut ze bereizteko noiz verbua da relativozkoa ezartzen da signo diakritiko bat, esan nahi bait da marka differenzial bat ez dena horregatio azentua bat, nahiz-eta begiekin visualki ikusi "akzentu bat": zuèn (edo zuenn).

Halan an orai irakurtzen ari naizen liburua (Desertua ganik Le Clézio traduzitua ganik Luis Berrizbeitia, ed elkar, ISBN 978 84 9783 646 3) eta oraitsuko beste liburu gehiagotan ikusten da markaturik kin signo diakritikoa (dia + kritikoa, arartez + kritikea) verbua noiz bait da relativoa:

zén, zuén, zitzaigún, ...

edo nik lagungarriago ikusten dudan beste aukera hau

zenn, zuenn, zitzaigunn, ...

Παντάνασσα Pantanassa eliza

Παντάνασσα Pantanassa eliza

Patras, Grezia

(Pantanassa, pant + anassa, oro + erregina)

(Pika photoan ikusteko handi)

Urte Berri oparoa eta pozez betea guzioi.

Patra, Grezia

Gehiago buruz evolutionea an greko hizkuntza (II)

Gehiago buruz evolutionea an greko hizkuntza (II)

Kommentatu nuen an aurreko blogeko posta kasu bat na evolutionea an greko hizkuntza, kasua na komparativoa forma zaharrean non da agertzen forma trinkoan (μικρότερο) eta bestetik forma berrian non agertzen da forma periphrastikoan (πιο μικρό).

Orai ostera nahi dut kommentatu beste puntu edo kasu bat evolutionearena na partikula bat (justuki, σύνδεσμος [syndesmos] edo konjunktionea)

-γάρ-

doana kokaturik forma zaharrean leku edo positione "desegokian" zein baina da evolutionatu edo du jauzi egin modernitatean "leku edo positione yago logikoa an esaldia" edo zaigu bilakatu informativoagoa, da korritu konjunktionea -γάρ- leku yago strategikoa informativoki.

Halan dugu ikusiko -eta nahi luenak ere observatuko- inskriptionea dagoena an Pantanassa (Panta + anassa: Oroerregina edo erregina na erregina guziak) eliza ezaguna, an Patras. Nola ikusi ahal da photoan na link hau

(http://www.infocenterpatras.gr/IMAGES/pantanassa2.jpg)

bada, ba dago inskriptione bat fatxadan dagoena gainean hon bost arkuak non ahal da irakurri inskriptionea hiru lerrotan. Ditugula tratatuko hemen azken bi lerroak soil zeren hor agertzen bait da γάρ konjunktionea. (Erabil zazu aumentua eta ahalko duzu aise irakurri textua)

είσελθε εις τόν οίκον μου καί

στήθι μετά φόβου ο γάρ τόπος

ούτος άγιος εστί

zein bait da euskaraz

hator neure etxera eta

hago beldurrez hau zeren lekua

hau saindua da

Bada, dugu orai kommentatuko positionea na γάρ partikulea zein dago artean artikulua (ο) eta substantivoa (τόπος), sartua "illogikoki" tartean batasun konzeptual hori (artikulua + substantivoa, ο τόπος), "illogikoki" pean gaurko konzeptione informativo kommunikativoa. Illogikoki diot nik zeren nahi duelarik eman explikationea edo arrazoina zerengatik behar dugu egon beldurrez elizan da batetik logikoa avisa gaitzan 1) kin γάρ partikulea nola preavisualki aitzinetik ezi ez sarturik phrase explikativoan eta ere bestetik 2) gabe hautsi hori batasun konzeptuala na artikulua eta substantivoa, ο τόπος; sartu gabe erdian γάρ zangotrabatuki, ο γάρ τόπος
(ha zeren lekua, el porque sitio, the because place).

Modernoki partikula horiek, zeren konkretuki γάρ partikulea galdua da orai, baina bere funzione bereko equivalenteak dagoz -esaterako γιατί- doazenak beti aurretik ezi zeri dagokie, digutelarik klarki avisatzen -preavisatzen- aitzinetik datorrela beste informatione komplementario bat
(zeren ha lekua ....... , porque el sitio ........... , because the place ..........).

Dut ere, argigarri, jarriko hau exemplu imaginativoa gaztelaniaz

En el hotel tuvimos que cambiar de habitacion la porque cama tenia una pata rota (forma struktural greko klassikoan)

En el hotel tuvimos que cambiar de habitacion porque la cama tenia una pata rota (forma modernoan)

Bada, da evolutionatu zorionez positivoki, modu yago informativoa eta kommunikativoa. Zeren nork ukatu ahal du ze dira askoz mezu informativoagoak eta kommunikativoak


(γιατί ο τόπος .......................................,

zeren ha lekua .....................................,

porque el sitio ......................................,

because the place ...............................)

ezen ez

(ο γάρ τόπος .....................................,

ha zeren lekua ..................................,

el porque sitio ...................................,

the because place .............................)?


Patras, Grezia
San Silvestre eguna, 31 abendua 2009

Exemplua na evolutionea (e. positivoa) an greko hizkuntza

Exemplua na evolutionea (e. positivoa) an greko hizkuntza

edo nahi bada titulua modu yago traditionalean

Evolutionearen (e. positivoaren) exemplua greko hizkuntzan

Guziz gauza jakina eta agirizkoa da ze guzia da evolutionatzen edo kambiatzen. Bai hizkuntzetan nola ere edozein arlotan, inkluso dira evolutionatzen ere mineralak -mantsoki edo nahi bada arras mantsoki komparatuz kin gure bizitza edo evolutione personala-. Bada ez da dudarik ba dagoela evolutionea an hizkuntzak, hala nola, ere euskaran edo edozein hizkuntza. Gaur orai nik nahi nuke ekarri hona exemplu bat na evolutionea an greko hizkuntza daigun ikusi eta ere observa (ez soil ikusi) nola evolutionea behintzat gehienetan da positivoa, gu hiztunon mesedetan edo direktione yago effektivoan ezi evolutionatu aurreko phasea.

Bada, an hizkuntza grekoa zegoen lehen modu bakarra egiteko komparativoak (gorago) eta superlativoak (gorena).

Halan phase edo stadio zaharrean zen holaxe soil:

μικρό (mikro)
[txiki],

μικρότερο (mikrόtero)
[txikiago], komparativoa

edo

νόστιμο (nόstimo)
[gustagarri]

νοστιμότερο (nostimόtero)
[gustagarriago], komparativoa

aitzitik orai ba dugu bi possibilitate, lehengo hori zaharra zein da formaz postpositivoa (...τερο) eta kin hori zaharra ere oraiko berria zein da kin partikula prepositivoa (πιο + ...) eta ez kin postpositione adjunktua, holaxe:

μικρό
[txiki]

πιο μικρό
[txikiago], komparativo "berria"

(zena forama zaharrean: μικρότερο)

edo

νόστιμο
[gustagarri]

πιο νόστιμο
[gustagarriago], komparativo "berria"

(zena forma zaharrean: νοστιμότερο)

Esan bezala gaur egun existitzen dira, koexistitzen, biak batera baina hori bai duelarik frequentzia askoz handiagoa forma berriak edo periphrastikoak (πιο μικρό ezi μικρότερο). Gogoratu bidenabar ze holatsuko gauza berbera -existentzia bi possibilitateena eskura- pasatzen da an inglesa ere an zenbait komparativo (an bi syllabako adjektivoak).

Gure kasuan, kasurako, ez legoke txarto erabili bageneza bi possibilitate, kasurako ederrago edo nahi luenak yago ederra. Ez al litzateke hori possibilitate bat an bide positivoa, bide yago irekian eta hobeak an euskara?

Aitzitik baina, ez genuke behar an euskara ez philosophia eta ezta praxis monolithikorik (harri + bakar).

Patras, Grezia
24 abendua 2009
gaur Gabon eguna, bihar Nativitate

Differentzia artean ignorantzia absurdua eta jakitate yago abosurdua

Zenbait aldiz gertatu ahal dira absurduak, direnak gaitz ulertzen logikoki duguna egiten edo nornahik duena egiten gabe logika razional bat.

Baina absurduak h. d. egitate absurduak dira ulergarriago batzutan ezen ez beste ingurugiro batzuetan. Esaterako oinarrituak ignorantzian dira beti ere absurdu ulergarriagoak ezi oninarrituak jakitatean eta hori da holan ulergarriago izanik ere absurduak biak zeren oinarritua an ingnorantzia da barkagarriago ezi egiten den absurdua oinarritua an jakitatea.

Exemplugarri' joan litekeena esaterako Siberiara kin momentuan aldean lituzkeen jantziak litzateke absurdua beti baina baita beti litzateke absurdu gutiago absurdua ganik ezjakin eskolagabe bat ezi ganik metereologo bat.

Halan izan zen reaktionea buruz erabili euskaraz

h letrea

-orai hamarkada batzuk- absurdua baina zena reaktione hori -tamalez eta ezagutza faltaz- basatua an ingnorantzia edo an ezjakintasuna buruz historia eta globalitatea euskararena. Baina gaur presenteon -nire ustez- dagoen sentimentua kontra' erabiltzeko


v letrea

euskaraz da ere absurdua baina ez basatua an ignorantzia edo an ezjakintasuna baizik -tamalagoz- basatua jakitatean eta ezagutzan. Izanik hori tendentzia -nire ustez- ere absurdu bat baina yago absurdua (absurduagoa) eta gutiago barkagarria ezi hura. Berba batean ezen ba dira absurduaren gradu eta nivel differenteak direnak batzu hurbilago tik ignorantia supinoa (edo ere tendentzia reaktionarioa) ezi besteak.

Ez al da kalifikatzen ahal gaurregun nola ignorantzia supinoa eta ezbarkagarria hurbil legokena tik visione reaktionarioa kin konsekuentzia anitz negativo hori sentimentua dutena batzuk -ez zorionez guziek-

ez erabiltzeko v letrea euskaraz an hitz internationalak

nola esaterako volumen, virtual, universo, verismoa, ...? Ez al gagoz sartuak euskaldunok an mundu global interelationatua?

(Ez al litzateke ere absurdua eta absurdu supinoa idaztea vakteria edo vandera ordez bakteria edo bandera, ...?, zer erantzun ahal litzateke hori nahi lukeanari? ez al legoke deus erantzuterik?)

Euskarak behar du ere noranahiko dignitatea, seguru.

Patras, Grezia.

Inulergarri nivel handia

Hau titularra (Gara, mundua, 26 or, larunbata 7 azaroa 2009)

NBEren Batzar Nagusiak Gazako gerra krimenak ikertzeko eskaera egin du

Hau titularra ez da opakoa -total osoki opakoa- baina bai ba du inlergarri nivel handia. Baina errazki hobetu ahal zen hori titularra, esaterako hola:

NBEren Batzar Nagusiak eskaera egin du Gazako gerra krimenak ikertzeko

edo

NBEren Batzar Nagusiak eskaera egin du ikertzeko Gazako gerra krimenak

Nik ez dudana ulertzen da nola ez dira konturatzen hortaz redaktoreak -journalista professionalak-, edo ez al dira arduratzen zenbat da edo zenbat ez da ulergarria, behintzat titularrak?

Niretzat du horrek titularrak nivel aski handia hon inulergarritasuna.

Ulergarriago, informativoki?

Jakin nahi nuke ea zenbatek -zenbateko porzentaiak- kausitzen du hau titularra normal eta ezein koxka bakoa (Berria egunkaria, titular prinzipala, martitzena 3 azaroa 2009)

• Euskara hezkuntzako hizkuntza nagusia izatea eragotzi nahi du Jaurlaritzak

zeren behintzat nik dut kausitzen aski desegoki eta diffizil ulertzeko. Ez dakidana da ere zenbat pensatzen eta pensaketa ihardutzen dira prensakoak -prensa professionalekoak- buruz eman informationea erraztasunez, eta konkretuki titularrak zeintzu dute importantzia importante preliminarra sartzeko edo ez sartzeko irakurtzera barnekoa.

Beste aukera hauek ez al dira ulergarriak eta hobeak informativoki? Ala, soil, ez al dira "aski jatorrak"?

• Jaurlaritzak eragotzi nahi du euskara izatea hezkuntzako hizkuntza nagusia

• Jaurlaritzak eragotzi nahi du izatea euskara hezkuntzako hizkuntza nagusia

• Jaurlaritzak eragotzi nahi du izatea euskara hizkuntza nagusia hezkuntzarako

• Jaurlaritzak nahi du eragotzi izatea euskara hizkuntza nagusia hezkuntzarako

• .............................................................................................................................

Nola ahal bait dugu ikusi aukerak, aukera differenteak, dira aski zabalak. Iruditzen zait daukagula blokeatua informationea -possible litzatekeen informatione askoz hobea- izenean eta pean hon "orthodoxia fiktizioa".

Ez al da garaia hasteko egiten autokritika egiazkoa tzat izan dadin euskara ere -nola beste alboko anitz- hizkuntza effektivoa transmisionean hon informationea kin diffikultate ahalin gutien edo quasik ezein?

Euskararen egoerari irizten (J I Hartsuaga)

Irakurri dut gustura liburua Euskararen egoerari irizten ganik Juan Inazio Hartsuaga (ISBN 978 84 9797 353 3).

Bertan irakurri ahal da analysis esango nuke oso zentzuz eta egoki izkiriatua delarik liburu bat beharrezkoa irakurri tzat edozein euskalzale partikularzki eta baita interesantea tzat edozein euskaldun baldin gogorik eta astirik hartzen balu irakurtzeko liburuko reflexione interesanteak, gogoratuz ze astia beti izanten ohi dugu antza tzat egiazki nahi duguna. Esan ze da derrigorrez esan beharrekoa ze irakurririk titulua -Euskararen egoerari irizten- uste izan nuen eta ere espero eta nahi' izango zen analysis bat hollistikoa (osoa, kompletoa) buruz egoerea hon euskara, baina da parziala eta ez osoa (% 50 ?) zeren ari da liburuan soil buruz egoera soziologikoa hon euskara -statusa- eta ez du ostera deus esaten buruz egoera strukturala hon euskara -corpusa-.

Nolanahi liburu bat ongi taxutua eta interesantea irakurtzeko nonnahi. Pensatu dut ere litzateke interesantea traduzitzea gaztelariara zeren hainbat dira Euskal Herrian monolingueak dakitenak soil edo gaztelania edo frantzesa.

Dut nahi nabarmendu eta repikatu neuk ere -an harmonia eta symphonia osoa kin Hartsuaga- liburuko nola du sailkatzen poblationea begiratuz hizkuntzaren kapazitateari, ez klassifikatuz soil jendea -nola orai arte- artean euskaldunak eta erdaldunak baizik hola:

== Euskal Herritarra: hemen jaio edo bizi dena.

== Euskalduna: euskaraz dakiena hein azeptable batean.

== Euskalzalea (berak, euskaltzalea) : alde ari dena euskararen izanik euskalduna.

== Euskararen aldekoa: ez izanik ere euskalduna, (h. d. ez jakinik euskara) aritzen dena alde euskara.

== Bilingueak (berak, elebiduna) : dakitenak hein azeptablea batean hemengo bi hizkuntzak, euskara eta gaztelania edo frantzesa.

== Monolingueak (berak, elebakarrak) : dakitenak soil hemengo hizkuntza bat, orai, gaztelania edo frantzesa.

Bada, nire aldetik, animatu edozein batez ere euskalzale irakurtzera liburua.