Qualitatea an sequentzia informativo yago logicoa

Dudalaric iracurtzen hau ondoco titularra an class media (Gara, azteazquena 23 martchoa 2016, 21 or)

Sarkozy ustelkeriarekin lotzen duten entzunketak ontzat eman dituzte 

zait occurritzen ze eman ahal da hori titularra anhitzez hobequi eta gaberic atzeracarguea. Esateraco holan, respetatzen dela gainera sequentza anhitzez logicoagoa

Ontzat eman dituzte 

Ontzat eman dituzte entzunketak 

Ontzat eman dituzte entzunketak lotzen dutenak

Ontzat eman dituzte entzunketak lotzen dutenak Sarkozy


Ontzat eman dituzte entzunketak lotzen dutenak Sarkozy ustelkeriarekin / corruptionearequin


Ez al da auquera alternativoa hobea ezi aguertua prensan? Niri zait iruditzen evidentea erantzuna, ez duena ambivalentziaric ez aporiaric.

Replica (edo traductione) ahalic guehien fidela

Izan gabe ere perfectionistea esan ahal dut ezen hau principioa dela -dathorrena tituluan- zuzena eta onhargarria, bethi ere bere eceptione possible guziequin, ezen

replica batec -casu hontan traductione batec- behar luqueela izan ahalic guehien fidela

Hori diot zeren iracurtzen bait dugu textu bat inglesez izquiriatua gainean maniki bateco aitzinaldea (ikusi ahal da photo hori an Gara, emakumeen nazioarteko eguna, 4 or, linka ezin izan dut lortu tamalez) non iracurtzen dugu verticalean izquiriatua an delaco manikia goitic behiti hauxe

I 

WAS'T 

BORN 

TO BE 

A 

VICTIME 

non ikusten dugu arguiqui hiru bloque edo segmentu informatico ezen
1) I wasn't born
2) to be
3) a victim
edo

(I 

WAS'T 

BORN)

(TO BE)

(A 

VICTIME)

Euscaraz, aitzitic, hau jarri dute horren traductione

Ez nintzen biktima izateko jaio 

Zergatic, casu hontan Garac, du traducitu "I wasn't born" nola "Ez nintzen ....... jaio" ordez-eta nola originalean "Ez nintzen jaio ......"? Zergatic ez da nahi errespetatu originala noiz-eta errespetatu ahal den errazqui gaberic ezein problema communicativo ez ezertarico? Eta ere respectuz hiru segmentu informativoac zergatic ez da errespetatzen ere originalaren sequentzia berbera? Ezen

1) I wasn't born
2) to be
3) a victim 
---------------
1) Ez nintzen jaio
2) izateko
3) biktima 

Eta halatan euscal traductionea litzateque

Ez nintzan jaio izateko biktima 

edo tcharrenean ere 

(Ez nintzan jaioa biktima izateko)

Non dago problemea e traductore horiec? Zer du, duque tcharric horrec traductioneac?
Zer du tcharric casu hontan replicac -traductioneac- izan dadin ahalic guehien fidela?

Besteric litzateque baldin phrase hori izan balitz esana euscaraz zeren gu ari gara orai buruz nola traducitu ahalic hobequien eta -zergatic ez- fidelen, respectuz claro originala.

Eraicuntza berrico hitz hybridoac (velodromo)

Nola animalietan halantche ere hitzetan ba dira direnac hybriddoac ezen composatuac kin bi parte -nic ez dut ezagutzen bi partecoac baino- direnac ethorquiz hizcuntza differentetacoac.

Azquen egun hauetan hor ibili gara entzuten edo ere iracurtzen sarri hitz hybrido bat zein bait da velodromoa (izquiriaturic ezein arrazoin gabe belodromoa, non da errespetua ki culturea daribilgularic hitz commun internationalac?).

velodromo = velo + dromo

Velodromo hitzac ditu bi parte, lehena velo zein dathorren latinetic duelaric significatzen euscaraz  laster, fite eta bigarren partea dromo dathorrelaric grecotic significantuz bidea. Sortuac dira holaco eta bestelaco hitz asco oraitsuqui tik escuac e cientificoen collectivoa, dira hitz relativoqui modernoac eta nola esan bait dugu inventatuac ganic cientificoac.

Halan ere televisione (tele grecotic esucaraz urrun eta visione latinetic euscaraz visionea). Aitzitic microscopio hitzac non bi parteac datoz grecotic (micro ttipi, scopeo beguiratu edo so eguin) ez da hitz bat zerabiltena greco classicoec Christo baino lehenagoco mendetan baizic oraintsuqui sortua, uste dut, frantzesean.

velodromo = velo (lat) + dromo (gr) 

lasterbide

Atzecoz aurrera edo symmetricoqui

Baldin ondoco hau titularra (Gara, astelehena 29 otsaila 2016, 18 or)

Atzerritarrak kanporatzeko legea gogortzeari ezezkoa, Suitzan 

ba dugu listatzen eta numeratzen da gueratuco holan

1) Atzerritarrak, 2) kanporatzeko, 3) legea, 4) gogortzeari, 5) ezezkoa

baina sequentzia hori badugu ipintzen atzecoz aurrera edo symmetricoqui da gueratzen hola

5) ezezkoa, 4) gogortzeari, 3) legea, 2) kanporatzeko, 1) atzerritarrak

Ezezkoa gogortzeari legea kanporatzeko atzerritarrak, Suitzan

Mathahamiac

Ba da orai lauramar ta bost (45) urthe joan nintzela lehenbizicoz Zuberoara etchalde batera deitzen Garatenia -Gatia- Arhaneco cartielean an Lakarri herria Atharratze ondoan Ibar Escuinean ikasteco hango zuberoaco euscararen variantea edo dialectoa. Eta nola zendu bait da orai etcheco anderea Aña Mari Aguer, ezcondu aitzin Urruty, bere 103 urthe eta 3 hil zituela joana naiz, prefosta, ehozquetetara.

Zeremoniaren ondoan, zembaitsu non nire ere gomitatua nintzen kin neure emaztea, joan gara ahamen baten hartzera Lakarrico ostatu Primus izenecora. Izan da edateco tchocolate beroa eta jateco pastac clase differentetacoac. Hantche erraiten daut ondoco mahaico emazte batec escaintzen duela niri hartzeco nahi duziea mathahamiaric? Eta nola ez nengoen sobera segur zer zen escainia eta gutiago zer zen mathahamiac daucot galdetu nola du izena frantzesez? Dudalaric entzuten arrapostua emazte hori ganic crêpes.

Hara hor nic ez nequien hitz bat zeina ez daquit aguertzen den ere hizteguietan.

mathahamiac = crêpes

SVO eta bere beste alternativa bi ohicoenac (SOV eta OVS)

Noiz izaten bait dugu auquera bat baino guehiago eguiteco zeozer -casu hontan, esan edo expresatu- ez dira horiec auquerac valioquideac izaten zeren auquera batzuc dira yago effectivoac ezi besteac nahiz batzutan guziac dira onhargarri.

Halan da ze gaur dugu iracurtzen hau titularra non da erabiltzen SVO structura syntacticoa (Gara, eguaztena 17 otsaila 2016)

Greziak bete du iheslarien inguruan Europar Batasunak eskatu diona 

S, subjectua (Greziak)
V, verbua (bete du)
O, objectua (iheslarien inguruan Europar Batasunak eskatu diona)

Baina, jaquina, hori titularra izquiria edo redacta zitequeen ere

SOV forman

Greziak iheslarien inguruan Europar Batasunak eskatu diona bete du

edo OVS forman zeina da ikustenago egungo egunean

 Iheslarien inguruan Europar Batasunak eskatu diona bete du Greziak 

Argui dago, behintzat niretzat, ze izanic ere correctuac grammaticalqui hiru auquerac direla valio communicativo edo informativo differentecoac non auquera batzuc dira hobeac communicativoqui ezi besteac.

Nic, nolanahi, lehenengo auquerea zaina bait da SVO hori jarrico nuque informativoago honelatsu non sequentzia informativoa doaqueen fluidoago non utzico nuqueen complementua azquenean

Greziak bete du Europar Batasunak eskatu diona iheslarien inguruan 

Ostera, eguncari berean orri batzuc aurrerago dugu iracurtzen beste titular hau (erabiliric OVS)

Jantoki zerbitzua ematen ari direnak iruzur egin dutenak direla salatu du Ehigek

O, objectua (Jantoki zerbitzua ematen ari direnak iruzur egin dutenak direla)
V, verbua (salatu du)
S, subjectua (Ehigek)

Hemen ere izan ahal zen, nahi izan balitz, nolatsu bestean

Greziak bete ditu ............. 

Ehigek saltu du ................ 

Esateraco holan

Ehigek salatu du ze jantoki zerbitzua ematen ari direnak direla egin dutenak iruzur

Aurrerago eguin informationean

Dudalaric iracurtzen ondoco titularra
(Hitza, Lea-Artibai, Mutriku eta Busturialdea, martitzena 2 otsaila 2016)

Gizartearen aktibazioa eskatu dute, bake prozesuan aurrera egiteko 

iruditzen zait dela titular garbia eta erraz ulertzecoa edo irestecoa. Baina nola plaza hau, blog hau da gogoeta eguiteco bethi ere hobeto beharrez zait iruditzen dala logicoago informativoqui honelaxe redactatu izan balitz hori titularra:

Gizartearen aktibazioa eskatu dute, aurrera egiteko bake prozesuan 

Berba batean,  

................................, bake prozesuan aurrera egiteko 

 ..............................., aurrera egiteko bake prozesuan

Bigarren auquera hortan aurrerago eguiten da mezua hedatzeracoan zeren mezua doa cateatuago sequentzialqui. 

Redactatzeco modu lar desegoquia

Dugularic iracurtzen
(Gara, eguena 14 urtarrila 2016, 12 or, Independentistak sareak topaketa irekiak egingo ditu, etzi, Lakuntzan)

Xedea egitasmoa sortu zenetik igaro diren sei urteotan burutu duen lanaren balantzea egin, egungo egoera sakon aztertu eta euskal mogimendu independentistak aurrera begira garatu behar duen estrategia eta lan ildoak ondo zehaztea da.

zeina bait da berdinqui

Xedea egitasmoa sortu zenetik igaro diren sei urteotan burutu duen lanaren balantzea egin, egungo egoera sakon aztertu eta euskal mogimendu independentistak aurrera begira garatu behar duen estrategia eta lan ildoak ondo zehaztea da.

Beraz,

Xedea da .................................................................

Othe da phrase hau aceptablea informativoqui? Niretzat da lar desegoquia informativoqui.

Hurrenquera segmental logicoagoa?

Ascotan logico conceptua eta informativo conceptuac dagoz anhitz relationatuac, dudaric gabe. Halan da ze eretchiric dela ondoco -beheco- titularraren hurrenquera lar desegoquia -esaten ahal litzatequeela ere dela sano desegoquia hurbil dagoena tik opacotasun informativoa- naiz enseatzen topatzen alternativa yago egoquia, informativoa.

Hemen ba delaco hori titularra

Bera kargutik kentzeko erreferenduma egitera desafiatu du Madorok oposizioa 

(Gara, eguena 7 urtarrila 2016)

eta orai horren alternativa "hobetua"

Madorok desafiatu du oposizioa egitera referenduma kentzeko kargutik bera

Gogoan hartzeco moducoa

Ondoren iracurri ondoco titular hau

Kutxabank-ek eta Adegik lankidetza hitzarmena berritu dute 

(Gara, martitzena 5 urtarrila 2016) 

(SOV, subjectu, objectu, verbu)

gogoetatu ahal da possible zela beste titular hau ere

Kutxabank-ek eta Adegik berritu dute lankidetza hitzarmena 

(SVO, subjectu, verbu, objectu)

Possibilitate possiblea, informativoqui

Ziur nago ni ze ascotan noiz behar dugun izquiriatu edo redactatu zerbait euscaraz dugula gutitan, lar gutitan pensatzen ze ba dagoela forma edo possibilitate bat baino guehiago hori mezua (titulu, phrase, ...) redactatzeco. Halan egun ikusiric hau titularra

Sakabaketak ezin duela gehiago iraun aldarrikatu dute Martutenen 

(Gara, astelehena 28 abendua 2015, 10 or) 

pensatu dut izan ahal zela hori titularra yago informativoa holan

Martutenen aldarrikatu dute ze sakabanaketak ezin duela iraun gehiago 

edo ere bestalde beste exemplu honan

Irakeko Armada suntsitutako Ramadi hirira sartu da azkenean 

(Gara, astelehena 28 abendua 2015, lehen or) 

Irakeko Armada sartu da suntsitutako Ramadi hirira azkenean 

Noizbait beharco duquegu hasi gogoetatzen buruz honaco auquera differenteac an ranking informativoa. Ranking hortan auquera batzuc dira evidentequi yago informativoac noiz besteac dira gutiago onac informatzeco iracurlea.

Sobera urrun elkarren ganic

Dudaric ez da ze doaz lar urrun elkarren ganic, subjectua eta verbua (AI-k ... salatu du). Gara eguncaria (lehen pagina, 17 abendua 2015)

AI-k Turkiak iheslariak Siriara bidali zituela salatu du 

AI-k Turkiak iheslariak Siriara bidali zituela salatu du 

AI-k salatu du ze ... (eta hemen ondoric salatu duena)

AI-k salatu du ze Turkiak bidali zituela iheslariak Siriara 

Aitzitic barruco orrian buruz noticia hori hau da horco (22 or) titulua

Iheslariak Siriara itzultzera behartu zituen Ankarak, AI-k salatu duenez 

edo 

Iheslariak Siriara itzultzera behartu zituen Ankarak, nola AI-k salatu bait du

edo
Iheslariak Siriara itzultzera behartu zituen Ankarak, nola salatu bait du AI-k 

Auquerac ba dira eta pensatu behar litzatequeena -gutienic an mass media- zein da convenigarriena an auquera possibleac. Daraguiogun pensaquetari, gogoetari, reflexioneari, observatzeari zuhurqui mesedetan euscara eta ere, azquen finean, gu oraico euscaldunac eta ere ethorquizunecoac.

Zer commentatu ahal da buruz hau traductionea?

Howard S Becker-en aiphua holan dathor kin bere traductionea euscaraz.

Innovation is possible and occurs whenever people are willing to go to the trouble of doing things the hard way. 

eta guero traductione euscarazcoa

Berrikuntzak egin ezinik ez dago: herritarrak gauzak bide zailetik egiteko lana hartzeko presta daudenean gertatzen dira.

Zer legoque commentatzeco?

Othe da hobea guretzat informativoqui?

Nola blog hontan ari garen, naizen bethi gogoetatzen ea nola hobetu ahal dugun communicationea edo mezua euscaraz nola izquirioz edo baita ere mintzoz (nola berba batean expresatu convenigarrien), egun ere eguinen dut nire reflexionea nahiric apportatu zerbait behintzat plano theoricoan.

Bada, iracurri dut egun hau titularra

Bakioko Txakolingunea, gure ardoaren ezaugarriak ezagutzeko parada 

ondoren iracurri hori titularra zait occurritzen litzatequeela hobe edo yago effectivoa redactaturic hori mezua holan

Bakioko Txakolingunea, parada ezagutzeko gure ardoaren ezaugarriak 

edo 

Bakioko Txakolingunea, paradea (?) ezagutzeko gure ardoaren ezaugarriak

Daucan besteco importantzia dauca

Bethi buruan vueltaca ea zelan hobeto communicatu ahal den textua (edo mezua) zeren atchemaiten dut ze asco hobetu ahal da egungo prosa periodisticoa eta ere osterantzecoa egun aguertu ohi dena euscaraz.

Dudalaric iracurtzen casuraco hau titularra

ZureESKUbideak dinamika jarriko du martxan LABek, prekarietateari aurre egiteko 

nahi dut commentatu edo gogoetatu buruz azqueneco hori e "prekarietateari aurre egiteko". Nic esan darodana da ea ez litzatequeen hobe redactatu, izquiriatu " ... aurre egiteko prekarietateari" contrara ze nola aguertu ohi bait da "prekarietateari aurre eguiteko". Hori da egun aguertu nahi dudan quezquea, nahi dudana ekarri plaza zabalera, blogera.

"prekarietateari aurre egiteko" edo " ... aurre egiteko prekarietateari" 


Hortara, lehengo titularra litzateque holan

ZureESKUbideak dinamika jarriko du martxan LABek, aurre egiteko prekarietateari 

Hasian hasi, bedenabar, esan ere ahal dela remoldatu phrase osoa communicatzeco hobequi, nire ustez holan

LABek martxan jarriko du ZureESKUbideak dinamika, aurre egiteko prekarietateari