Ez dago lar argi textutxua, ez horregatio

Noiz dugun skribitzen zerbait da, prinzipioz, dadintzat ulertu; gera bedi argi hori lehenbizitik. Eta noiz dago zerbait skribitua pean photo bat, oinean na photoa, da irakurtzen eta ulertzen ezein nekerik gabe hori textua zein izan ohi da beti laburra eta ulerterraza. Baina niri, behintzat niri zein ohitua nago irakurtzen euskaraz, gertatu zait ze zaidala agitu photoaren peko lerroaldia gaitz ulertzen, lar gaitz nola ez zuen behar argiki.

Ikusten da an photoa gizon bat (Claude Labat) aitzinean ruina batzuk, murru batzuk beterik hon huntzorria, sastrakak edo sasiak. Delarik artikulu osoa buruz persekutionea an Lapurdi kontra konsideratuak sorginak an orai 400 urte 1609 inguruan. Eta pean, photo horren pean, dugu irakurtzen ahal ondokoa, lerro batean (Gara, astelehena 9 martxoa 2009, 8 or)

Claude Labat, sorginkeria epaiketak egin ziren Senpereko gazteluaren aitzinean

Nola ez bait dut ulertu textua irakurriaz batera behar izan dut pausatu eta reegin hori textua -mezua, informationea- modu ulergarrian edo behintzat yago ulergarrian (ulergarriagoan). Esaterako, hola

Claude Labat, gazteluaren aitzinean non egin ziren sorginkeria epaiketak

Dudarik ez dago ze mezua da, bere laburrean, ondoko hau

Claude Labat, gazteluaren aitzinean

Hitz batean ote da hori textua lar gaitza ulertzeko? Ala ote da pasablea edo ote da deus problearik ez duena ulertzeko edozeinek? Ote du konektatzen kin irakurle normal medioa eta ez horren medioa?

Mezu identikoa dena, baina, kin azal (itxura, syntaxis) differentea

Irakurtzen ari naiz liburua titulatzen

Testu-antolatzaileak, Erabilera estrategikoa ganik Euskaltzaindia, Jagon Saila, Corpus Batzordea (ISBN 978 84 95438 43 0)

zein liburua eskainia dit presidente Andres Urrutiak noiz mintzatu nintzaion buruz euskara erraza eta redaktatu yago erraz eta yago ulergarri. Hori liburua nago gustura irakurtzen ari zeren mintzatzen bait da buruz

korrektione grammatikala (gramatikalki zuzena)

eta

qualitate informativoa (gaitasun komunikatiboa)

ere esanik gainera ezen hori -korrektione grammatikala- ez da aski eta behar da kasu eman gainera informatzeari kin qualitatea lorturik textua ki informatione on relevantea edo ahalik gehien relevantea. Hortakoz hori bere titulua hon Erabilera estrategikoa. Liburua nahi dut lehenik irakurri bizkor gainetik dezadantzat berriro reirakurri pausatuago eta zentzu analytikoz.

Guzi horren harira dut irakurtzen gaur prensan (Berria, eguaztena 4 martxoa) titular bat emana orri nagusian (goian eskuinetara idatzia urdinez) eta barruan (igorririk referentzia ki 9 or) non bietan ematen da informatione berbera kin quasik titular identikoa baina halere differntea zeintzuetan -goraratuz liburua na Akademia- izanik ere bietan berdin korrekto grammatikalki da baina informativoki differente an qualitatea, qualitate informativoa.

Hara lehenengoa an lehenengo orria:

Urkulluk adierazi du inor ez duela "sakrifikatuko" boterea lortzeko

eta baita bigarrena 9. orrikoa:

Boterea lortzeko inor ez dutela "sakrifikatuko" dio Urkulluk

Hauek bi titularrok, nola esana bait dugu jada, dira biak berdin korrektu grammatikalki baina -eta hori da importantea hemen an prensa- informativoki bat hobea ezi bestea. Ez duelarik horrek esan nahi horregatio ezen behar da erabili soil formarik onena redaktatzeko eta baztertu bestea -quasik debekatu- izenean dela txarragoa. Seguru ze biak dirateke onak baina bat horregatio preferentea: na hobea informatikoki. Nola jakina bait da horiek possibilitateak ez dira bakarrak, hara exemplugarri bat gehiago:

Urkulluk adierazi du ez duela inor "sakrifikatuko" boterea lortzeko

Esan amaitzeko ezen diet gomendatzen ki euskal prensako redaktoreak irakurtzea hori liburua aipatua hasieran.

Hasteko irakurri, ondoren interpretatu zailki baina ...

Atzo -eguaztena 25 otsaila- nengoela an Bergarako udaletxea joanik entzutera eta ikustera Nabarralderen konferentzia bat ganik Angel Rekalde' hasi nintzen ikusten delako expositioneko lehen panela zeina zen titulaten

Nazio bat defenizioa

(non ikusi ahal nuzu ni photoan ondoan hon delako panela) non zetorren aipu bat -definitione bat- na Edward Said palestino amerikanoa zein da theoriko literarioa eta kritiko kulturala, oraintsu zendua an 2003.

Joanik delako aipura dut lehenik irakurri baina naizelarik geratu groggytsu edo groggy dut berriro irakurri baina nire enteleguak ez zuen kaptatzen eta lotzen mezua na Edward Said eta hortakoz galdetu dut alboan nuen professore universioarioari -G. P.- ea berak zer duen uletzen baina bere enteleguan ere gertatu da antzeratsu. Horkakoz eskatu nion atera ziezon photo bat nola dokumentua tzat izan konstantzia. Bada, nahi baduzu ikusi photoa hon hori aipua sar zaitez hemen linkean. Dezadan baina ekarri hona hori textua, esan nahi bait dut, na euskarazko traduktionea

"Historiaren idazketa herri bati bere difinizioa emateko bide hoberena da, eta gizarte baten nortasuna, neurri handi batean, interpretazio historikoaren funtzioa da, eztabaidatzen diren baieztapenak eta kontra-baieztapenak aurrez aurre jartzen diren esparrua"

Bada nahi luenak ikusi textua handiago hemetxe du.

Egingo al liguke mesedea Nabarraldek emateko originala na aipu hori daigun jakin erosoki zer zioen hor hak Edward Said-ek. Ez al dugu jakiten, ez al daki hemen Nabarraldek, noiz textu bat da ulergarri edo komplikatu edo lar gaitz tzat gu euskaldunak? Ez al daki euskaldunon euskara? Berak, Nabarraldek, ulertzen al du hori textu euskarazkoa? Guk -ni eta G. P.- ez, zuek, zeuok?

Beti ez da erraza aurkitzea solutioneak

Gaur titulatu dut lan hau Beti ez da erraza solutioneak. Zeren, nola bizitzan bertan, batzutan solutioneak dira errazagoak ezi beste batzuetan. Gaur ere (Gara, martitzena 17 otsaila 2009, editione informatikoa) aurkitzen dugu lar urrundua subjektua ganik bere verbua baina aurkitzea solutionea -esan nahi dut, egokia edo behintzat aski egokia- ez zait aisa otutzen. Hemen titulua:

D3Mk benetako aldaketa baten aldeko bozkak eskatu ditu

baina juntatzen badugu eta ezarri elkarren ondoan subjektua -D3Mk- eta verbua -eskatu ditu- orduan niri ez zait lar gustatzen. Holan:

D3Mk eskatu ditu benetako aldaketa baten aldeko bozkak

Tira baina ez dago guziz desegoki ere. Edozelan egokiago eta informatikoago ezi zegoena lehenago. Ez ala?

Berriro ere struktura lar desegoki identikoa

Gaur ere -Gara, domekea 15 otsaila 2009, 18 or- irakurri ahal dugu strukturea ikusi eta kommentatu genuena lehenagokoan, strukturea lar sobera desegokia. Zeinak erakusten du dela egokia delako strukturea dutenentzat erabiltzen hori strukturea. Nahi lukeenak' ikusi ahal du hemen. Hauxe:

Oiartzungo Udalak Lakuak herrian babes ofizialeko 212 pisu finantzatzea lortu du

Zein eman ahal da errazago, informationea beste modu gehiagotan, nola

Oiartzungo Udalak lortu du Lakuak herrian babes ofizialeko 212 pisu finantzatzea

edo

Oiartzungo Udalak lortu du Lakuak finantzatzea herrian babes ofizialeko 212 pisu

edo

Oiartzungo Udalak lortu du Lakuak finantzatzea babes ofizialeko 212 pisu herrian

edo ...


Lehenagoko kommentarioetan -aurreko post hortan- analyzatzen zuen Gatikak esanez eta bideratuz problemea ikuspuntutik tik grammatikaren korrektotasuna, gora eta behera euskara zela hizkuntza strukturalki SOV ordenakoa -subjektu, objektu, verbua- gaineraturik Gatikak gehiago ezi
"baina, honek ez du esan nahi kasu guztietan SOV modura jokatu behar denik, ezta gutxiago ere".

Baina nik esan nahi nioke Gatikari eta batez ere horri razonamentu horri ezen prensan behar duela izan kriterio preferentea
informatzea effektivoki
ezi ez
korrektotasun grammatikala,
behintzat noiz ez dagoen disparate lar handi eta lar barbaroa. Esan ere ezen blog hontan publikatzen denaren berri hartzen dutela direktuki 134k zeintzuen artean dago ere Gara egunkaria (zuzentzaileak@gara.net). Baina antza tzat Gara eta ere gehiago ez dago problemarik holako titularretan, da edo date horientzat mezu total ona eta erraz uletzekoa.

Baina dirudienez ez dute ardura informatikorik, soil antza ardura grammatikalak. Ez dukete bizi informationea eta ez dute haintzat hartzen irakurlea zeinak gainera pagatzen du produktua.

Behar da informatu baina ahalin effektivoen, ez nolanahi.

Ez da lar argia baina behintzat argixago

Ikus zer distantzia, distantzia handia, distantzia lar handia dago artean
subjektua -Bachelet-
eta
verbua -da-.
(Gara, barikua 13 otsaila 2009, 25 or)

Bachelet 1972az geroztik Kubara bisita egin duen lehen presidente txiletarra da

Ba dagoz possibilitate gehiago ere batzuk baina ditut aipatuko soil batzuk, ez aritzea gatik lar luze.

Bachelet da 1972az geroztik Kubara bisita egin duen lehen presidente txiletarra

edo

Bachelet da lehen presidente txilenoa 1972az geroztik Kubara bisita egin duena

edo

Bachelet da lehen presidente txilenoa bisita egin duena Kubara 1972az geroztik

Behar duguna da ikusi ea guziak duten valio informativo berbera edo batzuk dira hobeak ezi besteak informativoki. Aukerak ba dogoz, bat baino gehiago baina falta da antza gogoa ez aukeratzeko txarrenetarik bat, gogo expressoa eta agirizkoa.

Nork ahal luke argudiatu zeozer buruz komportamentu informatiko / antiinformatiko hau? Ote du gu baitan an mundua na euskara lekurik autokritikak, ez soil theorikoki baizik praktikoki? Ezetz dirudi.

Honek akademiak kalte lar handia dakarkio ki euskaldunok eta ere ki euskara

Ezi da ukatu ezelan ere ze Akademiak na Euskara -affektivoki Euskaltzaindia- dago eroaten euskara edo behinik behin eroan nahirik euskara putzu beltz batera, atautera.

Ikusi ahal da begira soil lexikoa ezen esanten omen da euskaraz

erregularki

erreaktantzia

erraketa

...

Akademia dago groggy eta deklaratu beharko da k. o. (knock out). Lan egiten du azkarki rantz entropia edo heriotza na euskara an populua hon euskaldunok.

Non du zentzuna, soilik zentzun kommuna, eta kontaktua kin realitatea na euskaldunok eta Euskal Herria an gaurregun?

Honek akademiak -honek konkretu honek, konkretissimoak- kalte lar handia dakarkio ki euskaldunok eta ere ki euskara.

Lar urrun, lar sobera urrun. Ala ez?

Ikusi ahal da lehenengo plana kin photo korrespondentea notizia buruz bandera espainola jarria aurrean hon Euskal Parlamentua. (Gara, barikua 6 otsaila 2009)

Irakurri ahal da hauxe ondoan photoa.

"Lortu dugu!". Hala agurtu zuen Carmelo Barrio PPko agintariak atzo eguerdian Gasteizko Legebiltzarraren atarian ezarri zuten bandera espainola. Oraingoan ez zen gauez egin, eguerdian baizik. Iragarri bezala, Auzitegi Gorenaren erabakia bete du Izaskun Bilbao presidenteak.

Diot nik ze dago lar urrun agurtu zuen (verbua) tik bandera espainola (objektua zer zuen agurtu). Zeren berria da (Camelo Barriok) agurtu zuen bandera espainola kin gehiagoko informatione detaillantea.

Edo

"Lortu dugu!". Hala agurtu zuen bandera espainola Carmelo Barrio PPko agintariak atzo eguerdian Gasteizko Legebiltzarraren atarian ezarri zutena. Oraingoan ez zen gauez egin, baizik eguerdian. Iragarri bezala, Auzitegi Gorenaren erabakia bete du Izaskun Bilbao presidenteak.

baita hau ere

"Lortu dugu!". Hala agurtu zuen Carmelo Barrio PPko agintariak bandera espainola atzo eguerdian Gasteizko Legebiltzarraren atarian ezarri zutena. Oraingoan ez zen gauez egin, baizik eguerdian. Iragarri bezala, Auzitegi Gorenaren erabakia bete du Izaskun Bilbao presidenteak.

Da modu hau informatzekoa, euskalduna, lar urrun dagoena tik effektivitate informativoa.

Lar urrun, lar sobera urrun. Ala ez?

Dezagun askatu euskara

Irakurri ahal da (Gara, martitzena 3 otsaila 2009)

Garazi Biteri, Garikoitz Etxeberria, Olatz Dañobeitia eta Ugaitz Elizaran aske utzi dituzte gaur goizean

baina irakurri ahal zen, hobeto

Aske utzi dituzte gaur goizean Garazi Biteri, Garikoitz Etxeberria, Olatz Dañobeitia eta Ugaitz Elizaran

Behar dugu euskara askeago bat, euskara yago aske bat nola askatu dituztenak. Askatasuna ona da baina libertatea hobea. Viva askatasunaren libertatea.

Biak ondo baina bat hobeto

Hau da irakurri dudana paperean (Gara, astelehena 2 otsaila 2009, an lehen orrialde nagusia)

Zapaterok "gehiengo zabal" baten babesa duen gobernua nahi du, martxoaren 1eko hitzorduaren ostean

baina irakurri ahal izango zen ere hontara nahi izan balitz

Zapaterok nahi du "gehiengo zabal" baten babesa duen gobernua, martxoaren 1eko hitzorduaren ostean

Nik konkluitzen dudana da ze biak dagoz ondo baina horregatio bat hobeto informativoki emana tzat euskalduna, gu. Tzat euskalduna XXI. mendekoa.

Zapaterok nahi du ... (eta gero' zer nahi duen)

Zeinek indar informativo handiago ?

Batzuk ba dute indar handiagoa ezi beste batzuk, esaterako elephanteak ezi inurriak edo ere du athletata batek indar handiagoa ezi paralytiko batek. Indar klase asko daudela ere ongi ba dakigu: physikoa, psykhoa, ekonomikoa, strukturala, ... informativoa, ... etc.

Pensaketa jarri naiz jakin nahirik zeinek du indar handiago -indar informativo handiago- inter bi textu hauek:

Askatasuna eta D3Mren aurka ekiteko agindua eman du PSOEren Gobernuak

(Gara, zapatua 31 urtarrila 2009)

edo

PSOEren Gobernuak agindua eman du aurka egiteko Askatasuna eta D3Mren

Zeren iruditzen zait da importantea tzat egunkari serios bat jakitea mezuen indarrak,
== indar informativoa.

Galdu naiz, galdua naiz / gagoz euskaldunok kin hau euskara

Ez dakit zenbatentzat da titular hau ulergarria eta arazorik bakoa ulertzeko eta interpretatzeko, jakiteko zer dioen eta ondorioz kapaz izateko esateko besteei zer dioen titularrak.

Jazartzen ez omen diren ideiak atxilo

Niretzat, nire ustez, asko dira artean euskaldun ere alphabetatuak ez dutenak ulertzen ahal titularra gabe geratu pensaketa eta ausnarka zer dioen. Uste dudan lez ba da hor relativozko phrase bat zein omen dira arazoetarik bat euskaraz diotenez hak Jesus Rubio, Xabier Amuriza, ... eta besterik asko. Jazartzen, jazarri hitzak -eta dakarken konzeptuak ere- ba dute hor biribiltzen iluntasun spektroa, gainera izateak phrase negativoa ez duke lar laguntzen ere.

Nola eman titularra argiago eta digeribleago tzat euskalduna, edozein euskaldun alphabetatu?

Atxilotuak hak ideiak zein ez omen dira jazartzen

Ote litzateke hori aukerea possible eta pasabletarik bat?


Hori titularra na editoriala na Gara (astelehena 26 urtarrila 2009) hasi da nola ikusi ahal duzue an linka kin hau phrasea eta nola nengoen ni interesatua gainera explizitoki kin gai hori hasi naiz irakurtzen eta dut irakurri lehengoan eta artzara bigarrenez esperoan ordukoan ahalko nuela ulertu behintzat orientativoki baina nola ez dut lortu objektivoa nahi nuena utzi dut -azkenean editorial osoa- gabe irakurri uste izanik gainera zatekela interesantea. Hara hasierako paragrapho hori

Jazartzen ez omen diren ideiak atxilo

D3M plataformak, behar zituen sinadurak bilduta, bere hautagaitzak aurkeztu zituen atzo Hauteskunde Batzordeetan, PSOEren Gobernuak iragarritako legez kanporatze mehatxuaren pean eta bere hautagai bat eta ezker abertzaleko beste zenbait lagun espainiar Polizia etxe batean atxilo zeudela.

Niretzat izan dena indigeriblea nola izan da zuontzat?

Lexikoa, eta ere bere orthographia: kumquat, kumquatak (kumquat-ak)

Titulatzen dut gaur nire post hau

Lexikoa, eta ere bere orthographia: kumquat, kumquatak (kumquat-ak)

zeren izan nuen lehenagokoan aukerea probatzeko lehenengoz fruta niretzat ezezaguna deitua "kumkuat", izanik hau formea -"kumkuat"- nik entzun nuena esaten zidatela berba eginik grekoz nire andrearen osabeak, Takis-ek. Nola Takis-ek ez dakien beste berbetarik ezi grekoa eta nola orduan ez zitzaidan ezer partikularrik bururatu ez nion deus galdetu delako "kumkuat" berba niretzat berri hori.

Baina gero nengoela kin nire koinatu Georgios zek dakien grekoa horregatio eta ere inglesa eta alemana' galdetu nion -erakutsirik eskuan "kumkuat" bat- explikatzeko zeozer buruz berba hori' nik gehitu niola ze iruditzen zitzaidan delako berba horrek ez zuen itxura grekoarik. Noiz, orduan, esan zidan zela berba txino bat, zein ez da harritzeko -diot nik nire aldetik- ze jatorria na fruta asko da Txina eta datoz eskutik txinoak' heldurik historian zehar gugana nola frutaz aparte beste gauza asko (tintea, papera, fideoak,...).

Orduan, jakinik edo emanik possibletzat delako jatorria, joan nintzen hiztegira na ingles / ingles zeren uste izan bait nuen holatsu zatekeen ere inglesez. Eta hemen han ikusia (Oxord Advanced Learner's Dictionary, 7th edition, Oxford University 2005):

kumquat

a fruit like a very small orange with sweet skin that is eaten, and sour flesh

Ari garela orai nola behar luke izan euskaraz fruta hori ba dugu

== bi problema solutionatzeko

== bat lexikala

determinatuz nola behar luke berba horrek euskaraz lexikalki, esan nahi bait da nola dugu esan behar eta entzun esaterako an radioa (non ez dugu possible ikusterik ezein berbaren orthographia) eta

== bi orthographia

determinatu -beti a posteriori na forma lexikala- bere berba horren orthographia: kumquat, kumkuat, kunkuat, kunkat, kunquat, ... Nire ustez, prinzipioz, beti du originalak preferentzia eta avantaila respektuz enparau forma optativo possibleak.

Possiblea ere date ez ematea entradarik berba horri, konzeptu horri, fruitu horri zein da osoki estimatua konfitura munduan.

Izan dezazuela zortea, zortea ona txestatzeko kumquatak an nire osaba Lakis-en ortua edo an beste nonbait.

On egin.


Patra, Grezia.

Bi (edo ... ) traduktione possible.

Noiz ikusi eta irakurri dut hau-aipua na biologo eta physiko Jonas Salk an liburua zein ari naiz irakurrtzen 'The monk who sold his Ferrari' ganik Robin Sharma

'I have had dreams and I have had nightmares. I overcame the nightmares because of my dreams'

etorri zait gogora nola behar genuke eman hori euskaraz. Eta etorri zait gogora bi possibilate hauek artean beste gehiago. Hauexek

'Izan ditut amesak eta izan ditut amesgaiztoak. Gainditu ditut amesgaiztook zegatio neure amesak'

edo

'Izan ditut amesak eta izan ditut amesgaiztoak. Gainditu ditut amesgaiztook eskerrak na neure amesak'

Dudarik ez' ze ba dagoz ere alternativa possible gehiago. Nola traduzitzen ahal litzake hau-aipua orthodoxoki, arras orthodoxoki? Baldin erantzun balezate, baleza nor ari bait da an mundu hori pozten nintzateke zeren egiten ahal dira komparaketak buruz kalitate informativoa na alternativa differenteok.

Hortara mesede harturik lehenik guk euskaldunok zeinak darabilgun -eta nahi dugu erabili- euskara eta bidenabar tangenzialki bigarren graduan ondorioz ere gure euskarak berak.

Patra, Grezia.

Paragrapho hiru phrasekoa

Joan naizelarik irakurtzera 6. kapitulua aurkitu naiz kin paragrapho hau, paragrapho zek ditu soil hiru phrase. Hara paragraphoa kin bere hiru phraseak.

Markes jauna liberala zen, baita haren familia ere, eliz ondasunak salgai jarri zituen Mendizabal ministroaren desamortizazioaren garaian aberastua. Aurrekari horiekin edonork jo dezake hura gizon erlijiogabetzat edo erlijioaren aurkakotzat, baina berak sinestutzat zuen bere burua -Voltaire bera ere antiklerikala zen, baina kristautzat zuen funtsean bere burua, kristautzat-edo ... mundua esplikatzeko Jainkoaren kontzeptuaren beharra zuen behinik behin: "Si Dieu n'existait pas, il faudrait l'inventer"- edo sinestun sinesgabetzat, hobeki -sinestun eszeptikoa sutsua baino gehiago, guztiaz ere-, nahiz eta gero, itxura egin behar zuen bakoitzean -bizi zen inguruan katoliko praktikatzailea zela erakutsi behar- itsura egiten zuen, hipokresia bere neurrian baloratzen zuen gizona baitzen, azken batean -xelebrea ere izan zitekeen, bai, baina ongi neurtzen zituen xelebrekeriak ... hartarako hiru galdera zituen neurgailua erabiltzen zuela: zer esan edo zer egin, non esan eta non egin, eta noren aurrean-, are gehiago markesa anderearekin izandako ezkontzak handikien eta aristokraziaren estamentura jaso zuenetik, haien ohiturak eta rol sozialak aintzakotzat harturik. Haren erruki ekintzak, ordea -elizaren mende zeuden hospizioei eta karitatezko beste instituzio batzuei urtero-urtero luzatutako diru-laguntzak, konparazio batera-, itxurazkoak bezain benetakoak eta azalekoak bezain mamikoak izaten ziren, oparoak inondik ere, markes jaunaren eskuzabaltasunaren erakusgarri.

edo ikusteko hobeto hiru phrasekok daiguzan ikusi -visualki- etanak eta bereiziak phraseok:

Markes jauna liberala zen, baita haren familia ere, eliz ondasunak salgai jarri zituen Mendizabal ministroaren desamortizazioaren garaian aberastua.

Aurrekari horiekin edonork jo dezake hura gizon erlijiogabetzat edo erlijioaren aurkakotzat, baina berak sinestutzat zuen bere burua -Voltaire bera ere antiklerikala zen, baina kristautzat zuen funtsean bere burua, kristautzat-edo ... mundua esplikatzeko Jainkoaren kontzeptuaren beharra zuen behinik behin: "Si Dieu n'existait pas, il faudrait l'inventer"- edo sinestun sinesgabetzat, hobeki -sinestun eszeptikoa sutsua baino gehiago, guztiaz ere-, nahiz eta gero, itxura egin behar zuen bakoitzean -bizi zen inguruan katoliko praktikatzailea zela erakutsi behar- itsura egiten zuen, hipokresia bere neurrian baloratzen zuen gizona baitzen, azken batean -xelebrea ere izan zitekeen, bai, baina ongi neurtzen zituen xelebrekeriak ... hartarako hiru galdera zituen neurgailua erabiltzen zuela: zer esan edo zer egin, non esan eta non egin, eta noren aurrean-, are gehiago markesa anderearekin izandako ezkontzak handikien eta aristokraziaren estamentura jaso zuenetik, haien ohiturak eta rol sozialak aintzakotzat harturik.

Haren erruki ekintzak, ordea -elizaren mende zeuden hospizioei eta karitatezko beste instituzio batzuei urtero-urtero luzatutako diru-laguntzak, konparazio batera-, itxurazkoak bezain benetakoak eta azalekoak bezain mamikoak izaten ziren, oparoak inondik ere, markes jaunaren eskuzabaltasunaren erakusgarri.

Liburu hau lezanak irakurri -"Bestea da mundua" ganik Joan Mari Irigoien, ISBN 978 84 9783 610 4- da aurkituko kin momentu gustagarri eta etseginak baina baita, ziur, kin tarte eta pasarte aldapatsu eta malkarrak non beharko du sarri -nahi edo nahi ez- eten eta repasa irakurketea eta beharko du izerditu, gogotik izerditu, baldin nahi balu konprenitu mezua na liburua. Hortan -an diffikultate batzutan ongi malkartsu hori- beharko du izan irakurleak irakurle arraia baina ondoren heldu tontorrera -kompressionera na textua- sentituko du, -duke-, satisfaktionea sentitu ohi dena holako kasuetan noiz lortu bait da tropheo aski diffikultoso eta zaila. Tropheoak eta sistut satisfaktioneak merezi duke nekea. Sarri entzun ohi dugu ze gabe nekerik ez dago deus ganorazkorik.