Bai ¿ezta?, ¿ala ez?

 Hau titularra iracurriric (Gara, domequea 9 martxoa 2025, 19 or) 

Ziklista baten heriotza eragin zuen istripua salatu dute Usurbilen 

dudaric ez dago ze titular hortan salatzen da istripu bat. Ezen, 

Salatu dute (Usurbilen) istripua ... 

Hortacoz, hobe beharrez, hori goico titularra hobetu ahal da informativoqui redactaturic honela 

Salatu dute Usurbilen istripua zeinak eragin zuen ziklista baten heriotza 

edo 

Salatu dute Usurbilen istripua zeinak eragin zuen heriotza on ziklista bat 

Auquerac ba dagoz hobeac eta ere gutiago hobeac respectuz nivel communicativoa.

Izanic ere hobeac informativoqui ez dira nahi erabili auquera hobeac

 Titular hau (Gara, zapatua 8 martxoa, 23 or) 

Afganistango ekintzaileek eta Unescok "genero-apartheida" gelditzeko deia egin dute 

Hori goico titularra da asqui zaila ulertzeco eta hortacoz -nahiric hobetu mezua informativoqui- dut nic hobetzen honela 

Afganistango ekintzaileek eta Unescok egin dute deia gelditzeko "genero-apartheida" 

Ez al da 2. auquerea hobea informativoqui? Inorc ikusten ez balu hori holan, mesedez, jaquin arazi daiala bere ikuspuntua kin horregatio bere razonamentua.

Phrase comparativoac kin "... baino", ez dira onac communicativoqui an phrase minomoqui complicatuac

 Hara hemen bi exemplu ditudanac iracurri liburu batean. Biac, kin "... baino" recurso comparativoa.  

Nahiago nuelako jendeak lianta bat nintzela pentsatzen jarrai zezan, ertzainei deika ibiltzen nintzela herri osoan zabaltzea baino. 

Ni hor ez naiz conturatu harik azquen-azquena zela ari comparatzen bi parte, ezen phrasea zela comparativoa. Behar izan dut hasi reiracurtzen ulertu ahal nahi duena adierazi.

Beste phrase comparativoa doa orain hemen behean. Hau da ulertzeco zailago, behintzat zat ni. Hara, 

Beste ezerk baino pena handiagoa ematen dit gu helduak ze lagun mota izango lirakeen jakin barik gelditzeak.

Euscaraz, syntaxia da malgua eta asqui moldagarria

 Ikusiric hau titulua (Gara, astelehena 3 martxoa 2025, lehen orria) 

Ukrainan su etena lortzeko plana aurkeztu nahi dute Paris eta Londresek 

ohartzen gara ze hori titularra ahal da redactatu ere honela 

Paris eta Londresek nahi dute aurkeztu plana lortzeko su etena Ukrainan 

Concluitzen dut nic ze euscaraz redactatzea dagoela nahico gure escuco ezen syntaxia dela euscaraz malgua eta moldagarria zeren horco auquera biac dira ulertzeco nahico naturalac. Edozelan ere niri zait iruditzen ze informativoqui bi auquera horiec ez daudela nivel communicativo berean. 

Informativoqui, nola esan bait dut, iruditzen zait ze bigarren auquerea dela hobea ze lehenengoa (prensan aguertua).

Possibilitate syntactico differenteac vistaratuz

 Iracurtzen dut hau titularra (Gara, domequea 2 martxoa 2025, 4 or, Nerea Goiti / Bilbo) 

Faxismoaren aurka matxinatu ziren emakumeen memoria berreskuratuz 

Ohartu naiz, azquenean, ze titular hortan informatzen dela iracurlea buruz memoria berreskuratu, hain delaco memoria kin bere nahi diren emparau guztiac. Beraz, nic remoldatu dut hori titularra kin beste syntacti differente possible bat. Honela, 

Rekuperatuz memoria on emakumeak zein matxinatu ziren kontra faxismoa

Mesede galanta lekarquiguque indudablequi

 Hor doa behean titularra (Gara, lehen orria, eguena 27 otsaila 2025) 

Grebak milaka irakasle kalera atera ditu Bilbo, Gasteiz eta Donostian 

Seguru ze horrec titularac ez du difficultate lar handiric izateco ulertua, baina seguru errazagotu ahal litzaque bere ulermena, esateraco honela 

Grebak milaka irakasle kalera atera ditu an ...

ezen  

Grebak milaka irakasle kalera atera ditu an Bilbao, Gasteiz eta Donostia 

Mesedea galanta, gaitzeco mesedea zat iracurlea, euscal iracurlea hor daucaguna.

Structura syntactico arras differenteac zat informatu iracurlea an bi hizcuntza differente

Dudanean iracurri titulu beherago ipinico dudana eta eretxiric tituluari lar sobera zaila (edo incluso impresentablea) dela zat iracurlea dut nahi izan consultatu ere badazpada bere versio gaztelaniazcoa. Hara orain lehenengo, euscarazco versioa (an Gara, lehen orrico noticia principala, martitzena 25 otsaila 2025) 

AfD ez den bazkide baten bila hasi da Merz, SPD ahuldu bati begira  

Diot ba nic, ze hor titular hori principala eta ere principalena dela 

Merz hasi da bila ........ (kin emparau guztiac nahi direnac)

 

Bada, Gara-c dakar barruco orrietan (6 or) noticia hori gaztelaniaz

Merz y la CDU tienen difícil encontar un socio de Gobierno que no sea la AfD 

Hemen ere principala eta principalena date ondocoa 

Merz y la CDU tienen difícil encontar....(kin informatione complementario guztia) 

Hor, arten bi auquerac on euscal eta erdal versioneac dago contraste informatico lar sobera handia zat iracurlea, iracurriric euscarazcoa edo gaztelaniazcoa. Contraste lar sobbera handia zat iracurlea, bai.

"Zergatik ...", nola anaphricoa

 Anaphorico da verba greco bat zeinac esan nahi du aurrera eroan edo aurretic ipini; anaphoro (ana + phoro), ana = aurretic, phoro = eroan. Halan hor daucagu esateraco semaphoro seinaleac eroan (3 coloreac), Kristophoro, Kristo eroan (iragaiteco ibaia). 

Gaur egun ere ikusten dugu tarteca "zeren ..." anaphoricoa baina ez dugu ikusten an funcio hori "zergatik ...". Nola orain ni ari naiz iracurtzen liburua titulatzen JOLASAK  ganic Agustin Paskual Iturriaga (Hernani 1788, Hernani 1851), ikusten dut an liburu hori ze bai erabiltzen du "zeragatik ..." nola anaphoricoa. Doaz ba hemen 3 exemplu horren eracusgarri. 

1) 

: eta ganaduak gogo obearekin jaten du, zergatik du gustu obea.  (57 or)

2) 

Gatza txit asko gustatzen zaio abereari, eta txit on egiten dio pixkatxo batek, zergatik gatzarekiko jana askoz obeto dijeritzen da, ... (57 or)

 3) 

Ez da justoa, zergatik laborariaren balioak gora-bera andiak dituen (62 or) 

Nola erabili izan da "zergatik ..." anaphoricoa berdin erabili izango zen "zergatio..." eta bere laburdura "zatio ...", niri gustatzen zaidana. Ukatu baric besteac nola "zeren ...". 

 

¡Viva anaphoricoac, prepositioneac! zeinac gaituzten avisatzen aurretiaz, gueroago datorrenaz.

Euscaraz eraikitzeco phrase comparativoac kin "baino" da recurso ez-egoquia, izanic escura beste auquera syntactico hobeac, an euscara.

 Gaurcoan irten zait titulua luze edo beharba ere lar luze, ezen hauxe da hori titulua --Euscaraz eraikitzeco phrase comparativoac kin "baino" da recurso ez-egoquia, izanic escura beste auquera syntactico hobeac, an euscara--. 

Contua da ze ari nintzela iracurtzen an Argia astecaria (2025/01/26) interviewa eguina ki Miren Amuriza tupust eguin dut kin hau ondoco phrase comparativoa: 

Abreuren Tenerifeko hizkera hurbilago baitago Zaragozako erdal hiztun baten hizkeratik, gure mendebaldeko euskara lapurtar batengandik edo euskalkirik ez duen hiztun batenarengandik baino.

Niri zait hori goico phrase comparativoa, zein da eraiki kin "baino" structura comparativoa, da ulertu ahal izateco asqui zail edo difficultoso. Izan ahal zen hobebeharrez ere honelatsu   

Abreuren Tenerifeko hizkera hurbilago baitago Zaragozako erdal hiztun baten hizkeratik ezenez .. 

Gauza bat da noiz esateraco ari garen modu colloquialean verbetan kin lagunac erabiltea casuraco, verba eguinic nic ki Munitibarco lagun aspaldicoa.

Ni zaharragoa nauc hi baino 

baina besteric litzaque noiz ari gara nivel goragocoan expresatzen nahi duguna eraikitzeco comparativoac, phrase comparativoac euscaraz. Dira indudablequi bi eremu total differenteac, nivel expressivo colloquiala eta nivel expressibo goragocoa..Hori da beraz nire dudabaco apreziationea.

Sartzen ari al zara an bide makur eta anormativoa, Miren Amuriza?

 Ari naiz iracurtzen liburua titulatzen PLEIBAK on Miren Amuriza eta aurquitzen naiz an 71 orria kin ondocoa 

Amorrazio retroaktiboan sartzen naiz ... 

ikusiric ze retroactivo arrotzhitza aguertzen duela hor Miren-ec nahi izan dut jaquin zer dakarren gain hitz hori Elhuyar hizteguiac. Hara hemen ondoren dakarrena Elhuyar-ec 

retroactivo, -a

1 adj. (Der.) atzeraeraginezko

 

Beraz, segun Elhuyar honela behar luque izquiriatu Miren Amuriza-c.

Amorrazio atzeraeraginezkoan sartzen naiz ...

Contua da ze zein auquera da, den realago edo gutio reala euscaraz, edo retroaktibo edo atzeraeraginezko? Nic ez dut dudaric hortan.

Euscaraz contuz kin verbu periphrasticoac

Dugu iracurtzen ondoco titularra an lehen orria (Gara, eguaztena 12 otsaila 2025, ganik Aritz Intxusta) 

EAEk ez ditu alokairuen prezioak mugatzeko datuak bidali 

Hor tituluan verbua, verbu periphrasticoa, da ez ditu bidali non verbuco elementuac dagoz lar urrunduac elkarren gandik ez ditu eta bidali. Izan ahal zen hori titularra redactatu honela, mesedez ulertu hobeto mezua honela, 

EAEk ez ditu bidali alokairuen prezioak mugatzeko datuak

SVO da hobea eta ez du sortzen ezein arazoric, respectuz SOV

Dugu iracurtzen ondoco titularra an mass media (Gara, astelehena 10 urtarrila 2025, 23 or) ganik Ane Urkidi Ansola 

Ezkurdia eta Rezustak lidergoa eta finalerdietarako txartela irabazi dute 

Hori phrasea da SOV

S subjectua (Ezkurdia eta Rezustak)  

O objectua (lidergoa eta finalerdietarako txartela) 

V verbua (irabazi dute) 

Baldin ipintzen, redactatzen badugu kin SVO structurea gueratzen litzaque honela 

Ezkurdia eta Rezustak irabazi dute lidergoa eta finalerdietarako txartela 

Auquera hontan, an SVO; ez dago ezein arazoric eta da dudagabe informativoqui hobea.¿Ala ez?

Bi auquerac ondo. Baina ez total igualac informativoqui

Dugu iracurtzen (an Gara eguncaria ganik Iker Ibarluzea domequea 9 otsaila 2025, 40 or) ondoco titulua buruz eguraldia 

Moteletik jarraituko du 

titulu horri ezin zaio atxaquiatu ezer txarric baina bai nahi dut nic esan ze ipini ahal zela ere honela redactatua 

Jarraituko du moteletik 

Nago ni ze hori 2. auquerea da hobea informativoqui, holan sentitzen dut. Eta zuc iracurle?

Malgutasuna on syntaxia on euscara

 Gaurco nire goico titulua -Malgutasuna on syntaxia on euscara- ipini ahal da edo redactatu ahal da ere nola "Euscararen syntaxiaren malgutasuna" beraz, esango nuque ze, syntaxia euscararena da asqui malgua (ezen, esanic gaztelaniaz asqui maleablea).

Hori goico reflexioa diot ze dut gaur iracurri ondoco titulara 

(7K, igandea 2 otsaila 2025, ganic Arkitektura, Garazi Aranguren Alberdi)

Oroitzapenak gordetzeko azpiegitura

Zeren hori titulua -hori informazioa- ipini ahal da tranquilqui honetara 

Azpiegitura gordetzeko oroitzapenak 

Hor daucaguz bi auquera syntactico correctoac izanic ere symmetricoac. Hara, 

Oroitzapenak gordetzeko azpiegitura / Azpiegitura gordetzeko oroitzapenak 

 

Lagunaren juzgua "Sinistu lei horrelako joskerekin ibiltea oraindik?"

 Neure lagun batec bidali dit ondoco phrasea (hartua tik Gara eguncaria, eguena 30 urtarrila 2025, 24 or, ganik U. Urrutikoetxea / Washington) 

Azken neurrien helburua, bistan da, Trumpekiko kritikoak izan litezkeenak kaleratzea eta haren agenda itsu-itsuan jarraituko dutenak Administrazioan sartzea da. 

Hori delaco phrasea zein duen criticatzen nirea lagunac eta du galdetzen (nola ipintzen bait dut nic ere an nire goico titulua)

Sinistu lei horrelako joskerekin ibiltea oraindik?

Nic neure aldetic, nahiric apportatu zeozer positivo, ipinten edo redactatzen nuque hori phrasea honela 

Azken neurrien helburua, bistan da, da kaleratzea izan litezkeenak kritiko Trumpekiko eta sartzea Administrazioan haren agenda jarraituko dutenak itsu-itsuan. 

 

Nago ni personalqui ze auquera redactivo hau (neurea, baina ez delaco neurea orregatio) da ascoz asequibleagoa eta ere asimelableagoa zat edozein iracurle.